آمنوره یا قطع پریود ماهانه (البته به مدت کوتاه) از مشکلات زنان در سنین باروری است. این مشکل می تواند در هر سنی رخ دهد و دو نوع اولیه و ثانویه دارد. درنوع اولیه بیمار هرگز خونریزی و عادت ماهانه نداشته است. اما در نوع ثانویه بیمار حداقل یکبار خونریزی دارد.

البته باید توجه کرد که به هر نوع قطع قاعدگی آمنوره گفته نمی شود، بلکه زمانی از این واژه استفاده می شود که بیمار حداقل به اندازه ۳ سیکل متوالی عادت ماهانه خودش (که هر کدام ممکن است مثلا ۴۵ یا۵۵ روز باشد) یا شش ماه عادت ماهانه نشود، در این صورت نیاز به بررسی و درمان مناسب دارد. در مورد زنان جوانی که تاکنون عادت ماهانه نشده اند، اگر رویش موهای زیر بغل و رشد سینه ها کامل باشد ولی تا ۱۶ سالگی عادت ماهانه اتفاق نیفتد نیاز به بررسی و درمان دارد ولی در صورتی که رشد مو و رشد سینه ها انجام نشده باشد و عادت ماهانه هم اتفاق نیفتاده باشد، از ۱۴ سالگی نیازمند بررسی و درمان بیشتر است.

برای ایجاد عادت ماهانه وجود و عملکرد مناسب رحم و مجاری تناسلی لازم است و در صورت وجود یک دیواره مادرزادی در عرض واژن یا وجود یک پرده بکارت بدون منفذ طبیعی، خروج خون حاصل از عملکرد طبیعی رحم با مشکل مواجه می شود. در سطح بالاتر تخمدان ها هستند که با عملکرد مناسب و منظم و دوره ای خود و تولید مرتب و متناسب هورمون های استروژن و پروژسترون منجر به تغییرات دوره ای در لایه داخلی رحم و سرانجام عادت ماهانه منظم می شود.

اما در سطوح بالاتر تنظیم کننده دیگری بر عملکرد تخمدان وجود دارد که همان غده هیپوفیز در مغز و هورمون هایی است که از این غده به صورت دوره ای ترشح می شود و باعث می شود عادت ماهانه به صورت منظم اتفاق بیفتد اما از این مرکز، کنترل کننده بالاتر دیگری هم وجود دارد که همان غده هیپوتالاموس در مغز است. عملکرد این غده خود تحت تاثیر عملکرد کل مغز و استرس ها و سایر عوامل موثر بر آن است. از جمله عوامل موثر بر کارکرد مغز می توان به رژیم های سخت لاغری، ورزش سنگین، افزایش وزن ناگهانی و استرس های جسمی (مثل تصادفات و ضرب و جرح ناشی از حوادث یا استرس ناشی از جراحی) اشاره کرد. همین طور استرس های روانی باعث تغییرات در عملکرد این سیستم و در نهایت تغییر عادت ماهانه مثلا به صورت آمنوره می شود.

قبل از پرداختن به علل بیماری آمنوره ( قطع عادت ماهانه) باید گفت که بر خلاف تصور عوام پریود شدن و عادت ماهانه وسیله ای برای دفع مواد زاید بدن نیست که در صورت عدم عادت ماهانه شخص دچار بیماری ناشی از ماندن این مواد زاید در بدن شود، اما باید علل قطع عادت ماهانه را یافت تا درمان سریع تر انجام شود.

منبع:jamejamonline.com