تازه های مكانهاي تاريخي ايران


تصاویر طاق شاه عباسی

نازکترین سد جهان در ایران

طاق شاه عباسی پر رکوردترین بنای تاریخی ایران است! کمتر کسی پیدا می شود که از جاذبه های تاریخی یزد…


آثار باستانی استان فارس



آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

آثار باستانی استان فارس

 

آثار تاریخی و باستانی استان فارس

همچنان كه گذشت سرزمين فارس مهد تمدن ايران زمين بوده است و سابقه تاريخى چندين هزار ساله دارد و وجود مشهورترين بناهاى باستانى نظير:

 

تخت جمشيد، نقش رستم، حافظيه، سعديه، بقعه خواجوى كرمانى، مسجد نو (مسجد اتابكى)، بقعه شريف شاهچراغ، دروازه قرآن، كليساى ارامنه شيراز، بازار وكيل، مسجد جامع عتيق، مسجد جامع اقليد، باغ ارم، نارنجستان قوام، ارگ كريم‏خانى و ...، نشانگر سابقه ديرين تمدن، فرهنگ و مذهب در اين استان مى ‏باشد.

 

1. پاسارگاد

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

پاسارگاد از آثار باستانی استان فارس میباشد که نخستین پایتخت امپراتوری هخامنشی بود

 

پاسارگاد در 70 کیلومتری جاده شیراز به اصفهان در دشت مرغاب قرار دارد. پاسارگاد نخستین پایتخت امپراتوری هخامنشی بود. این شهر توسط کوروش کبیر ساخته شد و تا اواخر حکومت هخامنشیان تاج گذاری پادشاهان این سلسله در این شهر انجام می شد.

 

از مهمترین آثا رپاسارگاد مقبره کوروش، کاخ ها و زندان سلیمان است این اثر ازبناهای ثبت شده در فهرست میراث جهانی به شمار می آید.

 

2. دروازه قرآن (طاق قرآن)

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

دروازه قرآن یکی از دروازه‌های به جای مانده از دوره‌های قدیم در شیراز است

 

در مدخل ورودى شهر شيراز دروازه بزرگى به نام دروازه قرآن وجود دارد كه بر فراز آن نسخه كلام الله درون اطاق و صندوقى واقع است و كليه مسافرينى كه از اين راه به شيراز مى ‏آيند يا از آن بيرون مى‏ روند از زير قرآن مى‏ گذرند.

 

بناى اصلى دروازه قرآن بناى سنگى قديمى منسوب به عضدالدوله ديلمى بود و نسخه قرآن خط ثلث عالى منسوب به ابراهيم سلطان فرزند شاهرخ تيمورى در اطاق بالاى آن قرار دارد.

 

كريم خان زند دروازه مذكور را كه رو به انهدام بود مرمت كرده و در طرفين آن هم اتاق‏هايى براى اتراق محافظين و مأمورين بنا كرد و بر بالاى تاق مزبور اطاق كوچكى ساخت و در آن يك قرآن خطى بزرگ قرار داد تا مسافرين از بركت عبور از زير قرآن مجيد، از گزند حوادث مصون مانده و به سلامت به مقصد برسند.

 

در سال 1315 ه.ش به عنوان توسعه جاده، اين بناى تاريخى را منهدم نمودند و چند سال بعد شادروان حسين ايگار بناى كنونى را كمى پايين‏تر از محل دروازه قرآن قديم احداث نمود و با اين اقدام پسنديده خود، سنت خوب شهر شيراز را احياء نمود. در سال‏هاى بعد قرآنى كه در بالاى تاق قرار داشت سر از موزه پاريس درآورد و با توسعه راه شيراز به تهران دروازه قرآن در سمت غرب اين راه قرار گرفت.

 

اين دروازه يكى از ديدنى‏هاى مشهور استان فارس و شهر شيراز است كه اشتهار ملى و جهانى دارد. لازم به ذكر است كه اين طاق از بتون آرمه ساخته شده است و آيات قرآنى را با خط ثلث و نسخ كه روى كاشى نوشته شده بر بدنه آن نصب نمودند.

 

3. تخت جمشید

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

تخت جمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران و از آثار باستانی استان فارس است

 

تخت جمشید پایتخت اولین امپراتوری جهانی یعنی هخامنشیان در ایران است. کار ساخت پارسه در زمان داریوش بزرگ ( 520 ق.م) آغاز شد و به وسیله دیگر شاهان هخامنشی کامل شد.

 

از مهمترین قسمت ها ی تخت جمشید دروازه ملل، کاخ آپادانا، کاخ صد ستون، کاخ تچر، کاخ هدیش و خزانه است. تخت جمشید با تمام زیبایی هایش در سال 321 ق.م توسط اسکندر مقدونی به آتش کشیده شد و اموال آن به تاراج رفت. این اثر بی نظیر امروزه د رفهرست آثار جهانی قرار دارد.

 

4. باغ عفيف آباد (گُلشن)

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

باغ عفیف آباد یا گلشن از آثار تاریخی شهر شیراز است

 

باغ عفيف آباد از آن دسته باغ‏هاى تاريخى است كه با وجود گذشت سالهاى دراز از عمر آن، هم چنان سادگى و اصالت ديرينه خود را حفظ كرده و فن باغ‏آرايى نوين نتوانسته است در آن دگرگونى چشم گيرى پديد آورد.

 

اين باغ كه در انتهاى خيابانى به نام عفيف آباد قرار گرفته، به هنگام احداث چند كيلومتر از شيراز قديم فاصله داشته است، اما امروزه درون شهر واقع است. باغ عفيف آباد باغى بزرگ و زيباست كه درازاى آن 500 متر و پهناى آن 250 متر است و مساحت آن نزديك به 127000 متر مربع است.

 

اين باغ در روزگار صفويه از باغ‏هاى آباد شيراز و محل نزول و استراحتگاه پادشاهان بوده است. در كانون باغ گلشن، ساختمان (كاخ) ساخته شده است. اين عمارت يكى از ساختمان‏هاى زيباى مربوط به پايان دوره زنديه و آغاز روزگار قاجاريه مى‏ باشد و تاكنون ساختار سنتى خود را حفظ كرده است.

 

5. مسجد وكيل

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

مسجد وكيل  یکی از آثار تاریخی فارس است که بين بازار وكيل و حمام وكيل واقع است

 

اين مسجد به نام‏هاى «مسجد سلطانى وكيل» و «جامع وكيل» نيز معروف است. مسجد وكيل در محله در شاهزاده و بين بازار وكيل و حمام وكيل واقع است و از آثار پر ارزش دوره زنديه به شمار مى‏رود كه ساخت آن در سال 1152 ه .ق به پايان رسيده است.

 

اين مسجد كه هم اكنون محل برگزارى نماز جمعه شيراز است، علاوه بر بزرگى، از ارزش و اهميت تاريخى نيز برخوردار است. كاشی ‏كارى زيبا، حجارى ستون‏هاى 48 گانه و منبر يكپارچه مرمرين آن، از شاهكارهاى دوره زنديه به حساب مى‏آيد. صحن مسجد با مساحتى برابر با 3600 متر مربع با تخته سنگ‏هاى بزرگ فرش شده است.

 

شبستان آن 2700 متر مربع وسعت دارد و ستون‏هاى سنگى بلند و يكپارچه 48 گانه آن با سقف ضربى، از شاهكارهاى حجارى آن دوره به شمار مى‏رود. كاشى‏كارى‏ها بالاى ستون‏ها، تاق‏ها و پيشانى اتاق‏ها، با نقش و نگارهاى رنگارنگ و زيبا تزيين شده‏اند.

 

عمده اين كاشى‏ كاری ها بر اثر زلزله از بين رفته‏اند و برخى از آنها در زمان فتحعلى شاه قاجار بازسازى شده‏اند. پاره‏اى از كاشى‏كارى‏هاى تاق‏ها را نيز اداره حفاظت آثار باستانى مرمت كرده است. مسجد وكيل در تيرماه 1311 تحت شماره 182 در فهرست آثار ملى ايران به ثبت رسيده است.

 

6. قلعه دختر

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

قلعهٔ دختر فیروزآباد در شش کیلومتری جاده فیروزآباد به شیراز در دامنه کوهی مشرف به جاده قرار دارد

 

در فاصله 6كيلومتري شهر كنوني فيروزآباد، آثار قلعه‌اي بزرگ از سنگ و ساروج است كه بر فراز كوهي ساخته شده و داراي تزئينات گچ بري در داخل بنا مي باشد. ساختمان بناي اين قلعه مربوط به اردشير اول بنيانگذار سلسله ساساني(سده 3م) مي باشد.

 

7. حمام وكيل

 آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

حمام وکیل در دورهٔ زندیه به‌دست کریم خان زند ساخته شد و از جاذبه های تاریخی استان فارس می باشد

 

حمام وكيل كه جزء آثار مجموعه زنديه است در خيابان آيت الله طالقانى شيراز و جنب غربى مسجد وكيل واقع شده است. اين حمام از زيباترين و كامل‏ترين نوع حمام‏هاى خزينه‏اى ايران است. زير بناى حمام 1350 متر مربع است و از آجر، آهك و سنگ و ساروج ساخته شده است.

 

برخى از قسمتهاى حمام عبارتند از: در ورودى (چوبى)، هشتى (سقف هشتى به وسيله گچ برى‏هاى ريز تزيين داده شده)، رختكن، حوض سنگى هشت ضلعى، سكو، نورگير، آهك برى سقف رختكن (شامل نقش‏هايى از قبيل: صحنه معراج حضرت رسول(ص)، صحنه سلطان سنجر و پير زن، صحنه ديدن بيژن و منيژه، صحنه بيرون آوردن حضرت يوسف عليه‏السلاماز چاه و ...)، و ... .

 

در سال‏هاى اخير حمام وكيل به همت اداره ميراث فرهنگى فارس، مورد مرمت قرار گرفته و اين تعميرات همچنان ادامه دارد.

 

8. نقش برجسته بهرام(سراب بهرام)

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

نقش‌برجستهٔ بهرام یکی از آثار تاریخی استان فارس می‌باشد که در شهرستان ممسنی واقع شده‌است

 

اين اثر در 9كيلومتري نورآباد فارس قرار دارد. در اين نقش، بهرام دوم(سده 5 ميلادي) در وسط و بزرگان ساساني در اطراف او ايستاده اند. اين نقش برجسته 85/3 متر طول و 8/2 متر ارتفاع دارد.

 

9. بقعه شيخ يوسف سروستاني

 آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

آرامگاه شیخ یوسف سروستانی یکی از بقعه‌های تاریخی شهر سروستان استان فارس می‌باشد

 

اين بقعه در مركز شهر سروستان واقع شده و مشتمل بر دو چهارطاقي و ستون هاي سنگي است. اين بنا دو بقعه دارد كه متعلق به مقبره شيخ يوسف سروستاني به تاريخ 680ه.ق/1262م و محمدبن حسن علي البيضاوي به تاريخ 710ه.ق/1292م است.

 

 

10. كاخ فيروزآباد(كاخ اردشير)

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

 كاخ فيروزآباد از آثار تاریخی استان فارس می باشد که در شمال غربي فيروزآباد واقع شده است

 

اين بناي باستاني در شمال غربي فيروزآباد واقع شده است. مصالح اين كاخ ساروج و سنگ لاشه مي باشد كه با روكشي از گچ پوشيده شده است. بناي اين كاخ مربوط به اردشير اول بنيانگذار سلسله ساساني (سده 3م) است. به علت قرار گرفتن اين كاخ در كنار چشمه «قمپ آتشكده» آن را آتشكده فیروزآباد نيز مي نامند.

 

11. نقش رستم

آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

مجموعه نقش رستم در 5/2كيلومتري تخت جمشيد واقع شده

 

مجموعه نقش رستم در 5/2كيلومتري تخت جمشيد واقع شده و شامل آرامگاه‌هاي پادشاهي هخامنشي(خشايارشا، داريوش اول، داريوش دوم و اردشيراول)(سده 5ق.م) و نقش برجسته هاي دوره ساساني (سده6م) است. بناي مذهبي كعبه زرتشت كه احتمالاً آتشكده دوره هخامنشي مي باشد نیز در این محوطه وجود دارد.

 

12. نارنجستان قوام (دانشكده هنر و معمارى)

 آثار تاریخی فارس, آثار تاریخی استان فارس

نارنجستان قوام، در خيابان لطفعلى خان زند قرار دارد و از دیدنی های فارس می باشد

 

نارنجستان قوام، در خيابان لطفعلى خان زند و در محله درب شيخ شيراز قرار دارد. اين بنا در حال حاضر به عنوان موزه نارنجستان و دانشكده هنر و معمارى دانشگاه شيراز مورد استفاده قرار مى‏ گيرد.

 

نارنجستان قوام متعلق به خاندان قوام الملك بوده است. اين باغ به عنوان ديوانخانه و محل مراجعه رعيت‏ها و ديگر مردم و همچنين محل تشكيل جلسه‏ هاى عمومى و نشست‏هاى بزرگان و اشراف، در زمان قاجاريه مورد استفاده قرار مى‏ گرفته است. خاندان قوام الملك كه از اولاد حاج ابراهيم خان كلانتر شيرازى، از خانواده ‏هاى مقتدر دوران قاجاريه بوده‏اند كه چندين قرن سردمدار حكومت فارس و نواحى اطراف بودند.

 

به اين دليل اين مجموعه را نارنجستان مى‏ گويند كه درختان نارنج، در حياط بزرگ آن بسيار است و باغچه‏اى زيبا را تشكيل داده‏اند. ساخت اين بنا در سال 1292 ه .ق توسط محمد على خان قوام الملك شروع شد و اتمام آن در سال 1302 ه .ق توسط محمد رضا خان فرزند محمد على خان انجام گرفت. تكميل اين ساختمان 10 سال طول كشيده است. نارنجستان قوام با شماره 1073 جزء آثار ملى ايران به ثبت رسيده است.

 

گردآوری: بخش گردشگری بیتوته

 

منابع:

arzhangart.com

af.samta.ir

----------------        سیــاست و اقتصــاد با بیتوتــــه      ------------------



----------------        همچنین در بیتوته بخوانید       -----------------------