۹۶ هزار خودروی معوق سایپا؛ وعده شهریور عملی نشد/ شاهین در صف تحویل تا پایان سال
- مجموعه: بازار خودرو
- تاریخ ایجاد در شنبه, ۱۸ مهر ۱۴۰۵ ۱۰:۰۸
به گزارش خبرگزاری دانشجو، برای مشتری‌ای که موعد تحویل خودروی او گذشته، کاهش خودروهای ناقص یا افزایش تولید زمانی اهمیت دارد که خودرو در نهایت به دستش برسد. سایپا در ماه‌های اخیر از کاهش تعهدات معوق و تامین قطعات برخی محصولات خبر داده بود، اما وعده صفر شدن معوقات سهند، اطلس و شاهین تا پایان شهریور به‌طور کامل محقق نشد. اکنون در کنار پرسش درباره سرنوشت مشتریان منتظر، آمارهای تازه از کاهش خودروهای ناقص در پارکینگ‌ها منتشر شده است؛ اتفاقی که می‌تواند به تسریع تحویل کمک کند، اما به‌تنهایی پایان تعهدات معوق را ثابت نمی‌کند.
۹۶ هزار خودروی معوق در کارنامه سایپا
بر اساس آمار منتشرشده درباره تعهدات معوق شش خودروساز تا پایان مرداد ۱۴۰۵، سایپا با ۹۶ هزار و ۸۱۲ دستگاه، بیشترین تعداد خودروهای تحویل‌نشده پس از موعد مقرر را داشته است. مجموع تعهدات معوق این شش شرکت به ۱۱۱ هزار و ۱۶۷ دستگاه می‌رسید؛ به این ترتیب، بیش از ۸۷ درصد این تعهدات به سایپا اختصاص داشت.
این آمار مربوط به پایان مرداد است و نباید آن را تعداد خودروهای معوق در روزهای پایانی مهرماه دانست. برای مشخص شدن وضعیت فعلی، انتشار آمار جدید تعهدات باقی‌مانده و تعداد خودروهای تحویل‌شده از محل قراردادهای معوق ضروری است.
وعده شهریور محقق نشد؛ برنامه تازه سایپا چیست؟
مهدی آقاطاهریان، معاون بازاریابی و فروش سایپا، در تیرماه ۱۴۰۵ از کاهش تعهدات معوق شرکت از حدود ۹۲ هزار دستگاه در ابتدای اسفند ۱۴۰۴ به ۵۸ هزار دستگاه خبر داده بود. او همچنین اعلام کرده بود قطعات مورد نیاز برخی محصولات، از جمله شاهین اتوماتیک، اطلس G و سهند، تامین شده و قرار است این خودروها تا پایان شهریور به مشتریان تحویل داده شوند.
با این حال، علی شیخ‌زاده، مدیرعامل سایپا، چهارم مهر اعلام کرد هدف صفر شدن معوقات سهند، اطلس و شاهین تا پایان شهریور در برخی محصولات محقق نشده است. او ضمن عذرخواهی از مشتریان گفت شرکت تلاش می‌کند در ماه‌های آینده، عمق معوقات محصولات به‌جز شاهین را به کمتر از یک تا دو ماه برساند.
شیخ‌زاده درباره شاهین نیز گفت سایپا تلاش می‌کند روند تحویل این خودرو را سرعت دهد و تعهدات معوق آن را تا پایان سال تعیین تکلیف کند. این وعده جدید در حالی مطرح شده که موعد قبلی برای تحویل برخی خودروها سپری شده است.
نکته مهم آن است که کاهش عمق تاخیر به یک یا دو ماه با صفر شدن تعهدات معوق تفاوت دارد. همچنین تعیین تکلیف یک قرارداد لزوما به معنای تحویل قطعی خودرو نیست و باید نتیجه برنامه شرکت با آمار واقعی تحویل سنجیده شود.
خودروهای ناقص سایپا ۶۹ درصد کاهش یافتند
در کنار آمار تعهدات معوق، گزارش تازه‌ای از کاهش خودروهای ناقص سایپا منتشر شده است. علی صالحی، دادستان تهران، ۱۵ مهر اعلام کرد در پی اجرای طرح تکمیل و تجاری‌سازی خودروهای ناقص، تعداد این خودروها در پارکینگ‌های سایپا از ۱۲ هزار و ۷۷۰ دستگاه به حدود ۴ هزار دستگاه کاهش یافته است؛ افتی نزدیک به ۶۹ درصد.
به گفته دادستان تهران، این طرح با هدف تکمیل خودروهای متوقف‌شده و آماده‌سازی آنها برای تحویل اجرا شده و قرار است روند تکمیل خودروهای باقی‌مانده نیز ادامه یابد. او همچنین از برنامه برای تکمیل و ترخیص خودروهای باقی‌مانده تا پایان مهر خبر داده بود.
این کاهش می‌تواند بخشی از موانع موجود در مسیر تحویل خودرو را برطرف کند، اما نباید آن را معادل کاهش ۶۹ درصدی تعهدات معوق دانست. خودروهای ناقص موجود در پارکینگ، شاخصی از وضعیت تولید و تکمیل هستند؛ در مقابل، تعهد معوق به خودرویی گفته می‌شود که موعد تحویل آن گذشته، اما به مشتری تحویل نشده است.
از این رو، حتی اگر همه خودروهای ناقص تکمیل شوند، برای ارزیابی وضعیت مشتریان باید مشخص شود چه تعداد از آنها مربوط به قراردادهای معوق بوده و چه تعداد در عمل تحویل داده شده‌اند.
تولید ۴۰ هزار خودروی ناقص و چالش تامین قطعات
گزارشی که ۱۳ مهر منتشر شد، از تولید نزدیک به ۴۰ هزار خودروی ناقص در سایپا از ابتدای سال تا اوایل مهر خبر می‌داد. این رقم با موجودی خودروهای ناقص در یک مقطع زمانی تفاوت دارد؛ زیرا بخشی از خودروهای ناقص تولیدشده ممکن است در فاصله زمانی تکمیل و از پارکینگ خارج شده باشند.
با این حال، کنار هم قرار گرفتن آمار تولید خودروهای ناقص و تعداد تعهدات معوق، ضرورت هماهنگی میان تولید، تامین قطعات و برنامه فروش را برجسته می‌کند. تولید خودرو پیش از تامین همه قطعات مورد نیاز، می‌تواند خودرو را از خط تولید خارج کند، اما تا زمان تکمیل و تجاری‌سازی، لزوما امکان تحویل آن به مشتری وجود ندارد.
به همین دلیل، معیار عملکرد خودروساز فقط تعداد خودروهای تولیدشده نیست؛ تعداد خودروهای کامل، آماده تحویل و تحویل‌شده نیز اهمیت دارد.
فروش فراتر از ظرفیت تولید چه هزینه‌ای داشت؟
معاون فروش سایپا پیش‌تر اعلام کرده بود تعهدات ایجادشده بیش از توان تولید در سال‌های گذشته، هزینه‌های قابل توجهی به شرکت تحمیل کرده است. به گفته آقاطاهریان، جریمه تاخیر تحویل شاهین در نتیجه تعهدات مازاد ایجادشده طی سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ به حدود ۵ همت رسیده بود.
این رقم نشان می‌دهد تاخیر در تحویل فقط به انتظار طولانی‌تر مشتری محدود نمی‌شود و می‌تواند بار مالی قابل توجهی نیز برای خودروساز ایجاد کند. هزینه تامین قطعات، تکمیل خودروهای ناقص و جریمه دیرکرد، منابعی را مصرف می‌کنند که در صورت هماهنگی بهتر میان فروش و تولید، می‌توانستند برای اجرای برنامه‌های تولیدی به کار گرفته شوند.
در سمت مشتری نیز تاخیر در تحویل، برنامه‌ریزی مالی را مختل می‌کند و خریدار را درباره زمان دریافت خودرو و جبران خسارت احتمالی در بلاتکلیفی قرار می‌دهد.
کاهش خودروهای ناقص هنوز به معنای پایان معوقات نیست
آمارهای تازه از کاهش خودروهای ناقص سایپا نشانه‌ای مثبت در مسیر تکمیل محصولات است، اما برای ارزیابی نتیجه این اقدامات، انتشار آمار تفکیکی تعهدات باقی‌مانده ضروری است. سایپا باید مشخص کند چه تعداد از خودروهای تکمیل‌شده به مشتریان دارای قرارداد معوق تحویل داده شده‌اند، چه میزان از تعهدات گذشته همچنان باقی مانده و برنامه زمان‌بندی تحویل هر گروه از مشتریان چیست.
بدون این اطلاعات، کاهش خودروهای ناقص را نمی‌توان به معنای حل مسئله معوقات دانست. همچنین وعده تعیین تکلیف شاهین تا پایان سال باید با آمار تحویل واقعی و میزان تعهدات باقی‌مانده سنجیده شود.
معیار نهایی، پایان انتظار مشتریان است
پرونده تعهدات معوق سایپا اکنون دو شاخص مهم دارد؛ از یک سو، تعداد خودروهای ناقص در پارکینگ‌ها کاهش یافته و از سوی دیگر، وعده صفر شدن معوقات برخی محصولات تا پایان شهریور محقق نشده است. این دو واقعیت نشان می‌دهد پیشرفت در تکمیل خودروها لزوما به معنای پایان انتظار همه مشتریان نیست.
سایپا در حالی برای کاهش معوقات و تسریع تحویل خودروها برنامه‌ریزی کرده که آمار پایان مرداد از ۹۶ هزار و ۸۱۲ خودروی معوق حکایت داشت و مدیرعامل شرکت نیز از محقق نشدن کامل وعده شهریور خبر داده است. کاهش نزدیک به ۶۹ درصدی خودروهای ناقص، می‌تواند به بهبود روند تحویل کمک کند، اما نتیجه نهایی زمانی روشن می‌شود که تعداد تعهدات باقی‌مانده و میزان تحویل واقعی به مشتریان اعلام شود. اکنون مطالبه اصلی از سایپا، ارائه آمار شفاف و زمان‌بندی قابل سنجش برای پایان دادن به انتظار خریداران است.
