قیمت گوشت در یکسال تا ۱۶۰ درصد گران شد
- مجموعه: اخبار اقتصادی و بازرگانی
- تاریخ انتشار : شنبه, ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ ۱۱:۲۰
بازار گوشت در روزی آرام، رکوردهای تازه ای را ثبت کرد؛ آیا این سکوت، مقدمهای برای طوفانی بزرگتر در قیمت گوشت گوسفندی است؟
بازار گوشت قرمز کشور در روز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، صحنهای عجیب و هشداردهنده را به نمایش گذاشت. در حالی که بسیاری از کارشناسان و فعالان اقتصادی منتظر یک جهش قیمتی دیگر یا دستکم نوسانی قابلتوجه در قیمت گوشت گوسفندی بودند، بازار با سکوتی سنگین و تقریباً کامل مواجه شد. اما این سکوت، برخلاف ظاهر آرامبخش خود، نه تنها مایهی دلگرمی نیست، بلکه زنگ خطری جدی برای روزهای آینده محسوب میشود.
قیمت گوشت گوسفندی امروز در سطحی تثبیت شده که خود یک رکورد تاریخی محسوب میشود. هر کیلوگرم ماهیچه گوسفندی با قیمت ۲ میلیون و ۴۰ هزار تومان و ران گوسفندی با نرخ ۲ میلیون و ۳۰ هزار تومان در بازار معامله میشود. ارقامی که اگرچه نسبت به روز گذشته تغییری نداشتهاند， اما در مقایسه با ابتدای سال، رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را نشان میدهند. این ثبات در اوج، خود به اندازه یک جهش قیمتی نگرانکننده است و سوال اصلی اینجاست: چرا بازار در سکوت خبری به سر میبرد و آیا این آرامش، پیشدرآمدی برای شوکی بزرگتر است؟
دیده بان ایران در گفت وگو با احمد شاد، دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور به بررسی وضعیت تولید، توزیع و گرانی گوشت پرداخته است:
احمد شاد دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور با تشریح آخرین وضعیت بازار گوشت قرمز به دیده بان ایرات گفت: در حالی که مجموع هزینههای تولید گوشت طی یک سال گذشته حدود ۳.۵ برابر افزایش یافته، قیمت لاشه گوسفندی حدود ۱۱۰ درصد و گوشت گوساله حدود ۱۶۰ درصد افزایش داشته است؛ همزمان کاهش قدرت خرید خانوار، مصرف سرانه گوشت را به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه رسانده است.
احمد شاد در گفتوگو با دیدهبان ایران در باره تغییرات قیمت گوشت نسبت به سال گذشته اظهار کرد: قیمتهای اعلامشده مربوط به قیمت لاشه در کشتارگاه و تحویل در مراکز عمده عرضه است و با قیمت نهایی خردهفروشی تفاوت دارد.
وی افزود: سال گذشته قیمت لاشه گوسفندی در این مقطع زمانی حدود ۶۷۰ تا ۷۰۰ هزار تومان و متوسط قیمت ۶۸۵ هزار تومان بود، اما امسال قیمت آن به محدوده یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان رسیده و متوسط قیمت حدود یک میلیون و ۴۲۵ هزار تومان است. بر این اساس قیمت لاشه گوسفندی نسبت به سال گذشته حدود ۱۱۰ درصد افزایش یافته است.
گوشت گوساله ۱۶۰ درصد گران شد
دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور درباره گوشت گوساله نیز گفت: قیمت این محصول سال گذشته در محدوده ۴۷۰ تا ۵۱۰ هزار تومان و با متوسط حدود ۴۹۰ هزار تومان بود، در حالی که متوسط قیمت فعلی به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.
وی میزان افزایش قیمت گوشت گوساله را حدود ۱۶۰ درصد اعلام کرد و افزود: گوشت قرمز در میان کالاهای اساسی همچنان از جمله کالاهایی است که رشد قیمت آن نسبت به همه اقلام، پایینتر بوده است.
مصرف گوشت نصف شد
این مقام صنفی با اشاره به تغییر الگوی مصرف خانوارها به دیده بان ایران گفت: تا پیش از اجرای سیاست یکپارچهسازی نرخ ارز در دیماه سال گذشته، متوسط مصرف سرانه گوشت حدود ۹ کیلوگرم در سال بود که معادل حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ گرم در ماه برای هر نفر میشد.
وی افزود: پس از دیماه و همزمان با افزایش قیمتها، مصرف سرانه به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه کاهش یافته است.
دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور دلیل اصلی این کاهش را افت قدرت خرید خانوار و کاهش تقاضا در بازار عنوان کرد.
هزینه تولید ۳.۵ برابر شد
شاد در بخش دیگری از سخنان خود درباره افزایش هزینههای تولید به دیده بان ایران گفت: قیمت نهادههای دامی از دیماه سال گذشته نسبت به دوره پیش از آن حدود پنج برابر شده است.
وی افزود: سایر هزینههای دامداریها و مراکز تولید گوشت، از جمله دستمزد، انرژی و حملونقل نیز حدود دو تا ۲.۵ برابر افزایش یافته است.
به گفته شاد، مجموع این عوامل بهطور متوسط افزایش حدود ۳.۵ برابری هزینههای تولید را رقم زده است.
وی با اشاره به برآورد انجمن گفت: با در نظر گرفتن سهم حدود ۴۰ درصدی گوشت گوسفندی و ۶۰ درصدی گوشت گوساله در سبد مصرف، متوسط افزایش قیمت گوشت حدود ۱۴۲ درصد بوده، در حالی که مجموع هزینههای تولید حدود ۳.۵ برابر افزایش یافته است.
شاد دلیل این فاصله را کاهش کشش تقاضای بازار دانست و گفت: کاهش قدرت خرید مردم و افت تقاضا باعث شده امکان افزایش قیمت گوشت متناسب با رشد هزینههای تولید وجود نداشته باشد.
گوشت گاومیش وارداتی در بازار ایران
دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور درباره واردات گوشت گاومیش نیز اظهار کرد: این محصول مانند سایر محمولههای گوشت وارداتی، مشمول ضوابط و فرآیندهای نظارتی است و محمولهها پس از طی مراحل مربوط وارد کشور میشوند.
وی گفت: هند از مبادی شناختهشده تأمین گوشت گاومیش برای بازار ایران است و این روند همچنان ادامه دارد.
شاد درباره قیمت این محصول توضیح داد: قیمت گوشت گاومیش در بازارهای بینالمللی تقریباً دو دلار پایینتر از گوشت گاو و گوساله است و در بازار ایران نیز معمولاً با قیمت پایینتری نسبت به گوشت گوساله عرضه میشود.
وی افزود: از نظر مصرف تفاوت قابل توجهی میان گوشت گاومیش و گوساله وجود ندارد، هرچند در برخی قطعات ممکن است بافت گوشت گاومیش کمی سفتتر باشد.
به گفته شاد، گوشت گاومیش در سالهای گذشته در صنایع فرآوری مورد استفاده قرار میگرفت، اما طی حدود یک سال و نیم تا دو سال گذشته با تشدید نظارتهای بهداشتی از سوی سازمان دامپزشکی بخشی از آن نیز وارد بازار مصرف خانوار شده است.
کاهش واردات؛ فقط مسئله ارز نیست
شاد درباره کاهش واردات گوشت از اسفند ۱۴۰۴ گفت: نمیتوان کاهش واردات را صرفاً ناشی از یک عامل دانست.
وی با اشاره به شرایط جنگی و تحولات امنیتی منطقه اظهار کرد: شرایط امنیتی بر روند تجارت و حملونقل کالا تأثیر گذاشته و بنادر جنوبی کشور نیز در مقاطعی با محدودیتهایی مواجه شدهاند.
به گفته وی، با تغییر شرایط منطقه و اختلال در برخی مسیرهای کشتیرانی، بخشی از خطوط حملونقل مسیرهای خود را تغییر دادند و برای واردات کالا، مسیرهای جایگزین از جمله بندر مرسین ترکیه مورد استفاده قرار گرفت.
شاد افزود: محدودیت در برخی مسیرهای جایگزین موجب شد واردات بعضی کالاها، از جمله گوشت، با دشواری بیشتری انجام شود؛ هرچند این شرایط فقط به گوشت اختصاص نداشته و سایر کالاهای اساسی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
وی در عین حال با اشاره به محدودیتهای ارزی گفت: دولت با محدودیتهایی در زمینه تأمین ارز مواجه است، اما نمیتوان شرایط موجود را به معنای بحران ارزی تعبیر کرد.
کاهش تقاضا پیش از افت واردات آغاز شده بود
دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور تأکید کرد که کاهش واردات را نباید صرفاً به شرایط جنگی و محدودیتهای تجاری نسبت داد.
وی گفت: پیش از این شرایط نیز افزایش قیمت گوشت موجب کاهش تقاضا شده بود و کاهش مصرف داخلی، طبیعتاً بر میزان نیاز به واردات نیز اثر گذاشته است.
شاد همچنین به وضعیت تولید داخلی اشاره کرد و گفت: شرایط اقلیمی و میزان بارندگی امسال موجب شده تولید داخلی گوشت نیز وضعیت قابل توجهی داشته باشد.
وی افزود: در حال حاضر قیمت گوشت تولید داخل نسبت به برخی کشورهای همسایه شمالی ایران پایینتر است و همین مسئله موجب شده واردات از برخی مبادی سنتی از نظر اقتصادی جذابیت کمتری داشته باشد.
به گفته وی، روسیه، ارمنستان، گرجستان و قزاقستان از جمله مبادی واردات گوشت در سالهای گذشته بودهاند.
کالابرگ؛ ابزار دولت برای حمایت از قدرت خرید
شاد درباره سیاستهای حمایتی دولت نیز گفت: با تغییر سازوکارهای ارزی پس از دیماه سال گذشته و افزایش هزینه تأمین نهادهها، شرایط بازار نسبت به گذشته تغییر کرده است.
وی افزود: در شرایط فعلی سازوکار عرضه گوشت حمایتی نیز مانند گذشته نیست و دولت در کنار سایر سیاستهای حمایتی، طرح کالابرگ را برای کمک به قدرت خرید خانوارها دنبال کرده است.
دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور گفت: میزان پوشش هزینههای خانوار از طریق کالابرگ، متناسب با سطح عمومی قیمتها و شرایط اقتصادی تغییر میکند.
وی در عین حال تأکید کرد: دولت و مجلس نسبت به کاهش قدرت خرید خانوارها واکنشهایی داشتهاند، اما محدودیت منابع و ساختار بودجه کشور نیز بر میزان حمایتهای اقتصادی اثرگذار است.
بازار گوشت در یک دوگانه جدی
اظهارات دبیر انجمن تأمینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور نشان میدهد بازار گوشت قرمز اکنون در یک دوگانه قرار گرفته است؛ از یک سو هزینه تولید و تأمین نهادهها بهشدت افزایش یافته و از سوی دیگر، قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا کرده و بازار توان پذیرش افزایش قیمت متناسب با هزینههای تولید را ندارد.
در چنین شرایطی، تولیدکننده با افزایش هزینهها و مصرفکننده با کاهش قدرت خرید مواجه است و نتیجه این معادله، کاهش مصرف سرانه گوشت از حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ گرم به ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه بوده است.
به نظر میرسد ادامه این روند میتواند علاوه بر تغییر الگوی مصرف خانوار، بر میزان تقاضا، واردات و انگیزه تولید در زنجیره گوشت قرمز نیز تأثیر بگذارد.
