کشف «گل شیطان»؛ گیاه عجیبی در تایلند که به نور خورشید نیاز ندارد
- مجموعه: اخبار گوناگون
زومیت:در نگاه اول، «تیسمیا دیمونا» شبیه گیاهی است که از داستانی ترسناک بیرون آمده است؛ گلی کوچک با رنگی تقریباً سیاه، بخشهایی نارنجیرنگ شبیه چشم و سه زائده باریک که مانند شاخ از بالای آن بیرون زدهاند. اما این ظاهر عجیب تنها دلیل توجه دانشمندان به آن نیست. این گیاه یکی از قوانین مهم دنیای گیاهان را زیر پا میگذارد: برای زنده ماندن به نور خورشید وابسته نیست.
گونه جدید در جنگلهای غرب تایلند، در پارک ملی تونگ فا پوم، کشف شد. پژوهشگران آن را بهعنوان گونهای تازه معرفی کردهاند و به دلیل ظاهر غیرمعمولش نام «گل شیطان» را برای آن انتخاب کردهاند.
بیشتر گیاهان برای تولید انرژی به نور خورشید نیاز دارند. آنها با کمک مادهای سبز به نام کلروفیل، نور را جذب میکنند و از طریق فرایندی به نام فتوسنتز، غذای مورد نیاز خود را میسازند. اما تیسمیا دیمونا کلروفیل ندارد و نمیتواند مانند گیاهان معمولی فتوسنتز کند. این گیاه به جای دریافت انرژی از خورشید، راه دیگری پیدا کرده است: همکاری با قارچهای زیر خاک.
دو نمونه از گیاه تیسمیا دیمونا در پارک ملی تونگ فا پوم در غرب تایلند.
ریشههای تیسمیا دیمونا به شبکهای از قارچهای خاک متصل میشوند و مواد مغذی مورد نیاز خود را از آنها دریافت میکنند. در واقع، گل شیطان به جای اینکه انرژی خود را از نور بگیرد، از ارتباطی پنهان در زیر زمین استفاده میکند. این گیاه بیشتر عمر خود را زیر برگهای خشک جنگل سپری میکند و فقط برای مدت کوتاهی، هنگام گلدهی و تولید دانه، از سطح خاک بیرون میآید.
کشف گل شیطان برای پژوهشگران از چند جهت جالب بود. گونههای جنس تیسمیا (فانوسپریان) معمولاً در جنگلهای بارانی گرم و مرطوب در ارتفاعات پایین دیده میشوند، اما تیسمیا دیمونا در منطقهای کوهستانی و در ارتفاع حدود ۹۳۰ تا ۹۷۰ متر از سطح دریا پیدا شد. این موضوع نشان میدهد این گروه از گیاهان شاید توانایی زندگی در محیطهای متنوعتری داشته باشند.
ظاهر گیاه هم به اندازه شیوه زندگیاش غیرعادی است. ارتفاع آن همراه با گل به حدود ۱۲٫۵ سانتیمتر میرسد. ریشههای روشن و پشمالوی آن شبیه مرجان هستند و گل سیاهرنگش بخشهایی نارنجی، پرچمهای آبی نیمهشفاف و سه زائده شبیه شاخ دارد.
تصویری از ریشهها، گل و ساختارهای درونی گیاه تیسمیا دیمونا.
به نوشته ساینسآلرت، پژوهشگران برای تأیید اینکه با گونه جدیدی روبهرو هستند، ساختار گیاه را با میکروسکوپ بررسی و DNA آن را با گونههای دیگر جنس تیسمیا مقایسه کردند. نزدیکترین گونه شناختهشده به این گیاه، Thismia betung-kerihunensis است که در بورنئو یافت میشود.
با وجود اهمیت علمی کشف، آینده گیاه چندان مطمئن نیست. تاکنون فقط یک جمعیت از آن پیدا شده که کمتر از ۵۰ گیاه دارد و در منطقهای بسیار کوچکتر از ۰٫۰۵ کیلومتر مربع زندگی میکند. هرچند محل رشد آن داخل پارک ملی حفاظتشده قرار دارد، رفتوآمد گردشگران میتواند برای این گیاه خطرناک باشد. آسیب به کف جنگل یا شبکه قارچی زیر خاک ممکن است زندگی این گیاه را تهدید کند.
