توقف تولید معادن درپی رکود صادرات و کاهش سهمیه گازوئیل
- مجموعه: اخبار اقتصادی و بازرگانی
- تاریخ انتشار : شنبه, ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ ۰۹:۰۶
توسعه ایرانی: با تشدید ناترازی در حاملهای انرژی، صنایع کشور با مشکلات عدیدهای ازجمله قطعیهای مکرر برق و گاز، مواجه شدند؛ اما تبعات این ناترازی تنها به قطعیها محدود نیست.
در سالهای گذشته بسیاری از فعالان صنعتی از کمبود و عدم تخصیص گازوئیل به صنایع، برای استفاده دیزلژنراتورهای آنان، گلهمند بودند و همین امر آنها را به استفاده از بازار سیاه گازوئیل سوق میداد. اما در سال جاری، سخنگوی وزارت صمت وعده داد که: «برای تامین سوخت ژنراتورهای صنایع، پیشنهاد دادیم ۳۵۰ میلیون لیتر گازوئیل تخصیص یابد.»
در همین حال که عزتالله زارعی از تخصیص کافی سهمیه گازوئیل به صنایع خبر داده است؛ فعالان معدنی از کاهش سهمیه گازوئیل خود صحبت میکنند. در واکنش به کاهش سهمیه گازوئیل معادن، دبیر انجمن سنگ ایران هشدار داد: «محدودیتهای سوخت، بهویژه در برخی معادن بزرگ کشور، به چالشی جدی تبدیل شده و تداوم این وضعیت میتواند به کاهش تولید، خروج برخی برندهای معدنی از بازار و از دست رفتن بازارهای صادراتی منجر شود.»
زیبا یزدانی، در گفتوگو با ایسنا، تصریح کرد: «گازوئیل در معادن صرفا برای ماشینآلات معدنی مصرف نمیشود، بلکه تامینکننده انرژی ژنراتورها و برق مورد نیاز فعالیتهای معدنی نیز هست. در شرایط فعلی، برخی بهرهبرداران ناچارند سوخت مورد نیاز خود را از بازار آزاد یا به عبارتی سوخت قاچاق تهیه کنند؛ موضوعی که هزینههای تولید را به شدت افزایش داده و در بسیاری موارد توجیه اقتصادی فعالیت را زیر سوال برده و معادن را به مقصد سوخت قاچاق تبدیل کرده است.»
خاموشیها تولید صنایع معدنی را زمینگیر کرده است
حوزه معدن نیز مانند دیگر حوزههای اقتصادی کشور، درگیر ناترازی انرژی بوده و هست؛ هرچند که به نظر میرسد کاهش سهمیه گازوئیل معادن چالشی جدید برای این بخش از اقتصاد کشور باشد اما خاموشیها و قطعی گاز از مشکلات قدیمی این حوزه هستند.
شهرام شریعتی، کارشناس و فعال حوزه معدن، درباره تأثیر قطع مکرر برق بر زنجیره تولید در معادن در گفتوگو با تجارتنیوز، توضیح داد: «به دلیل ضعف زیرساختهای برق، فعالان حوزه معدن و صنایع معدنی بارها درباره کاهش و اختلال در تولید هشدار دادهاند. در بخش فرآوری، بهویژه در واحدهایی که از کورههای القایی استفاده میکنند، قطع برق با برنامهریزی بهتنهایی یک مشکل است و در صورت بیبرنامگی، این مشکل شدت بیشتری پیدا میکند.» او با اشاره به آسیبهای واردشده به منابع انسانی، اظهار کرد: «نکتهای که دولتها در نظر نمیگیرند این است که در این وضعیت نیروی کار هم آسیب میبیند. زمانی که یک کارگر در دمای بین ۵۰ تا ۶۰ درجه فعالیت میکند، باید حداقل شرایط لازم برای آرامش و آسایش او فراهم شود. در وضعیت فعلی به منابع انسانی هم آسیب جدی وارد میشود.»
تحمیل ناترازی جدید به معدن و صنایع معدنی، که به دلیل چندین سال تحمل خاموشیها تقریبا زمینگیر شدهاند، زخمی تازه بر پیکر بخش مولد اقتصاد کشور است و باید یادآوری کرد که این محدودیت تازه در زمانی اعمال شده است که طبق برنامه هفتم توسعه، بخش معدن باید در نهایت به رشد 13 درصدی برسد که بسیاری از فعالان معدنی، به دلیل وجود موانع، این هدفگذاری را مصداق آرمانگرایی دور از واقعیت، در تدوین برنامههای توسعه کشور میدانند.
با وجود هزار مشکل دیگر، سهمیه گازوئیل معادن را کم کردهاند
رئیس انجمن صادرکنندگان سرب و روی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره مشکل کاهش سهمیه سوخت گازوئیل معادن، اظهار کرد: ما اکنون درگیر شرایط جنگی هستیم و هزاران مشکل نظیر قطعی برق، گاز و مسائل دیگر داریم.
حسن حسینقلی تاکید کرد: در این شرایط جنگی و با وجود هزاران مشکل دیگر، سهمیه گازوئیل معادن را کم کردهاند. کم کردن سهمیه گازوئیل به معنای کارکرد پایینتر و کمتر معادن است و این پیام را به معادن دارد که کمتر تولید کنید، کمتر سود کنید و بیشتر ضرر کنید!
او خاطرنشان کرد: سهمیه گازوئیل باید به اندازه سالهای گذشته و به تعداد ماشینآلات اختصاص پیدا کند و هیچ معدنی سهمیه گازوئیل اختصاصی خود را در بازار آزاد نمیفروشد.
رواج بازار سیاه گازوئیل در میان فعالان معدنی
عضو کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران درباره تبعات کاهش سهمیه گازوئیل، عنوان کرد: اکنون بسیاری از معادنی که با لودر و بولدوزر کار میکنند، مجبور هستند تا گازوئیل مورد نیاز خود را به صورت آزاد تهیه کنند که این روند به معنای توسعه بازار سیاه گازوئیل است.
حسینقلی توضیح داد: اجاره یک بولدوزر یا یک بیل مکانیکی ساعتی ۲ میلیون تومان است. اگر این ماشین به فرض مثال 5 ساعت کار نکند، باعث تحمیل 10 میلیون ضرر میشود و در طرف دیگر، مصرف گازوئیل این بولدوزر 400 لیتر است. صاحب معدن برای 400 لیتر گازوئیل متقبل 10 میلیون ضرر نمیشود و در عوض مجبورست تا گازوئیل مورد نیاز خود را در بازار آزاد، از کشاورزان و دیگران فروشندگان، تهیه کند.
به گفته او، اما در نهایت این مسیر فعال اقتصادی حوزه معدن مجبور خواهد شد که تولید را متوقف کند و در نتیجه، کاهش سهمیه گازوئیل معادن تبعات بسیار وحشتناکی بر تولید بهجای خواهد گذاشت و این تبعات، روز به روز نیز بدتر خواهد شد.
مواجهه صدها میلیارد سرمایهگذاری با ناترازی انرژی
این مقام صنفی در ادامه به تجربه شخصی خود اشاره کرد و گفت: اکنون فعالیت 3 کارخانه من به دلیل ناترازی و قطعیهای مکرر گاز و برق، متوقف شده و به اصلاح، تولیدشان «خوابیده است». فقط هم من با این مشکل مواجه نیستم؛ صدها میلیارد تومان سرمایهگذاری و بسیاری از واحدها با این چالش مواجهند و به صورت مکرر، گاز و برق آنها قطع میشود.
او همچنین درباره مشکلات نصب پنلهای خورشیدی، بیان داشت: فعال اقتصادی اکنون اگر بخواهد اقدام به نصب سلولهای خورشیدی کند، با کمبود منابع مواجه است و حتی اگر منابع مالی آن را تهیه و اقدام به نصب سلولهای خورشیدی کند، زمین اختصاص پیدا نمیکند، ساتپا و سازمان محیطزیست سد راه او میشوند و هزاران مشکل دیگر بر سر راه او است.
حملونقل جادهای و ریلی پاسخگوی صادرات معادن نیست
رئیس انجمن صادرکنندگان سرب و روی تاکید کرد که با وجود کاهش سهمیه گازوئیل معادن، ناترازی مکرر انرژی در حوزه گاز و برق و دیگر مشکلات، تولید و صادرات در حوزه معدن از توجیه اقتصادی خارج شده است.
حسینقلی مطرح کرد: اکنون مگر اصلا صادراتی انجام میشود که توجیه اقتصادی داشته باشد؟ وضعیت به صورتی شده است که بسیاری از فعالان تنها تولید میکنند و تولیدات خود را در انبار نگه میدارند تا وضعیت صادرات کمی بهتر شود.
او ادامه داد: با توقف صادرات، فعال اقتصادی معدن دیگر پولی نخواهد داشت تا با آن حقوق کارگر را بدهد و یا بتواند مواد ناریه تهیه کند که قیمت آن هم 2 تا 3 برابر شده است. در ضمن مواد ناریه به فعالان معدنی اختصاص پیدا کرده اما در عوض، چاشنی ندادهاند و مشکلات ما تنها در یک یا دو حوزه نیست.
این عضو کمیسیون معدن صنایع معدن اتاق بازرگانی ایران، درباره دیگر مشکلات صادرات گفت: از طرف دیگر بنادر را بستهاند و اصلا نمیتوان صادرات داشت. در واکنش به بسته شدن معادن، مسئولین وعده دادهاند که حملونقل جادهای و ریلی جایگزین بنادر خواهند شد. در جلسهای که مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران و معاون وزیر صمت حضور داشتند، از آنها پرسیدیم که با استفاده از مرزهای اینچهبرون و سرخس چقدر میتوان صادرات داشت و آنها در پاسخ، به ظرفیت روزانه 700 تنی آن اشاره کردند. اما توان روزانه 700 تنی در مقایسه با صادرات و واردات 150 میلیون تنی ایران، ناچیز است بنابراین این وعده آنها بیمورد است و توان عملی و اجرایی ندارد.
حسینقلی در پایان تصریح کرد: با تداوم مشکلات موجود در حوزه صادرات، تولیدکنندگان نیز در نهایت متوقف خواهند شد. سابقا که کمی صادرات وجود داشت، تولیدکنندگان حداقل مقداری به تولید خود، با توجه به توان مالیشان، ادامه میدادند اما اکنون همین روند سابق نیز قطع شده است.
