واکنش امنیتی عراق به حمله به خط لوله عربستان؛ برکناری فرمانده میسان و بستن مرز شلمچه
- مجموعه: اخبار بین الملل
- تاریخ انتشار : شنبه, ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ ۰۸:۲۵
به گزارش خبرآنلاین، خبرگزاری رویترز در گزارشی از این حمله نوشت: عربستان سعودی در بحبوحه گسترش جنگ در خاورمیانه، پس از آنکه خط لوله حیاتی انتقال نفت این کشور هدف حمله هوایی قرار گرفت، فعالیت خط لوله شرق به غرب را بهطور موقت متوقف کرد؛ حملهای که به گفته بغداد و ریاض، منشأ آن عراق بوده است. همزمان، نیروهای انصارالله در یمن دامنه نفوذ خود را در دریای سرخ گسترش دادهاند و بنا بر گزارشها، کنترل جزیره راهبردی «پریم» در ورودی دریای سرخ را در دست گرفتهاند.این در حالی است که دولت عراق به ریاست الزیدی در واکنش به این حمله، گذرگاه مرزی شلمچه با ایران را بهعنوان اقدامی احتیاطی بست و همزمان عملیات گستردهای را برای شناسایی عاملان حمله آغاز کرد.
این خبرگزاری انگلیسی در ادامه یادآور شد: این تحولات در شرایطی رخ داده که جنگ میان ایران و آمریکا، تردد نفتکشها در تنگه هرمز را بهشدت کاهش داده و اکنون فشارهای امنیتی در دو سوی شبهجزیره عربستان، نگرانیها درباره اختلال بیشتر در عرضه جهانی انرژی را افزایش داده است. در همین حال، منابع آگاه میگویند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دستکم دو بار با دونالد ترامپ تماس گرفته و از آمریکا برای مقابله با نیروهای انصارالله درخواست کمک نظامی کرده است.
خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری عربستان متوقف شد
عربستان سعودی پس از حمله هوایی به خط لوله حیاتی شرق به غرب این کشور، فعالیت این مسیر انتقال نفت را متوقف کرد؛ حملهای که در بحبوحه گسترش جنگ در خاورمیانه رخ داده و نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در منطقه را افزایش داده است.
عربستان، بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان، پس از حمله پهپادی به این خط لوله، فعالیت آن را بهطور موقت متوقف کرد. بغداد و ریاض هر دو مدعی شدهاند که این حمله از خاک عراق انجام شده است.کشوری که گروههای مسلح مورد حمایت ایران در بخشهایی از آن حضور و نفوذ دارند. دولت عراق نیز روز شنبه یکی از فرماندهان نظامی خود را در واکنش به این حمله برکنار کرد.
خط لوله شرق به غرب عربستان حدود ۱۲۰۰ کیلومتر طول دارد و در سراسر شبهجزیره عربستان کشیده شده است. این خط لوله برای ریاض اهمیت ویژهای دارد، زیرا امکان انتقال نفت به سواحل دریای سرخ را فراهم میکند و به عربستان اجازه میدهد بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی برساند؛ تنگهای که در پی جنگ میان آمریکا و ایران، تردد نفتکشها در آن بهشدت کاهش یافته و تقریباً متوقف شده است.
وزارت انرژی عربستان اعلام کرده است که توقف فعالیت خط لوله اقدامی احتیاطی بوده است. بر اساس دادههای شرکتهای ردیابی کشتیها و برآورد تحلیلگران، این خط لوله طی ماههای اخیر روزانه بین ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت منتقل میکرده؛ حجمی که معادل حدود ۴ تا ۵ درصد از عرضه جهانی نفت است.
فشار همزمان در هرمز و بابالمندب
حمله به خط لوله عربستان در شرایطی رخ داده که نیروهای انصارالله در یمن دامنه نفوذ خود در دریای سرخ را گسترش دادهاند. همزمانی این تحولات با کاهش شدید تردد کشتیها در تنگه هرمز، عربستان را با فشار مضاعفی در دو مسیر مهم انتقال انرژی در اطراف شبهجزیره روبهرو کرده است؛ وضعیتی که بار دیگر قیمت جهانی نفت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسانده است.
چهار منبع دولتی یمن به رویترز گفتند نیروهای انصارالله روز جمعه کنترل جزیره راهبردی پریم را در دهانه دریای سرخ و در محدوده تنگه بابالمندب به دست گرفتهاند؛ جزیرهای که در یکی از مهمترین مسیرهای دریایی منطقه قرار دارد. این جزیره در موقعیتی حساس در تنگه بابالمندب قرار دارد؛ گذرگاهی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و یکی از مسیرهای مهم عبور کشتیهای تجاری و نفتکشهاست.
پیشروی نیروهای انصارالله در امتداد ساحل دریای سرخ و همزمانی آن با حمله به خط لوله نفت عربستان، نگرانیها درباره گسترش دامنه درگیری در منطقه را افزایش داده است؛ بهویژه آنکه تلاشها برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ در خاورمیانه تاکنون به نتیجه نرسیده است.
اهمیت این تحولات برای آمریکا و ایران زمانی بیشتر میشود که نیروهای انصارالله بتوانند حضور خود را در اطراف بابالمندب تثبیت کنند. کنترل این گذرگاه راهبردی میتواند در اختیار ایران، که از نیروهای انصارالله حمایت میکند، یک اهرم فشار مهم در رویارویی با آمریکا قرار دهد؛ چرا که بابالمندب یکی از مسیرهای اصلی رفتوآمد کشتیهای تجاری و نفتکشها میان دریای سرخ و اقیانوس هند است.
عربستان از آمریکا کمک خواست
در چنین شرایطی، ریاض برای مقابله با پیشروی نیروهای انصارالله، دست به دامان واشنگتن شده است. دو منبع آگاه به رویترز گفتند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، روز پنجشنبه دستکم دو بار با دونالد ترامپ تماس گرفت و از رئیسجمهور آمریکا خواست برای مقابله با نیروهای انصارالله به عربستان کمک نظامی کند.
این تماسها در حالی انجام شد که اکسیوس نیز پیشتر از درخواست عربستان برای دریافت کمک نظامی از آمریکا خبر داده بود.
با این حال، آمریکا فعلاً قصد ندارد مستقیماً وارد درگیری با نیروهای انصارالله شود. منابع آگاه به رویترز گفتهاند واشنگتن در پاسخ به درخواست ریاض، به جای اعزام نیرو یا ورود مستقیم به میدان، پیشنهاد کمک اطلاعاتی و همکاری در شناسایی اهداف را مطرح کرده است.
کاخ سفید درباره تماسهای ترامپ و محمد بن سلمان به پرسش رویترز پاسخی نداد. یک مقام ارشد دولت آمریکا نیز که به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد، گفت واشنگتن بهطور مداوم با عربستان سعودی و دولت یمن در تماس است.
اما درخواست کمک ریاض از واشنگتن در شرایطی مطرح شده که جنگ و افزایش قیمت سوخت، فشار سیاسی بر دولت ترامپ را هم بیشتر کرده است. جمهوریخواهان در آستانه انتخابات کنگره در ماه نوامبر با نگرانی از تبعات افزایش هزینه انرژی روبهرو هستند؛ مسئلهای که میتواند برای ترامپ و حزب جمهوریخواه هزینه سیاسی داشته باشد.
عراق فرمانده عملیات میسان را برکنار کرد
ادولت عراق در واکنش به این حمله روز شنبه فرمانده عملیات نظامی در استان میسان را از سمت خود برکنار کرد.
خبرگزاری رویترز در گزارش خود با اشاره به ایران مدعی شد: میسان در جنوبشرق عراق و در امتداد مرز ایران قرار دارد و از مناطقی است که گروههای شبهنظامی شیعه مورد حمایت ایران در آن حضور و نفوذ دارند. به این ترتیب، برکناری فرمانده نظامی این استان در شرایطی صورت گرفته که بغداد تحت فشار است تا هم عاملان حمله به زیرساخت نفتی عربستان را شناسایی کند و هم مانع استفاده از خاک عراق برای حمله به کشورهای همسایه شود.
رویترز همچنین مدعی شد که در ادامه واکنشهای بغداد، دو منبع امنیتی عراقی به رویترز گفتند گذرگاه مرزی شلمچه میان عراق و ایران نیز بهعنوان یک اقدام احتیاطی بسته شده است؛ گذرگاهی که یکی از مسیرهای اصلی ورود سبزیجات و دیگر مواد غذایی وارداتی عراق از ایران به شمار میرود.
همزمان، نیروهای امنیتی عراق عملیات گستردهای را برای پیدا کردن عاملان حمله به خط لوله نفت عربستان آغاز کردهاند؛ حملهای که اکنون علاوه بر تبعات نفتی و امنیتی برای عربستان، واکنشهای مستقیم بغداد را نیز به دنبال داشته است.
بغداد فعلاً از رویارویی مستقیم با ریاض پرهیز کرد
عربستان سعودی تاکنون از هرگونه اقدام تلافیجویانه علیه عراق خودداری کرده است؛ تصمیمی که پس از درخواست نخستوزیر عراق برای پرهیز از تشدید تنشها گرفته شده است.
با این حال، وزیر خارجه عربستان هشدار داده که ریاض حق خود را برای «اتخاذ تمامی اقدامات لازم» در دفاع از منافعش محفوظ میداند.
در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است تولید نفت خام عربستان به پایینترین سطح خود در بیش از سه دهه گذشته رسیده است. بخشی از این افت تولید نیز به حملاتی بازمیگردد که در مسیر بابالمندب علیه کشتیهای عبوری انجام شده و گروههای مرتبط با نیروهای انصارالله در آنها نقش داشتهاند.
دولت یمن تحت حمایت عربستان آماده ضدحمله میشود
در همین حال، نیروهای دولتی یمن اعلام کردهاند که قصد دارند مناطقی را که نیروهای انصارالله طی یک عملیات برقآسا در امتداد ساحل دریای سرخ تصرف کردهاند، پس بگیرند.
نیروهای انصارالله که عمدتاً در مناطق کوهستانی یمن فعالیت دارند، در جریان جنگ داخلی این کشور نیز سالها در برابر حملات سنگین هوایی عربستان مقاومت کردهاند.
این خبرگزاری مدعی شده است که پیشروی ناگهانی نیروهای انصارالله در امتداد ساحل دریای سرخ با هدایت مستقیم سپاه پاسداران ایران صورت گرفته است.
دو منبع ایرانی نیز به رویترز گفتهاند که ایران هفته گذشته از نیروهای انصارالله خواسته است حملات خود علیه عربستان را افزایش دهند و در همین راستا، وعده تأمین منابع مالی بیشتر، تسلیحات و اعزام افسران ارشد برای کمک به این نیروها را داده است.
ایران نیروهای انصارالله را متحد خود میداند، اما همواره دخالت مستقیم در هدایت نظامی عملیات آنها را رد کرده است. تهران همچنین تأکید دارد که نیروهای انصارالله «نیروی نیابتی» ایران نیستند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی نیروهای انصارالله، نیز گفته است که کشتیرانی در منطقه همچنان امن است و تنها کشتیهای عربستان مشمول ممنوعیتی هستند که پیشتر اعلام شده بود.
