داروی طراحی‌شده با هوش مصنوعی علائم پیری بیولوژیکی را کاهش داد

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : سه شنبه, ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ ۲۱:۵۵

دیجیاتو: تمرکز اصلی این پژوهش که نتایج آن در ژورنال Nature Biotechnology منتشر شده، روی دارویی به نام Rentosertib بوده که شرکت Insilico Medicine آن را با کمک ابزارهای هوش مصنوعی ساخته است. این شرکت از زمان آغاز کار اعلام کرده بود که دارو با دو هدف طراحی شده است؛ درمان مبتلایان به بیماری‌های مزمن ریوی و همچنین افزایش طول عمر آنها. اکنون این شرکت در پژوهش خود نشان داده که داروی مذکور در گروه کوچکی از بیماران توانسته برخی از نشانگرهای زیستی پیری را براساس ابزارهای سنجش موسوم به «ساعت‌های پیری» با موفقیت کاهش دهد.

مفهوم ساعت‌های پیری، یک معیار اندازه‌گیری واقعی برای برآورد نرخ ابتلا به بیماری‌ها و مرگ‌ومیر انسان‌ها است. تعدادی از این ساعت‌های زیستی به کمک هوش مصنوعی توسعه یافته‌اند تا معیارهای گوناگونی از جمله نشانگرهای زیستی موجود در خون، شاخص‌های فیزیولوژیکی و ارزیابی‌های روان‌شناختی را بررسی کرده و یک «سن بیولوژیکی» ارائه دهند که وضعیت کلی سلامت فرد را نمایان می‌کند.

در این آزمایش که روی ۴۲ شرکت‌کننده انجام شده، پژوهشگران متوجه شده‌اند که داروی مذکور توانسته طی یک دوره درمانی ۱۲ هفته‌ای، سن بیولوژیکی بیماران را کاهش دهد؛ در‌حالی‌که سن زیستی افرادی که دارونما مصرف کرده یا درمانی دریافت نکرده بودند، افزایش یافته یا بدون تغییر باقی مانده بود. این شرکت از شش ساعت مختلف اندازه‌گیری پیری بهره گرفته و تغییرات کافی و معناداری را در هر شش مورد مشاهده کرده است. با این نتایج، پژوهشگران مدعی شده‌اند که این دارو احتمالاً می‌تواند بخش‌های مختلف و مرتبط روند پیری را کنترل و سرعت آن را کم کند.

هرچند ایده مهار پیری بسیار جذاب به نظر می‌رسد، اما کاربرد واقعی این ساعت‌های پیری همچنان موضوع بحث و اختلاف نظر میان دانشمندان است. چندین مدل مختلف از این ساعت‌ها وجود دارد که هرکدام رویکرد متفاوتی در پیش می‌گیرند. نخستین نسخه‌ها که بیش از یک دهه پیش توسعه یافتند، تغییرات شیمیایی DNA موسوم به متیلاسیون (Methylation) را دنبال می‌کنند. مدل‌های تازه‌تر روی Proteomics یا همان سنجش پروتئین‌های خون تمرکز دارند؛ روشی که در مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ مشخص شد می‌تواند برای تعیین میزان خطر ابتلای افراد به بیماری‌های مرتبط با افزایش سن به کار گرفته شود.

با وجود اینکه برخی پژوهشگران باور دارند چنین معیارهای جامعی می‌توانند سودمند باشند، این ابزارها هنوز تا تبدیل‌شدن به شاخص‌هایی کاملاً قابل اتکا فاصله زیادی دارند. دانشمندان در تلاش هستند تا دقت این سنجش‌ها را برای مقاصد پژوهشی ارتقا دهند، اما درحال‌حاضر هیچ معیاری به‌عنوان شاخص مورد پذیرش همگانی برای تعیین دقیق «سن» وجود ندارد. از سوی دیگر، برخی پزشکان هشدار داده‌اند که تکیه صرف بر این معیارها می‌تواند به مداخلات پزشکی نادرست منجر شود؛ زیرا تلاش برای پایین آوردن این شاخص‌ها ممکن است به واکنش‌های ترمیمی خود بدن آسیب برساند.