کشف گنج بزرگ سکّههای وایکینگها که در «پوست درخت» دفن شده بود
- مجموعه: اخبار گوناگون
یک جستجوگر آماتور علاقهمند به فلزیابی به نام کاله لاپینن، در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ نخستین نشانههای این گنجینه را در نزدیکی مرکز روستای سیسما پیدا کرد. روز بعد، اسکُو تیککالا، باستانشناس موزههای شهر لاهتی، محل را بررسی و بر روند بیرون آوردن آثار نظارت کرد.
به گزارش فرادید؛ خیلی زود مشخص شد که آنها با یک کشف معمولی روبهرو نیستند. وزن مجموع سکهها حدود ۴٫۵ کیلوگرم است، هرچند پژوهشگران هنوز آنها را تمیز، از یکدیگر جدا و شمارش نکردهاند. تعداد نهایی ممکن است به چند هزار سکه برسد و تاریخ دقیق و محل ضرب آنها نیز تنها پس از بررسیهای سکهشناسی مشخص خواهد شد.
اما سکهها تنها اشیای دفنشده نبودند. در کنار آنها قطعهای از نقره بریدهشده، یک دستبند نقرهای، یک قطعه تزئینی نقرهای و یک مهره نقرهای نیز کشف شد. فردی در گذشته این اشیای ارزشمند را میان دو محفظه ساختهشده از پوست درخت غان تقسیم کرده و آنها را در میان سنگها، در عمق حدود ۴۵ سانتیمتری سطح زمین و با فاصله تقریبی ۱۲ متر از یکدیگر پنهان کرده بود.
همین جزئیات باعث میشود این کشف چیزی فراتر از یک انباشت رکوردشکنانه نقره باشد. مواد آلی متعلق به محوطههای باستانی بهندرت در فنلاند به خوبی حفظ میشوند و سالم ماندن این محفظههای ساختهشده از پوست درخت غان میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه بستهبندی و پنهان کردن اشیای گرانبها در اختیار باستانشناسان قرار دهد. تولیا تومی، مدیر موزههای لاهتی، نیز سالم ماندن این محفظهها را یکی از ویژگیهای بسیار غیرمعمول این کشف دانسته است.
رکوردی که پس از بیش از یک قرن شکسته شد
تا پیش از این، رکورد بزرگترین گنجینه سکههای عصر وایکینگها در فنلاند متعلق به نوسیااینن بود؛ جایی که در سال ۱۸۹۵ گنجینهای شامل حدود ۱۷۰۰ سکه و چند شیء دیگر کشف شد که در مجموع تقریباً ۲٫۲ کیلوگرم وزن داشتند.
گنجینه سیسما بنابراین تقریباً دو برابر آن وزن دارد. تعداد نهایی سکههای آن هنوز مشخص نیست، اما حتی پیش از آغاز عملیات حفاظت و پاکسازی، تفاوت چشمگیر میان این دو کشف، گنجینه جدید را در جایگاهی منحصربهفرد در میان یافتههای باستانشناسی فنلاند قرار داده است.
محل کشف از نظر تاریخی نیز اهمیت دارد. در مجموعههای باستانشناسی، پیش از این سکههای نقره متعلق به عصر وایکینگها که در سیسما پیدا شدهاند، نگهداری میشوند. از جمله آنها بخشی از یک درهم سامانی یا نمونهای تقلیدی از آن است که قدمتش به اوایل قرن دهم میلادی بازمیگردد. یافتههای دیگری از این منطقه نیز شامل نمونههای نقرهای تقلیدشده از گونههایی از سکههای بیزانسی بودهاند.
این کشفیات پیشین نشان میدهند که در عصر وایکینگها، سکههای نقرهای با منشأهایی بسیار دور از فنلاند به منطقه سیسما رسیده بودند. با این حال، پژوهشگران هنوز نمیتوانند بگویند هزاران سکه تازه کشفشده نیز همان داستان را روایت میکنند یا نه؛ زیرا ابتدا باید سطح آنها پاکسازی و هر سکه به طور جداگانه شناسایی شود.
اکنون پاسخ بسیاری از پرسشها به آزمایشگاه و بررسیهای تخصصی سپرده شده است. تعداد دقیق سکهها، محل ضرب آنها، زمان دفن دو محفظه و اینکه آیا هر دو مجموعه در یک رویداد دفن شدهاند یا نه، هنوز مشخص نیست.
