چرا پوست بعضی افراد با تغییر فصل به هم می ریزد؟ بررسی علت و راهکارها
- مجموعه: لوازم آرایشی
چرا پوست بعضی افراد با تغییر فصل به هم می ریزد؟
ممکن است یک کرم یا شوینده چند ماه کاملاً مناسب پوستتان باشد، اما با سرد شدن هوا ناگهان احساس کشیدگی، خشکی یا زبری ایجاد کند. برای بعضی افراد هم برعکس، با گرم تر شدن هوا پوست براق تر می‌شود، چربی بیشتری پیدا می کند یا بعد از شستشو احساس ناراحتی ایجاد می شود. این تغییرات لزوماً به معنی «بد شدن» پوست نیست. پوست دائماً با محیط اطراف خود در تعامل است و تغییر دما، رطوبت، باد، تابش خورشید و حتی عادت های روزانه می تواند شرایط آن را تغییر دهد.
تغییر فصل دقیقاً چه اثری روی پوست می گذارد؟
یکی از عوامل مهم، تغییر میزان آب موجود در لایه شاخی پوست و سرعت تبخیر آب از سطح آن است. هوای سرد و خشک، باد و محیط های دارای سیستم گرمایشی می توانند از دست رفتن آب از سطح پوست را بیشتر کنند. نتیجه ممکن است احساس خشکی، کشیدگی، پوسته ریزی یا زبر شدن سطح پوست باشد.
در هوای گرم تر و مرطوب تر، مسئله می تواند متفاوت باشد. افزایش تعریق و فعالیت غدد چربی در بعضی افراد باعث می شود پوست براق تر یا چرب تر به نظر برسد. تابش بیشتر خورشید نیز اهمیت استفاده از محافظت در برابر اشعه فرابنفش را افزایش می دهد. البته واکنش پوست در همه افراد یکسان نیست. نوع پوست، سن، شرایط محیطی و محصولاتی که استفاده می شوند، همگی در این تفاوت نقش دارند.
حتی شستشوی مکرر یا استفاده از آب بسیار داغ می تواند شرایط را تغییر دهد؛ زیرا تماس طولانی با آب داغ و برخی شوینده ها ممکن است چربی های سطحی پوست را بیش از حد کاهش دهد و احساس خشکی یا کشیدگی ایجاد کند.
چرا روتین مراقبت از پوست باید با فصل تغییر کند؟
روتین پوستی قرار نیست در تمام طول سال بدون تغییر باقی بماند. نیاز پوست در یک هوای سرد و خشک با روزهای گرم و مرطوب یکسان نیست. در فصل سرد، معمولاً توجه بیشتر به کاهش خشکی و حفظ نرمی پوست اهمیت پیدا می کند. در مقابل، در هوای گرم ممکن است استفاده از محصولات با بافت سبک تر برای بعضی افراد راحت تر باشد؛ به خصوص اگر تعریق و احساس چربی روی پوست افزایش پیدا کند.
این به معنی تغییر کامل محصولات در هر فصل نیست. گاهی تنها تغییر در دفعات شستشو، دمای آب یا نوع محصول مرطوب کننده کافی است. تغییر هم زمان چند محصول هم کار عاقلانه ای نیست، چون اگر پوست واکنش نشان دهد، تشخیص عامل آن دشوار خواهد شد.
نقش ترکیبات نرم کننده و روغن های گیاهی چیست؟
برای درک بهتر محصولات مراقبت از پوست، می توان ترکیبات مؤثر بر رطوبت و نرمی پوست را به سه گروه ساده تقسیم کرد:
- هومکتانت ها: موادی که به جذب یا نگهداری آب در لایه های سطحی پوست کمک می کنند؛ گلیسیرین نمونه شناخته شده این گروه است.
- امولینت ها: به نرم تر شدن سطح پوست و پر کردن فضاهای میان سلول های لایه شاخی کمک می کنند و می توانند حس زبری را کاهش دهند.
- اوکلوکتیوها: با ایجاد یک لایه نسبتاً پوشاننده، تبخیر آب از سطح پوست را کاهش می دهند.
در یک محصول واقعی، این گروه ها می توانند در کنار هم استفاده شوند و عملکرد نهایی به کل فرمولاسیون بستگی دارد.
روغن های گیاهی نیز بسته به ترکیب اسیدهای چرب و سایر اجزای خود می توانند نقش امولینت داشته باشند. روغن بادام یکی از روغن‌های گیاهی مورد استفاده در محصولات مراقبت از پوست است و ویژگی های نرم کنندگی آن باعث شده در فرمولاسیون محصولاتی با هدف بهبود حس نرمی و کاهش زبری پوست مورد توجه قرار گیرد. عملکرد نهایی آن به نوع محصول و ترکیب سایر مواد بستگی دارد.
در این میان نباید روغن بادام تلخ را با روغن بادام شیرین یکی دانست. این دو از نظر منشأ گیاهی و ترکیبات، یکسان نیستند و کاربردهای متفاوتی دارند. بنابراین صرف شباهت نام «بادام» به معنی قابل جایگزین بودن این دو ماده در فرمولاسیون محصولات پوستی نیست. به ویژه درباره فرآورده های حاصل از بادام تلخ، نوع استخراج و مشخصات ماده اهمیت زیادی دارد و نباید مصرف مستقیم خانگی را با کاربرد یک ماده اولیه استاندارد در محصول آرایشی یکی دانست.
شی باتر یا کره شی یکی دیگر از مواد چرب گیاهی است که در فرمولاسیون محصولات نرم‌کننده و مراقبت از پوست خشک کاربرد دارد. این ماده بخش قابل توجهی از ترکیبات چرب را در خود دارد و حاوی بخشی از مواد غیرصابونی نیز هست. به همین دلیل می تواند در ایجاد حس نرمی و کاهش احساس خشکی در محصولاتی مانند کرم ها، بالم ها و فرآورده های مراقبت از پوست مورد استفاده قرار گیرد.
البته عملکرد شی باتر به تنهایی تعیین کننده نتیجه نهایی نیست. نوع فرمولاسیون، مقدار مصرف، سایر روغن ها و امولسیفایرها و حتی بافت مطلوب محصول هم اهمیت دارند. بنابراین نمی توان صرفاً بر اساس وجود شی باتر، عملکرد یک محصول را برای همه انواع پوست پیش بینی کرد.
برای هر فصل چه تغییراتی در مراقبت از پوست منطقی است؟
فصل سرد: شوینده ملایم تر، آب ولرم و استفاده منظم تر از محصولات نرم کننده می تواند برای پوست هایی که بیشتر دچار خشکی می شوند مناسب باشد. خشکی هوای داخل خانه نیز نباید نادیده گرفته شود.
فصل گرم: تعریق بیشتر ممکن است نیاز به شستشوی متعادل و محصولات سبک تر را افزایش دهد. استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب نیز اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در تمام سال: بهتر است تغییرات روتین تدریجی باشد. نوع پوست و واکنش واقعی آن را در نظر بگیرید و چند محصول جدید را همزمان وارد روتین نکنید.
این توصیه ها عمومی هستند و جای تشخیص یا درمان مشکلات پوستی را نمی گیرند. اگر قرمزی، خارش، التهاب یا پوسته ریزی شدید و مداوم باشد، بررسی علت توسط پزشک متخصص پوست منطقی‌تر از تغییر مکرر محصولات است.
اشتباهات رایج
- شستن صورت یا بدن با آب بسیار داغ برای کاهش احساس چربی یا تمیزی بیشتر
- حذف کامل محصولات نرم کننده در پوست های خشک
- تصور اینکه هر روغن گیاهی برای هر نوع پوست مناسب است
- تغییر همزمان چند محصول با شروع فصل جدید
- یکی دانستن روغن بادام شیرین و روغن بادام تلخ
پوست به تغییرات محیطی واکنش نشان می دهد و این واکنش همیشه فقط نتیجه سرد یا گرم شدن هوا نیست. رطوبت، باد، نور خورشید، آب داغ، شوینده و حتی تغییر عادت های روزانه می توانند شرایط پوست را تحت تأثیر قرار دهند. به جای اینکه با شروع هر فصل تمام محصولات را عوض کنیم، بهتر است ابتدا علت تغییر را پیدا کنیم و سپس روتین را متناسب با نیاز واقعی پوست تنظیم کنیم.
انتخاب ترکیبات نرم کننده مانند روغن های گیاهی یا شی باتر نیز زمانی منطقی تر است که نقش آنها در کل فرمولاسیون و نوع پوست در نظر گرفته شود. انتخاب ماده اولیه مناسب برای محصولات مراقبت از پوست و مو، به مشخصات ماده، گرید، کیفیت و کاربرد مورد نظر در فرمولاسیون بستگی دارد. به همین دلیل تامین کنندگان تخصصی مواد اولیه آرایشی و بهداشتی می توانند منبع مناسبی برای بررسی مشخصات فنی مواد باشند.
