چگونه از کابوس دیدن کودکان پیشگیری کنیم؟
- مجموعه: روانشناسی کودکان
هر آنچه باید درباره کابوس دیدن کودکان بدانید !!!
کابوس ها و وحشت های شبانه کودکان
کابوس ها و وحشت های شبانه در کودکان پدیده های شایعی هستند که معمولاً با افزایش سن برطرف می شوند و آسیب روانی طولانی مدت به کودک وارد نمی کنند. در ادامه، اطلاعات جامعی درباره این دو موضوع، تفاوت ها، علل، راه های مدیریت و پیشگیری ارائه شده است.
تفاوت کابوس و وحشت شبانه
کابوس: کابوس ها رویاهای ترسناکی هستند که باعث بیدار شدن کودک می شوند. کودک معمولاً مضطرب است و محتوای رویا را به یاد می آورد.
وحشت شبانه: وحشت های شبانه در خواب عمیق رخ می دهند و کودک کاملاً بیدار نمی شود. او ممکن است حرکاتی نشان دهد یا به نظر مضطرب بیاید، اما پس از آن چیزی به خاطر نمی آورد.
کابوس ها چیستند؟
کابوس ها رویاهایی هستند که کودک را ناراحت یا می ترسانند. کودک پس از بیداری ممکن است احساس کند رویا واقعی بوده است. برخی کودکان گهگاه کابوس می بینند، در حالی که برای برخی دیگر این مشکل مکرر است.
چه زمانی کودکان کابوس می بینند؟
کابوس ها بیشتر در کودکان 6 تا 10 ساله شایع هستند، اما در سنین کمتر یا بیشتر نیز دیده می شوند. برای مثال، نوپایان ممکن است کابوس گم شدن یا جدایی از والدین ببینند. کابوس ها معمولاً در ساعات پایانی خواب (فاز REM) رخ می دهند.
علل احتمالی کابوس ها
کابوس ها ممکن است به دلایل زیر ایجاد شوند:
اتفاقات روزانه: تجربه ای مانند گم شدن، مراجعه به پزشک یا مرگ یکی از اعضای خانواده.
نگرانی ها و ترس ها: ترس از هیولا، شروع مهدکودک یا تغییرات زندگی.
محرک های خارجی: تماشای فیلم یا داستان ترسناک، به ویژه در کودکان بزرگ تر.
رشد عاطفی: با افزایش اعتمادبه نفس کودک در مواجهه با مشکلات، کابوس ها معمولاً کاهش می یابند.
مدیریت کابوس ها
برای کمک به کودک پس از کابوس، این اقدامات را انجام دهید:
آرام کردن کودک: کودک را در آغوش بگیرید و به او اطمینان دهید که در کنارش هستید. بگویید که رویا واقعی نیست.
اجتناب از خوابیدن در تخت کودک: خوابیدن در کنار کودک ممکن است وابستگی به حضور والدین برای خوابیدن ایجاد کند. در عوض، درهای اتاق را باز بگذارید تا کودک احساس نزدیکی کند.
استفاده از نور ملایم: اگر کودک از تاریکی می ترسد، از چراغ خواب با نور کم استفاده کنید.
اشیاء آرامش بخش: یک عروسک یا پتوی مورد علاقه می تواند حس امنیت را تقویت کند. (توجه: در تخت نوزادان یا نوپایان از اشیاء خطرناک که ممکن است باعث خفگی شوند، استفاده نکنید.)
گفت وگو در روز بعد: روز بعد با کودک درباره کابوس صحبت کنید تا علت احتمالی آن را پیدا کنید، به ویژه اگر کابوس ها مکرر باشند.
پیشگیری از کابوس ها
برای کاهش احتمال کابوس ها:
صحبت درباره ترس ها: کودک را تشویق کنید تا درباره نگرانی هایش در طول روز صحبت کند.
نظارت بر محتوا: از تماشای فیلم ها یا محتوای ترسناک قبل از خواب جلوگیری کنید و محتوای مناسب سن کودک را انتخاب کنید.
اجتناب از کافئین و شکر: نوشیدنی های حاوی کافئین یا شکر می توانند خواب را مختل کنند.
خواب کافی: اطمینان حاصل کنید که کودک به اندازه کافی می خوابد، زیرا کمبود خواب شدت و تعداد کابوس ها را افزایش می دهد.
روال خواب منظم: یک برنامه ثابت برای خواب و بیداری تنظیم کنید.
چه زمانی باید کمک حرفه ای گرفت؟
اگر کابوس ها بسیار ناراحت کننده، مکرر یا با علائم دیگری مانند اضطراب شدید همراه باشند، با پزشک عمومی یا پرستار سلامت مشورت کنید.
وحشت های شبانه چیستند؟
وحشت های شبانه با کابوس ها متفاوت اند و در عمیق ترین بخش خواب (معمولاً 1 تا 2 ساعت پس از به خواب رفتن) رخ می دهند. کودک ممکن است مضطرب به نظر برسد، حرکاتی انجام دهد یا حتی فریاد بزند، اما کاملاً بیدار نیست و صبح چیزی به یاد نمی آورد. وحشت های شبانه معمولاً 5 تا 30 دقیقه طول می کشند و تأثیری بر کودک ندارند.
علل احتمالی وحشت های شبانه :
• کمبود خواب یا برنامه خواب نامنظم.
• تغییرات در روال زندگی (مانند حذف چرت روزانه یا شروع مهدکودک).
• خوابیدن در محیط جدید یا پر سر و صدا.
• تب، بیماری، مثانه پر یا برخی داروها.
• استرس یا اختلالات خواب مانند خرخر یا آپنه خواب.
مدیریت وحشت های شبانه :
بیدار نکردن کودک: تلاش برای بیدار کردن کودک ممکن است او را مضطرب تر کند.
حفظ ایمنی: مطمئن شوید کودک در حین حرکات به خودش آسیب نمی رساند.
عدم صحبت درباره وحشت شبانه: روز بعد از بحث درباره وحشت شبانه خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث نگرانی کودک شود. در عوض، به طور کلی با او صحبت کنید تا مطمئن شوید چیزی او را نگران نکرده است.
پیشگیری از وحشت های شبانه
خواب کافی: اطمینان حاصل کنید که کودک به اندازه کافی می خوابد.
روال خواب منظم: برنامه خواب و بیداری ثابت ایجاد کنید.
اجتناب از کافئین: نوشیدنی های کافئین دار را از رژیم غذایی کودک حذف کنید.
مدیریت استرس: به تغییرات زندگی یا عوامل استرس زا توجه کنید.
درمان وحشت های شبانه
اکثر کودکان بدون نیاز به درمان، با افزایش سن از وحشت های شبانه خلاص می شوند. اگر وحشت های شبانه چندین بار در شب یا در اکثر شب ها رخ دهند، با پزشک مشورت کنید.
نکات تکمیلی
• محیط خواب آرام: اتاق خواب کودک را خنک، تاریک و ساکت نگه دارید. از پرده های ضخیم برای کاهش نور و دستگاه نویز سفید برای حذف صداهای مزاحم استفاده کنید.
• آموزش مهارت های آرام سازی: به کودکان بزرگ تر تکنیک های ساده مانند تنفس عمیق یا تصویرسازی مثبت (تصور یک مکان امن) آموزش دهید.
• توجه به سلامت جسمانی: اگر کابوس ها یا وحشت های شبانه با علائمی مانند تب، خرخر یا مشکلات تنفسی همراه باشند، بررسی پزشکی ضروری است.
• حمایت عاطفی مداوم: به کودک نشان دهید که همیشه در کنار او هستید و او در امان است.
چه زمانی باید نگران کابوس ها باشیم؟
در حالی که کابوس های گاه به گاه طبیعی هستند، برخی نشانه ها ممکن است نیاز به توجه بیشتر را نشان دهند:
• کابوس ها به طور مکرر (چندین بار در هفته) رخ می دهند.
• کودک از خوابیدن امتناع می کند یا دچار اضطراب شدید می شود.
• کابوس ها با علائم دیگری مانند شب ادراری، تغییرات خلقی یا مشکلات رفتاری همراه هستند.
• کابوس ها پس از یک تجربه آسیب زا شروع شده اند.
در این موارد، مشورت با یک متخصص اطفال یا روانشناس کودک ضروری است.
در پایان :
کابوس ها و وحشت های شبانه بخشی طبیعی از رشد کودکان هستند و معمولاً بی ضررند. با ایجاد یک روال خواب سالم، مدیریت استرس و حمایت عاطفی، می توانید به کاهش این مشکلات کمک کنید. در صورت تداوم یا شدت یافتن این مسائل، مشورت با متخصص می تواند راه حل های مؤثری ارائه دهد. با صبر و توجه، می توانید به کودک خود کمک کنید تا خوابی آرام و بدون ترس داشته باشد.
گردآوری: بخش کودکان بیتوته