هاسابیس به دنبال هوش مصنوعیِ کاشف؛ از آلفافولد تا آزمون «اینشتین»
- مجموعه: اخبار تکنولوژی
دمیس هاسابیس؛ تصویر همراه گزارش زومیت
گزارش زومیت از زندگی و برنامه‌های دمیس هاسابیس، پرسشی فراتر از توان پاسخ‌گویی چت‌بات‌ها مطرح می‌کند: آیا یک سامانه می‌تواند خودش مسئله‌ای مهم بسازد و دانشی تازه کشف کند؟ در این روایت، هاسابیس برآورد فاصله تا هوش مصنوعی عمومی را از سه تا پنج سال به دو تا سه سال کاهش داده است. این گفته، نظر او درباره آینده است و اثبات دستیابی به AGI محسوب نمی‌شود.
واگذاری مدیریت روزمره، نه قطع ارتباط با دیپ‌مایند
زومیت تغییر مسئولیت هاسابیس را به ۵ آگوست ۲۰۲۶ نسبت می‌دهد. فهرست رسمی نویسندگان گوگل نیز عنوان او را رئیس هیئت‌مدیره دیپ‌مایند و دانشمند ارشد آلفابت درج کرده و کوری کاووکچواوغلو را معاون ارشد دیپ‌مایند و معمار ارشد هوش مصنوعی گوگل معرفی می‌کند. بنابراین تعبیر کنارگذاشتن مدیریت اجرایی، با ترک کامل مجموعه تفاوت دارد.
در گزارش زومیت، رقابت بر سر جمنای و محصولات مصرفی، خروج جان جامپر به مقصد آنتروپیک در ژوئن ۲۰۲۶، جابه‌جایی دیگر پژوهشگران و انحلال ترکیب سابق تیم آلفافولد در ژوئیه، از زمینه‌های این تغییر دانسته شده‌اند. این روایت درباره ساختار تیم است؛ نباید آن را به معنای حذف همه محصولات یا توقف تمام پژوهش‌های آلفافولد تعبیر کرد.
چرا پروتئین‌ها نقطه عطف شدند؟
دیپ‌مایند در معرفی رسمی آلفافولد توضیح می‌دهد که این پروژه از پیش‌بینی ساختار سه‌بعدی پروتئین‌ها به پایگاهی با بیش از ۲۰۰ میلیون ساختار پیش‌بینی‌شده رسیده است. این ساختارها ابزار پژوهش‌اند؛ وجود یک پیش‌بینی ساختاری، به‌تنهایی به معنی ساخته‌شدن یا تأیید داروی تازه نیست.
در آمار تاریخیِ نقل‌شده در زومیت، آلفافولد در رقابت ۲۰۱۸ برای ۲۵ مورد از ۴۳ پروتئین دشوار دقیق‌ترین پاسخ را داد؛ نزدیک‌ترین رقیب در سه مورد پیشتاز بود. جهش آلفافولد۲ در ۲۰۲۰ ادامه همان مسیر بود. طبق اعلام رسمی نوبل، در ۲۰۲۴ نیمی از جایزه شیمی مشترکاً به هاسابیس و جان جامپر برای پیش‌بینی ساختار پروتئین و نیم دیگر به دیوید بیکر برای طراحی محاسباتی پروتئین رسید.
از شطرنج و علوم اعصاب تا آلفاگو
زندگی‌نامه انجمن سلطنتی بریتانیا، سابقه هاسابیس را از شطرنج و ساخت بازی Theme Park تا علوم کامپیوتر کمبریج، تأسیس Elixir Studios و دکترای علوم اعصاب شناختی در یونیورسیتی‌کالج لندن دنبال می‌کند. زومیت نیز از یادگیری شطرنج در چهارسالگی در ۱۹۸۰، ریتینگ ۲۳۰۰ در ۱۳سالگی، تجربه بازی‌سازی در نوجوانی و رد پیشنهاد یک‌میلیون‌پوندی برای نرفتن به دانشگاه نوشته است.
او در ۲۰۱۰ همراه شین لگ و مصطفی سلیمان دیپ‌مایند را بنیان گذاشت؛ گوگل در ۲۰۱۴ آن را خرید. ارزش حدود ۶۵۰ میلیون دلاری معامله و تلاش ناکام برای استقلال با پشتوانه تعهد یک‌میلیارددلاری رید هافمن، ارقام گزارش‌شده در روایت زومیت‌اند. پژوهش درباره نقش هیپوکامپ در حافظه و تصور تجربه‌های تازه نیز بخشی از پیشینه علمی او بوده است.
به گزارش رسمی دیپ‌مایند، آلفاگو در مارس ۲۰۱۶ در سئول لی سدول را ۴ بر ۱ شکست داد. حرکت ۳۷ در بازی دوم، نمونه شناخته‌شده یافتن راهبردی غیرمنتظره بود؛ گوگل احتمال انتخاب آن حرکت توسط انسان را حدود یک در ده‌هزار توصیف کرده است. برای هاسابیس، بازی‌ها بستری برای آزمایش روش‌هایی بودند که بعداً به مسائل علمی منتقل شدند.
سرمایه برای کشف دارو؛ نتیجه بالینی هنوز معیار نهایی است
شرکت Isomorphic Labs که در ۲۰۲۱ شکل گرفت، در اطلاعیه رسمی ۱۲ مه ۲۰۲۶ از جذب ۲٫۱ میلیارد دلار سرمایه خبر داده است. هدف اعلام‌شده، گسترش استفاده از موتور طراحی دارو با هوش مصنوعی است. در گزارش زومیت، ورود نخستین داروها به کارآزمایی انسانی از هدف پایان ۲۰۲۵ به پایان ۲۰۲۶ منتقل شده است؛ این زمان‌بندی را نباید خبر آغاز یا موفقیت کارآزمایی دانست.
آزمون اینشتین و مسئله نظارت
هاسابیس در معیار پیشنهادی «آزمون اینشتین» می‌پرسد آیا سامانه‌ای که فقط دانش تا ۱۹۰۱ را دارد، می‌تواند دستاوردهای ۱۹۰۵ مانند نسبیت خاص، اثر فوتوالکتریک، حرکت براونی و هم‌ارزی جرم و انرژی را کشف کند؟ تمایز او میان حل یک مسئله داده‌شده و ساختن پرسشی بنیادی، بخش اصلی این نگاه به AGI است.
زومیت همچنین پیشنهاد او برای ارزیابی توان و خطر مدل‌های پیشرو توسط نهادی با تأمین مالی صنعت و نظارت دولت و مخالفتش با مقررات عجولانه را شرح داده است. این پیشنهادها، مقررات تصویب‌شده نیستند. منتقدانِ نقل‌شده در گزارش نیز درباره تشدید رقابت و هیاهوی ناشی از موعدهای نزدیک AGI هشدار می‌دهند؛ در نتیجه، دستاوردهای علمی امروز را باید از وعده‌های آینده جدا سنجید.
