آیا برای عقیقهکردن زمان میگذرد؟ از روز هفتم تا بزرگسالی
- مجموعه: اخبار اجتماعی
- تاریخ انتشار : پنجشنبه, ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ ۱۹:۱۹
بسیاری از خانوادهها عقیقه را با روز هفتم تولد میشناسند و تصور میکنند اگر این روز بگذرد، دیگر فرصتی باقی نمیماند. این برداشت درست نیست. در فقه شیعه، روز هفتم زمان مستحب و برتر عقیقه است، اما تأخیر باعث ساقطشدن استحباب نمیشود. به همین دلیل، عقیقه میتواند در کودکی، نوجوانی یا حتی بزرگسالی انجام شود. دانستن این نکته، فشار بیدلیل را از خانوادهها کم میکند و جای نگرانی را به تصمیم آگاهانه میدهد.
چرا روز هفتم پیشنهاد شده است؟
روزهای نخست تولد در فرهنگ دینی با مجموعهای از آداب همراهاند؛ نامگذاری، دعا برای سلامت فرزند، ولیمه و عقیقه از جمله این توصیهها هستند. قرارگرفتن عقیقه در روز هفتم، آن را به شکرگزاری آغاز زندگی پیوند میدهد. این زمانبندی نشانه فضیلت است، نه شرطی که بدون آن عمل بیارزش شود. اگر خانواده توان مالی یا امکان اجرایی ندارد، بهتر است بهجای قرض سنگین یا تصمیم شتابزده، عقیقه را به زمانی مناسب موکول کند.
مستحببودن به این معناست که انجام عمل پاداش دارد، اما ترک آن گناه محسوب نمیشود. بنابراین، نباید عقیقه به منبع اضطراب والدین تبدیل شود. بیماری نوزاد یا مادر، شرایط اقتصادی، نبود دام مناسب یا دشواری توزیع گوشت میتواند زمان انجام را تغییر دهد. اصل، اختیار و توانایی است و هیچکس نباید بهدلیل تأخیر، خود یا خانوادهاش را سرزنش کند.
عقیقه در کودکی و نوجوانی
اگر عقیقه در روز هفتم انجام نشد، پدر میتواند در سالهای بعد برای فرزندش عقیقه کند. در این مرحله نیز نیت باید برای همان فرزند مشخص باشد. برای خانوادهای که چند فرزند دارد، نمیتوان یک حیوان را به نیت عقیقه همه آنان بهصورت مشترک در نظر گرفت؛ در برخی فتاوای معاصر، هر حیوان برای یک نفر لحاظ میشود. این موضوع با قربانی مستحب عمومی که ممکن است میان چند نفر مشترک باشد تفاوت دارد.
سن بالاتر کودک، ماهیت عقیقه را عوض نمیکند. لازم نیست مراسمی شبیه جشن تولد برگزار شود یا کودک حتماً در محل حضور داشته باشد. عقیقه عملی وابسته به نیت است و میتوان گوشت را خام تقسیم کرد یا آن را پخت و دیگران را اطعام کرد. بهتر است خانواده از افزودن رسمهایی که پشتوانه روشن ندارند پرهیز کند و بر نیت، ذبح درست و مصرف محترمانه گوشت تمرکز داشته باشد.
وقتی فرد به بلوغ رسیده است
فرد بالغی که برایش عقیقه نشده، میتواند برای خودش عقیقه انجام دهد. این حکم نشان میدهد عقیقه فقط به دوره نوزادی محدود نیست. حتی اگر شخص دقیقاً نمیداند در کودکی برای او عقیقه شده یا نه، بهتر است موضوع را بدون وسواس بررسی کند و در صورت نیاز، مطابق نظر مرجع تقلید خود تصمیم بگیرد. نیت روشن کافی است و تبدیل این موضوع به جستوجوی اضطرابآور در خاطرات خانواده ضرورتی ندارد.
همچنین در برخی فتاوا، عقیقهکردن برای فردی که از دنیا رفته است مانعی ندارد. این مسئله نیز نشان میدهد محور عقیقه، یک روز تقویمی محدود نیست. البته جزئیات احکام ممکن است میان مراجع تفاوت داشته باشد؛ بهویژه درباره مصرف گوشت، جنس دام یا برخی آداب. در موارد اختلاف، فتوای مرجع تقلید خود فرد معیار عمل است.
زمان درست، زمانی است که عمل درست انجام شود
تأخیر در عقیقه نباید با عجله جبران شود. انتخاب دام سالم، رعایت ذبح شرعی، حفظ بهداشت، پرهیز از شکستن استخوانها در حد توصیه فقهی و رساندن گوشت به مصرفکنندگان با احترام، از شتاب در انتخاب تاریخ مهمتر است. روز هفتم فضیلت دارد، اما کیفیت نیت و اجرا در هر سنی همچنان اهمیت خود را حفظ میکند.
برای بررسی آداب عقیقه در سنین مختلف و انتخاب مسیر متناسب با شرایط خود، میتوانید با مجموعه ذبیح که بهصورت تخصصی در حوزه عقیقه و قربانی فعالیت میکند آشنا شوید. اطلاعات تکمیلی در صفحه سفارش عقیقه گوسفند مجموعه ذبیح در دسترس است.
