آخرین اخبار جامعه


اخبار اجتماعی ,خبرهای اجتماعی,حج عمره

حج عمره و زیارت همچنان تعطیل است/ مساجد در عربستان بازگشایی شدند

رسانه های خارجی از بازگشایی مساجد در عربستان سعودی و تداوم ممنوعیت حج عمره و زیارت در این کشور خبر دادند. به گزارش مهر به…


فرار از ویروس مهاجرت به روستا



 اخبار اجتماعی ,خبرهای اجتماعی, ویروس مهاجرت
بعد از دو ماه از رخنه کووید-١٩، درآمد ناشی از فروش صنایع‌دستی و سایر محصولات در روستاها ‏به گردشگران نيز تقریباً به صفر رسيده است

چراغ اقامتگاه‌های گردشگری روستایی خاموش شده و با شیوع ویروس کرونا، ورود ‏گردشگران به روستاها کاهش اساسی داشته، اما مرکز پژوهش‌های مجلس خبر داده که بعضی ‏خانوارهای شهری به قصد مهاجرت موقت، به نواحی روستایی و عشایری رفته‌اند. این مرکز در ‏گزارش خود نوشته است: «این درحالی است که كنترل‌نشدن رفت‌وآمد شهرنشینان، به دلیل ضعف ‏اساسی در امكانات بهداشتی و درمانی این نواحی، می‌تواند آثار منفی قابل توجه و جبران‌ناپذیری به ‏دنبال داشته باشد.»

 

براساس این گزارش، بعد از دو ماه از رخنه کووید-١٩، درآمد ناشی از ‏فروش صنایع‌دستی و سایر محصولات در روستاها به گردشگران نیز تقریباً به صفر رسیده است و از ‏بین كسب‌وكارهای روستایی و عشایری، عمیق‌ترین آثار منفی را اقامتگاه‌های گردشگری روستایی و ‏عشایری شاهد بوده‌اند. ‏

 

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، روز گذشته با انتشار گزارش معاونت پژوهش‌های ‏زیربنایی و امور تولیدی دفتر مطالعات زیربنایی، چالش‌های کسب وکارهای روستایی و عشایری در ‏دوره شیوع کرونا را تحلیل کرد. این گزارش براساس مصاحبه‌های میدانی با روستاییان و عشایر در ‏برخی از مناطق منتخب كشور به بررسی چالش‌های كسب‌وكارهای نواحی روستایی و عشایری و ‏خدمات توسعه كسب وكار، ناشی از شیوع كرونا پرداخته و از ضرر کسب‌وکار روستاییان و عشایر و ‏روش‌های گذر از بحران می‌گوید.‏

 

مهاجرت موقت به روستا

از روزهای ابتدایی شیوع ویروس، با وجود هشدارهای بسیار و با اینکه راه‌ها را رفته‌رفته بستند و ‏محدود کردند، رفت‌وآمد به نواحی روستایی بیشتر شد. براساس گزارش مجلس، هرچند امكانات ‏بهداشتی و درمانی در نواحی روستایی و عشایری بسیار كمتر از نواحی شهری است، ولی به دلیل ‏پایین‌تر بودن تراكم جمعیت در این نواحی، شواهد حاكی از آن است كه برخی از خانوارهای شهری، ‏به خصوص خانوارهایی كه یا رأساً یا اقوام و فامیل آنها در نواحی روستایی خانه داشته‌اند، در ایام ‏شیوع كرونا اقدام به مهاجرت موقت به نواحی روستایی و اسكان در اقامتگاه‌های روستایی كرده‌اند.

 

‏این روند به‌ویژه در روزهای ابتدای شیوع ویروس مشهود بوده است، هرچند در بعضی موارد خود ‏بومیان به ناچار جلوی ورود افراد غیربومی را به منطقه‌شان گرفتند. گزارش دفتر مطالعات زیربنایی ‏از شواهدی می‌گوید که نشان می‌دهد برخی از خانوارهای شهری، در ایام شیوع كرونا اقدام به ‏مهاجرت موقت به نواحی روستایی كرده‌اند. این درحالی است که با توجه به اینكه در نواحی مذكور، ‏تراكم جمعیتی خیلی پایین‌تر از شهرها بوده و محیط ایزوله‌تر از عوامل آلاینده است، شیوع كرونا ‏در ترغیب ساكنان روستاها و مناطق عشایری برای مهاجرت به شهر نقشی نداشته است. ‏

 

تعطیلی بومگردی‌ها

و کاهش فروش صنایع‌دستی

اقامتگاه‌های گردشگری روستایی تعطیل شده و به دلیل ممنوعیت‌های مسافرتی، ورودی گردشگران ‏به روستاها كاهش اساسی داشته است. گزارش مرکز پژوهش‌ها می‌گوید به تبع این موضوع، درآمد ‏ناشی از فروش صنایع‌دستی و سایر محصولات در روستاها به گردشگران نیز تقریباً به صفر رسیده ‏است. در این دوره بسیاری از روستاییان، به دلیل تعطیلی، حتی قادر به فروش محصولات خود در ‏بازارهای محلی هم نبوده‌اند. این درحالی است که در سال‌های گذشته، محصولات فراوانی چه از ‏محل عرضه به ساكنان بومی و چه از محل عرضه به گردشگران به فروش می‌رسید و حالا این ‏میزان با شیوع كرونا به حداقل خود رسیده است. از طرف دیگر كاهش فروش صنایع دستی هم در ‏این دوره قابل توجه بوده است. بر این اساس هرچند بخش تولید محصولات روستاییان و عشایر ‏كمتر متضرر شده، ولی به دلیل اختلال در بازار این محصولات، درآمد و قدرت خرید تولیدكنندگان ‏كاهش یافته است. در ادامه قراردادهای خرید محصول از تولیدكنندگان روستایی و عشایری كه ‏هرساله منعقد می‌شد هم كاهش یافته است‎.

 

در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاران در بعضی مناطق عشایرنشین كه قابلیت بالایی برای جذب گردشگر ‏داشتند، اقامتگاه‌های گردشگری ایجاد کردند و سالیانه در این ایام تورهای گردشگری از استان‌های ‏مختلف به مناطق عشایری مسافرت می‌كردند اما این گزارش می‌گوید که به دلیل مشكل كرونا ‏درآمد این واحدها به شدت افت كرده است. از سوی دیگر اگرچه در این مدت دو ماهه، شیوع ‏ویروس اثر چندانی بر تغییر راهبرد معیشتی روستاییان و عشایر نگذاشته اما در بعضی روستاها افراد ‏به دلیل چالش‌های دامپروری، به صنایع دستی روی آورده‌اند؛ هرچند بازار فروش این حوزه نیز ‏دچار مشكل شده است. ‏

 

برای جبران خسارت، تسهیلات دهید

مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار این گزارش پیشنهاد داده است که حمایت مالی از خانوارهای ‏متأثر در قالب یارانه و كمک‌های معیشتی افزایش یابد و به كارگاه‌ها و واحدهای تولیدی متأثر از ‏كرونا هم کمک‌های تسهیلاتی ارایه شود. همچنین زمینه‌سازی تولید صنایع‌دستی و سایر ‏محصولات مناسب در واحدهای گردشگری روستایی و عشایری به منظور جبران خسارات وارده در ‏كوتاه مدت از دیگر راهکارهای مورد اشاره است. از سوی دیگر در بخش گردشگری پیشنهاد شده ‏است که نظارت بر رفت‌وآمدهای موقت دوران كرونا از نواحی شهری به روستاها به منظور جلوگیری ‏از اشاعه ویروس از نواحی شهری به نواحی روستایی افزایش یابد و در کنار آن در روستاها و مناطق ‏عشایری گردشگرپذیر  اقداماتی ازجمله تدوین و اجرای چک‌لیست بهداشت اقامتگاه‌ها و بررسی سلامت ‏گردشگران قبل از ورود به روستا تمهیدات ویژه بهداشتی پیش‌بینی شود. ‏

 

راه نجات هست، اما زیرساخت نداریم

آسیب به کسب‌وکارهای روستایی و عشایری درشرایطی است که شیوع کرونا، سازمان‌های جهانی درحوزه ‏اقتصاد درباره رکود اقتصادهای بزرگ جهان هم هشدار داده و گفته‌اند که جبران این خسارت، سال‌ها طول ‏خواهد کشید. حسین ایمانی جاجرمی، عضو گروه جامعه‌شناسی روستایی انجمن جامعه‌شناسی هم همین را می‌گوید: «کسب‌وکارهای روستایی و عشایری از اقتصاد شهری جدا نیست و پیداست ضربه‌ای که شیوع ویروس کرونای جدید به اقتصاد دنیا وارد کرده، به این بخش از کسب‌وکارها هم اثر ‏خواهد گذاشت.

 

بعد از گذشت نزدیک دوماه از شیوع بیماری ویروسی، آثار این مسأله بر اقتصاد، به‌ویژه بر ‏کسب‌وکارهای خرد و مشاغلی که مبتنی بر گردهمایی‌ها بوده، نمایان شده است.» با این‌همه او به «شهروند» ‏توضیح می‌دهد که برای بیرون‌آمدن از این بحران، هنوز فرصت‌هایی هست: «روآوردن به کسب‌وکارهای ‏دیجیتال در این وضع تا حدودی نجات‌بخش است. با همین روش می‌توان به فروش صنایع روستایی کمک ‏کرد اما مسأله اینجاست که با کمبود زیرساخت و در دسترس‌نبودن اینترنت برای بسیاری جوامع روستایی و ‏شهری، راه این عملیات نجات‌بخشی را سد می‌کند.» این جامعه‌شناس از غفلت از توسعه روستاها یاد ‏می‌کند و می‌گوید، شکاف دیجیتال باعث شده بسیاری از جوامع از روند توسعه عقب بیفتند: «واقعیت این ‏است که این بحران قربانیان زیادی خواهد داشت.

 

کشورهایی که مجهزند و آنها که برای زمان از حرکت ‏ایستادن چرخ معمول زندگی اجتماعی، زیرساخت‌های جایگزین تعریف کرده‌اند، تا حد زیادی این بحران را ‏مدیریت خواهند کرد.» درحالی‌ که بحران می‌تواند تداوم یابد و برای آنها که از توسعه روستاها غفلت کرده‌اند، ‏خسارت بیشتری به دنبال خواهد داشت. ایمانی جاجرمی معتقد است که تا دیرنشده، باید راه چاره‌ای ‏اندیشید، چون «افسوس‌خوردن برای فراگیرشدن بحران و افزایش فقر راهِ چاره نیست.» و «باید ‏تصمیمات سیاستی هم گرفته شود.»‏

 

نگفتند چرا کوچ باید متوقف شود

از سوی دیگر، تعویق کوچ عشایر هم مشکلات زیادی برای آنها به بار آورده است. با ممانعت از كوچ ‏گله‌ها به ییلاق، هزینه عشایر به ‌دلیل نیاز بیشتر به تعلیف دستی- به‌ویژه در گله‌های بزرگ- ‏افزایش یافته است. مراتع عشایر كوچنده، هم در ییلاق مورد استفاده دامداران دیگر قرار گرفته ‏است. به‌علاوه عشایری که به دلیل شرایط كرونا مجبور به اسكان و ماندگاری در قشلاق شده‌اند، به ‏دلیل غیربومی‌بودن شماره پلاک خودرو در ترددها و تأمین مایحتاج خود از شهرهای مقصد دچار ‏مشكلند و گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس هم می‌گوید این مسأله درگیری‌هایی ایجاد کرده است.

 

‏ایمانی جاجرمی اما مخالف تعویق کوچ است و گله می‌کند که «هنوز توضیح روشنی نداده‌اند که چرا ‏نباید کوچ کرد.» از نگاه این جامعه‌شناس سیاست فاصله‌گذاری اجتماعی به معنی توقف چرخ‌های ‏زندگی نیست و با رعایت ملاحظات و پیش‌فرض‌هایی مشخص، می‌توان زندگی را به جریان انداخت:   ‏‏«تعاملات جوامع روستایی با جوامع شهری بزرگ، جایی که کانون آلودگی است، کمتر است و ‏شرایط‌شان فرق می‌کند. نباید برای همه تصمیمات یکسان گرفته می‌شد. زندگی عشایر به طبیعت ‏وابسته است و آن پنجره طبیعت اگر برایشان بسته شود، کوچ‌کردن برایشان بی‌معنی می‌شود. آنها ‏شرایط خاصی دارند و باید برایشان امکاناتی فراهم کرد که دام‌شان را از دست ندهند و زندگی‌شان ‏از هم پاشیده نشود.»‏

 

 

  شهروند 

 

 

مطالب پیشنهادی,وبگردی
 

تازه ترین خبرها(روزنامه، سیاست و جامعه، حوادث، اقتصادی، ورزشی، دانشگاه و...)

سایر خبرهای داغ



    ----------------        سیــاست و اقتصــاد با بیتوتــــه      ------------------

    

    ----------------        همچنین در بیتوته بخوانید       -----------------------