نخستین حراج هنرهای زیبای کریستیز در ابوظبی؛ آثار هنرمندان ایرانی هم عرضه میشود
- مجموعه: اخبار فرهنگی و هنری
- تاریخ انتشار : چهارشنبه, ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ ۱۵:۲۶
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، کریستیز اول نوامبر نخستین حراج هنرهای زیبای خود را در ابوظبی برگزار میکند. در این حراج بیش از ۷۰ اثر از هنرمندان سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا عرضه خواهد شد؛ رویدادی که به مناسبت بیستمین سالگرد نخستین حراج این حراجخانه در امارات برگزار میشود.
حراج «مواسم: ۲۰ سال هنر مدرن و معاصر خاورمیانه» در هتل ابوظبی ادیشن برگزار خواهد شد و آثاری از پل گیراگوسیان، سامیه حلبی، محمد ملیحی، نبیل نحاس و مروان در میان آثار شاخص آن قرار دارند. این مجموعه بیش از شش دهه از هنر منطقه را دربرمیگیرد و آثاری از مجموعه دَلّول در بیروت و بنیاد هنر برژیل در شارجه نیز در آن حضور دارند.
این اقدام، یکی از حراجهای باسابقه کریستیز در لندن را به ابوظبی میآورد؛ شهری که در حال تبدیلشدن به مقصدی مهم برای عرضه و دادوستد آثار هنری است. نمایشگاه هنری فریز نیز در ماه نوامبر گالریها و مجموعهداران را به ابوظبی خواهد آورد و پس از آن، موزه گوگنهایم ابوظبی در ۱۱ دسامبر افتتاح خواهد شد.
نخستین حراج کریستیز در امارات در سال ۲۰۰۶ در دبی برگزار شد و دفتر این حراجخانه در دبی همچنان مرکز فعالیتهای آن در خاورمیانه است. رضا مومنی، رئیس کریستیز در خاورمیانه و آفریقا، میگوید برگزاری حراجهای بعدی در ابوظبی به نتایج این دوره و همچنین تصمیمهای مربوط به تقویم بینالمللی کریستیز بستگی خواهد داشت.
مومنی به روزنامه «نشنال» گفت: «این رویداد یک اتفاق یکباره نیست. ما با این هدف به ابوظبی میآییم که حضورمان در این شهر بیشتر و دیدهشدنمان پررنگتر شود.»
او همچنین اعلام کرد آثاری از حسن شریف، هنرمند اماراتی، در کنار آثار دیگر هنرمندان اماراتی که از او تأثیر گرفتهاند، در این حراج عرضه خواهد شد. به گفته مومنی، این انتخاب نشاندهنده تأثیر شریف بر صحنه هنر امارات طی نیم قرن گذشته است و آثار هنرمندان اماراتی را در حراجی قرار میدهد که گسترهای از هنر سراسر منطقه را دربرمیگیرد.
این پروژه بیش از یک سال است که در دست آمادهسازی قرار دارد و تصمیم برای برگزاری آن در ابوظبی پیش از آن گرفته شده بود که کریستیز از حضور فریز در این شهر مطلع شود. برخی از هنرمندانی که آثارشان در این حراج عرضه میشود، در نمایشگاه فریز نیز حضور خواهند داشت و به این ترتیب، مجموعهداران در طول این فصل فرصت خواهند داشت آثار مختلف آنها را از نزدیک ببینند.
آثاری که به ابوظبی میآیند
«مواسم» که در زبان عربی به معنای «فصلها» است، آثاری از هنرمندانی از مصر، ایران، عراق، لبنان، مراکش، تونس، فلسطین، سوریه، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و ترکیه را شامل میشود. این آثار دورههای مختلف فعالیت هنری این هنرمندان را دربرمیگیرند.
تابلوی «عروسی» اثر پل گیراگوسیان که در سال ۱۹۵۵ نقاشی شده و ارزش آن بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار دلار برآورد شده است، از مجموعه فرید طراد، یکی از حامیان اولیه هنر مدرن لبنان، به این حراج میآید. این اثر در سال ۱۹۵۹ در نخستین نمایشگاه مهم پل گیراگوسیان در لبنان به نمایش درآمد و آخرینبار در سال ۲۰۲۳ در نمایشگاهی درباره مجموعه طراد در گالری صالح برکات بیروت دیده شد.
عرضه این اثر چند ماه پیش از صدمین سال تولد پل گیراگوسیان در ماه دسامبر انجام میشود و مومنی آن را یکی از برجستهترین آثار این هنرمند میداند.
مومنی گفت: «مایه افتخار ماست که برخی مجموعهها و هنرمندان در قید حیات، آثارشان را به ما میسپارند. وقتی با آنها همکاری میکنیم، آثار ارزشمند، آثاری که پیش از این دیده نشدهاند و همچنین آثار بسیار مهمی از دورههای مختلف فعالیت هنرمندان را به بازار میآوریم.»
تابلوی «دیروز» اثر سامیه حلبی، هنرمند فلسطینی-آمریکایی، که در سال ۱۹۷۸ خلق شده و ارزش آن بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار برآورد شده است، نیز در این حراج عرضه میشود. این اثر در نمایشگاه «تأثیرات ماندگار: سامیه حلبی» که در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در موزه هنر شارجه برگزار شد، به نمایش درآمده بود.
حلبی در این اثر انتزاعی برای ایجاد تفاوت در عمق و فضای تصویر از کاردک استفاده کرده است. آثار حلبی، انجی افلاطون و نادیا صیقلی از جمله آثاری از هنرمندان زن هستند که مومنی تلاش کرده است جایگاه برجستهای در این حراج داشته باشند.
اثر «آ۳۰» از محمد ملیحی، هنرمند مراکشی، که در سال ۱۹۶۲ خلق شده، نیز در این مجموعه قرار دارد. این اثر به مجموعه اولیه «آثار سیاه» این هنرمند تعلق دارد و ترکیببندی آن تقریباً بهطور کامل از رنگ تهی شده است. ارزش این اثر بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار دلار برآورد شده است.
سهم بنیاد برژیل و مجموعه دَلّول
پنج اثر از بنیاد هنر برژیل در این حراج عرضه خواهد شد که از جمله آنها میتوان به «ماندالای آبیِ نیمهشب» اثر نادیا صیقلی اشاره کرد. این نقاشی که در سال ۱۹۸۲ خلق شده، با رنگهای آبی تیره و سیاه شکل گرفته و سال گذشته در مرکز هنری مارایا در شارجه به نمایش درآمده بود. ارزش آن بین ۳۰ تا ۵۰ هزار دلار برآورد شده است.
بنیاد برژیل در حال آمادهسازی برای افتتاح موزه خود در شارجه در سال ۲۰۲۸ است. مومنی میگوید فروش برخی آثار این مجموعه با هدف تأمین منابع مالی برای خرید آثار جدید و توسعه موزه انجام میشود. این اقدام پس از نمایش مجموعه برژیل در کریستیز لندن در سال ۲۰۲۳ صورت میگیرد.
هشت اثر نیز از مجموعه دَلّول در این حراج عرضه خواهد شد که از جمله آنها میتوان به اثر بدون عنوان انجی افلاطون اشاره کرد که در سال ۱۹۸۷ خلق شده و ارزش آن بین ۴۰ تا ۶۰ هزار دلار برآورد شده است. این اثر که یکی از آخرین آثار این هنرمند مصری محسوب میشود، طبیعت و محیط ساختهشده شهری را در کنار یکدیگر به تصویر میکشد.
مومنی گفت: «ما طی چهار سال گذشته فروش آثار را با بنیاد هنر دَلّول توسعه دادهایم. این بنیاد در این مدت برخی آثار را از مجموعه خود خارج کرده و همزمان با خرید آثار جدید، مجموعهاش را غنیتر کرده است. این خریدها بیشتر بر هنرمندان جوانتر و انتخاب متفاوتی از آثار متمرکز بوده و با هدف تکمیل مجموعه از طریق خریدهای جدید انجام شده است.»
این دو مجموعه در حفظ و معرفی هنر عرب در عرصه بینالمللی نقش داشتهاند. حضور آنها در این حراج همچنین آثاری با سوابق مستند نمایشگاهی و مالکیت را در اختیار کریستیز قرار میدهد؛ آثاری که مومنی امیدوار است خریدارانی را که برای نخستینبار با این هنرمندان آشنا میشوند، جذب کنند.
مخاطبان بینالمللی
برخی از آثار منتخب پیش از نمایش در ابوظبی، راهی نیویورک، پاریس و لندن خواهند شد. مومنی میگوید بخش نیویورک این برنامه نخستینبار است که کریستیز مجموعهای از آثار هنر خاورمیانه را به شکل نمایش سیار به این شهر میبرد. او امیدوار است این برنامه هنرمندان منطقه را به مجموعهداران آمریکایی معرفی کند.
در حراج کریستیز لندن در نوامبر سال گذشته که آثاری از مجموعه دَلّول در آن عرضه شد، ۳۸ درصد خریداران برای نخستینبار از کریستیز خرید کردند. به گفته مومنی، میزان مشارکت خریداران خارج از خاورمیانه در حال افزایش است و قیمت آثار برخی هنرمندان نیز همزمان با افزایش شناخت بینالمللی از آنها بالا رفته است.
او گفت: «فکر میکنم هنرمندان این منطقه به شناخت بیشتری نیاز دارند و این شناخت باید در ارزش آثارشان نیز بازتاب پیدا کند.»
به گفته مومنی، افزایش شناخت هنرمندانی مانند انجی افلاطون و بایا محیالدین، نقاش و سفالگر الجزایری، در سفرهای او نیز آشکار است؛ او با افرادی روبهرو شده که آثار این هنرمندان را میشناسند و همچنین شاهد برگزاری نمایشگاههایی از آثار آنها در خارج از منطقه بوده است.
مومنی امیدوار است این شناخت از داخل منطقه نیز آغاز شود: «مخاطبان خاورمیانه باید بتوانند این هنرمندان را بهطور منظم ببینند، درباره آثارشان بخوانند و در دورههای دانشگاهی با آنها آشنا شوند.»
موزه گوگنهایم ابوظبی نیز فرصتهایی برای آشنایی مخاطبان با هنر عرب در طول سال فراهم خواهد کرد. مجموعه این موزه که از سال ۲۰۰۹ شکل گرفته است، آثار هنرمندانی از جهان عرب را در کنار آثاری از چهرههایی مانند جکسون پولاک و ژان-میشل باسکیا به نمایش خواهد گذاشت.
مومنی گفت: «فکر میکنم همه برای افتتاح گوگنهایم هیجانزدهاند، چون مدتها منتظر چنین لحظهای بودهایم تا این هنرمندان بتوانند جایگاه و بستری بهتر پیدا کنند.»
نمایشگاه، نشست و برنامههای آموزشی
نمایش آثار در ابوظبی علاوه بر آثار هنرمندان خاورمیانه، شامل شماری از آثار شاخص حراجهای نیویورک کریستیز نیز خواهد بود. یک طراح نمایشگاه برای آمادهسازی چیدمان آثار به کار گرفته شده است. این نمایشگاه ۲۸ اکتبر افتتاح میشود و تا روز برگزاری حراج ادامه خواهد داشت.
برنامههای جانبی نیز هنرمندان و مجموعهداران را گرد هم میآورد تا درباره پژوهش، انتشار کتاب و نقش حراجها در شکلگیری مجموعههای هنری گفتوگو کنند. کریستیز همچنین در حال مذاکره با مؤسسات آموزشی امارات متحده عربی برای برگزاری برنامههایی ویژه دانشجویان است و در این زمینه از تخصص بخش آموزش کریستیز استفاده خواهد کرد.
مومنی پیش از ورود به کسبوکار حراج، در حوزه دانشگاه و کیوریتوری فعالیت میکرد و پنج سال پیش وارد صنعت حراج شد. او حدود دو دهه پیش، زمانی که در پاریس تاریخ هنر میخواند، شاهد بود که هنرمندان عرب در برنامههای درسی دانشگاه حضور نداشتند.
او گفت: «آنچه امروز شاهد آن هستیم، آغاز حرکتی است که به نظرم اهمیت بسیار زیادی دارد، اما این حرکت باید از طریق انتشار آثار و پژوهشها، دیدهشدن بیشتر و آموزش دانشگاهی مورد حمایت قرار گیرد.»
پیشنمایشهای بینالمللی این حراج از ۱۷ تا ۲۰ سپتامبر در کریستیز نیویورک آغاز میشود. پس از آن، آثار از ۲ تا ۸ اکتبر در پاریس و از ۸ تا ۱۵ اکتبر در لندن به نمایش درمیآیند.
نمایشگاه و برنامههای ابوظبی نیز از ۲۸ اکتبر تا اول نوامبر در هتل ابوظبی ادیشن برگزار خواهد شد و حراج زنده آثار اول نوامبر انجام میشود.
