گزارش تازه از نگرانی میانجی‌ها درباره ازسرگیری جنگ با ایران
- مجموعه: اخبار سیاست خارجی
- تاریخ انتشار : شنبه, ۲۳ آبان ۱۴۰۵ ۲۰:۳۱
به گزارش انتخاب به نقل از تایمز اسرائیل، دو مقام دولتی آگاه در هفته جاری گفته‌اند طرف‌های گفت‌وگوی تهران و واشنگتن نگران‌اند بنیامین نتانیاهو دستور عملیاتی را صادر کند که دور تازه‌ای از جنگ را به راه بیندازد. به روایت این مقام‌ها، این نگرانی در میان مذاکره‌کنندگان ایران و آمریکا و مقام‌های قطریِ میانجی وجود دارد و احتمال اقدام اسرائیل را چه با موافقت دونالد ترامپ و چه بدون آن در نظر می‌گیرند. گزارش می‌گوید عملیات گسترده نظامی از آوریل تا حد زیادی فروکش کرده است.
اختلاف دیدگاه درباره فشار اقتصادی
به گفته منابع گزارش، افرادی که برای گفت‌وگو انتخاب شده‌اند عمدتاً در دولت‌های خود از مخالفان بازگشت به جنگ هستند. در هر دو پایتخت نیز دیدگاه‌هایی وجود دارد که از ادامه یا تشدید درگیری نگرانی کمتری دارند. ترامپ در مقاطع مختلف از حمله دوباره و نیز از توافق برای خاتمه دادن به جنگ سخن گفته است. برداشت منابع از رفتار فعلی او این است که ادامه محاصره بنادر ایران و تشدید تحریم‌ها را ترجیح می‌دهد. کسانی که در واشنگتن از این مسیر حمایت می‌کنند انتظار دارند فشار اقتصادی بر موضع ایران درباره برنامه هسته‌ای و تنگه هرمز اثر بگذارد.
یکی از مقام‌های در جریان مذاکرات گفته حامیان این راهبرد به گفت‌وگوهای هفته‌های اخیر ایران با قطر درباره پرونده هسته‌ای اشاره می‌کنند. به روایت او، برای مدتی طولانی تهران وارد گفت‌وگو درباره این موضوع نشده بود. حتی اگر فشار اقتصادی به نتیجه مورد نظر واشنگتن برسد، مقام یادشده احتمال داده چند ماه زمان لازم باشد. افزایش خطر عبور کشتی‌ها از هرمز در این فاصله می‌تواند هزینه سوخت را برای مصرف‌کنندگان آمریکایی بالا ببرد. واکنش تهران به افزایش فشار نیز از متغیرهایی است که منابع گزارش آن را نامعلوم می‌دانند.
موضوع‌های حل‌نشده و نقش ونس
مقام دوم درباره اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم غنی‌شده گفته واشنگتن انتقال ذخایر به بیرون از ایران را می‌خواهد و تهران همچنان با آن مخالف است. به گفته او، طرف ایرانی حاضر به گفت‌وگو درباره رقیق کردن مواد در حضور بازرسان سازمان ملل است. او همچنین از درخواست ایران برای دریافت میلیاردها دلار در چارچوب لغو تحریم‌ها و جبران خسارت زیرساخت‌های آسیب‌دیده در جنگی گفت که آمریکا و اسرائیل در فوریه آغاز کردند. مقام یادشده این درخواست را از نگاه آمریکا غیرقابل قبول توصیف کرد. موضوع دیگر دریافت عوارض از برخی کشتی‌ها، از جمله کشتی‌های نظامی عبوری از هرمز، است که واشنگتن با آن مخالفت دارد.
به گفته همین مقام، پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره در انتخابات میان‌دوره‌ای باعث شده تهران موقعیت خود را قوی‌تر ببیند. ترامپ افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ را از عوامل مهم شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان دانسته است. رهبران دموکرات گفته‌اند پس از آغاز به کار کنگره در سوم ژانویه، از موقعیت تازه برای واداشتن دولت به پایان دادن به جنگ استفاده می‌کنند.
دو منبع گزارش درباره امکان رسیدن به نتیجه یکسان سخن نگفته‌اند. مقام نخست گفته مذاکره‌کنندگان هنوز مسیر رسیدن به توافق نهایی یا موقت را باز می‌بینند. مقام دوم گفته پس از دستور علنی ترامپ به جی‌دی ونس برای کنار گذاشتن پیگیری پرونده، امید به توافق کاهش یافت. او ونس را از پشتیبانان جدی راه‌حل دیپلماتیک در دولت آمریکا معرفی کرده و گفته تماس‌های نزدیک به روزانه نتانیاهو با ترامپ، که بنا بر روایت او برای ازسرگیری جنگ انجام می‌شدند، موجب نگرانی ونس شده بود. به گفته همان مقام، ونس از برخی توصیه‌ها و پیش‌بینی‌های نخست‌وزیر اسرائیل درباره مسیر جنگ نیز انتقاد داشت.
مقام‌هایی که با روزنامه صحبت کرده‌اند تصویر یکسانی از چشم‌انداز مذاکره ارائه نداده‌اند. اختلاف آنان به ارزیابی امکان یک توافق محدود هم مربوط می‌شود. نتیجه‌ای موقت از نظر یکی از منابع می‌تواند در کنار تلاش برای توافق نهایی مطرح باشد، در حالی که منبع دیگر فضای پس از تغییر نقش ونس را تعیین‌کننده می‌داند. موضوع‌هایی که آنان شرح داده‌اند در چند حوزه جداگانه قرار دارند: سرنوشت ذخایر اورانیوم، حدود بازرسی، درخواست‌های مالی و نحوه اداره عبور از هرمز. گزارش، توافقی درباره هیچ‌یک اعلام نکرده و نگرانی از اقدام نظامی تازه اسرائیل را به همان مقام‌های آگاه نسبت داده است.
