چرا پژوهشگران در گالاپاگوس هیچ نهنگ آبی ندیدند؟
- مجموعه: اخبار علمی و آموزشی
- تاریخ انتشار : پنجشنبه, ۱۴ آبان ۱۴۰۵ ۲۳:۰۷
به گزارش زومیت به نقل از لایوساینس، تیمی که از اکتبر ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶ زیستگاه‌های شناخته‌شده نهنگ آبی را در گالاپاگوس بررسی کرد، در دوره‌ای حدود ۹ ماهه موفق به مشاهده هیچ نمونه‌ای نشد. هدف اولیه نصب ردیاب ماهواره‌ای روی نهنگ‌ها و دنبال کردن مسیر مهاجرت بزرگ‌ترین جانوران زمین بود.
نشانه‌هایی از تغییر شرایط آب
دمای سطح دریا در بررسی‌ها به ۲۸ درجه سانتی‌گراد رسید و آب در عمق ۱۰۰ متری تا پنج درجه گرم‌تر از حد معمول بود. دانیلا آلارکون، سرپرست پژوهش، احتمال می‌دهد نهنگ‌ها به آب سردتر و غنی‌تر در جنوب، از جمله آب‌های نزدیک پرو یا مناطق دور از ساحل، رفته باشند. مقصد واقعی آن‌ها هنوز مشخص نشده است.
نهنگ آبی ممکن است در یک روز تا ۵۵۰۰ کیلوگرم کریل مصرف کند. آب سردی که از عمق بالا می‌آید مواد مغذی را در اختیار فیتوپلانکتون‌ها قرار می‌دهد و شرایط برای تغذیه کریل فراهم می‌شود. گرم‌شدن آب همراه با تغییر جریان‌های اقیانوسی می‌تواند این زنجیره را تحت تأثیر قرار دهد.
پژوهش‌های قبلی نشان داده بودند نهنگ‌ها معمولاً در آب‌هایی با دمای حدود ۲۱٫۷ درجه تغذیه می‌کنند. در این مأموریت، آب با آن دما در عمق حدود ۹۲ متر پیدا شد، در حالی که بالاترین غلظت کلروفیل بین عمق ۱۲ تا ۳۷ متر ثبت شد. کلروفیل موجود در فیتوپلانکتون‌ها شاخصی غیرمستقیم برای بررسی محل تولید غذای کریل است. اختلاف میان این عمق‌ها می‌تواند نشانه تغییر دسترسی به غذا باشد. پژوهشگران کریل را مستقیماً نشمردند، بنابراین داده‌ها کم‌شدن جمعیت کریل را ثابت نمی‌کند.
آیا نهنگ‌ها بازمی‌گردند؟
از اوت و سپتامبر ۲۰۲۵ تعداد مشاهده‌ها کم شده بود. در مه و ژوئن ۲۰۲۶ هم دو گزارش مشاهده دریافت شد، اما گروه علمی نتوانست هیچ‌یک را تأیید کند. فرناندو فلیکس، زیست‌شناس دریایی دانشگاه کاتولیک پاپی اکوادور، تغییر مسیر مهاجرت را توضیح محتمل می‌داند. او به ال‌نینوی ۱۹۸۲ و ۱۹۸۳ اشاره کرد که در آن نهنگ آبی و چند گونه دیگر به آب‌های جنوبی‌تر رفتند.
بازگشت آب سرد و سرشار از مواد مغذی می‌تواند به بازسازی زنجیره غذایی کمک کند. برآورد پژوهشگران این است که فراوانی کریل ممکن است یک تا سه ماه بعد از بازگشت جریان آب سرد بالا برود. پس از دوره‌های ال‌نینوی ۲۰۱۵ و ۲۰۲۳ نیز با بهتر شدن شرایط، مشاهده نهنگ‌ها افزایش یافت. سال ۲۰۲۸ یکی از زمان‌های احتمالی بازگشت گسترده است و به پایان ال‌نینو و مناسب شدن شرایط تغذیه بستگی دارد.
مأموریت برای یافتن نهنگ‌ها به سراغ آب‌هایی رفت که سابقه مشاهده این گونه را دارند. به همین دلیل، نتیجه درباره همان نواحی و همان دوره زمانی است. نیافتن نهنگ در مسیرهای بررسی‌شده به معنی شمارش تمام جمعیت نهنگ‌های آبی اقیانوس آرام نیست. نصب‌نشدن ردیاب هم باعث شد تیم نتواند مقصد احتمالی نهنگ‌ها را از راه دنبال‌کردن مستقیم حرکتشان مشخص کند.
از نگاه پژوهشگران، جدا شدن عمق آب مناسب از عمق بیشترین کلروفیل می‌تواند برای حیوانی که به تراکم بالای غذا وابسته است اهمیت داشته باشد. بالا آمدن آب غنی از مواد مغذی، رشد جانداران ریز فتوسنتزکننده را تقویت می‌کند و تغییر شدت این جریان می‌تواند محل تجمع غذا را عوض کند. برای آزمودن این توضیح، لازم است هم دما و هم جایگاه کریل‌ها در لایه‌های مختلف آب اندازه‌گیری شود.
گزارش‌های مشاهده شهروندان یا فعالان محلی می‌توانند سرنخ بدهند، ولی دو مورد گزارش‌شده برای اثبات بازگشت نهنگ‌ها کافی نبودند. برای پژوهشگران، ثبت قابل تأیید اهمیت دارد تا بتوانند داده‌های دوره گرم را با دوره بعد از بازگشت آب سرد مقایسه کنند. تجربه ال‌نینوهای پیشین در شکل دادن فرضیه مفید است، اما زمان بازگشت به این بستگی دارد که شرایط امسال با چه سرعتی تغییر کند.
هنوز روشن نیست در صورت تغییر مسیر، همه نهنگ‌ها به یک منطقه رفته‌اند یا در چند ناحیه پراکنده شده‌اند. پاسخ به این سؤال می‌تواند به توضیح رفتار نهنگ‌ها هنگام تغییر منابع غذا کمک کند. بررسی دوباره محل‌های تاریخی حضور نهنگ و مقایسه آن با گزارش‌های نواحی جنوبی، یکی از راه‌های سنجش این فرضیه خواهد بود.
