تفاوت چلو و پلو: کدام یک برنج بهتری برای خورشت هاست؟
- مجموعه: نکات مهم آشپزی
نکات طلایی پخت چلو و پلو: رازهای یک برنج خوشمزه
برنج یکی از اصلی ترین مواد غذایی در بسیاری از کشورهای آسیایی، به ویژه در ایران، است. در این مقاله، به تفاوت های چلو و پلو پرداخته و نکاتی برای پخت این دو نوع برنج آورده می شود.
تفاوت چلو با پلو
در زبان فارسی، اصطلاحات «چلو» و «پلو» برای اشاره به انواع مختلفی از پخت برنج به کار می روند، ولی این دو تفاوت هایی دارند که در ادامه به آن ها می پردازیم.
چلو
چلو به برنجی گفته می شود که به طور جداگانه و بدون مواد اضافی پخته می شود و معمولاً همراه با غذاهای گوشتی یا خورشت سرو می شود. در پخت چلو، ابتدا برنج را شسته و بعد آن را در قابلمه ای با مقدار معین آب و نمک قرار می دهند تا پخته شود. چلو معمولاً در ایران به طور جداگانه و با ته دیگ (پایه برنج که ترد و خوشمزه می شود) سرو می شود. نکته اصلی در چلو این است که به هیچ وجه در مراحل پخت برنج از مواد دیگری مثل سبزیجات، گوشت یا روغن اضافی استفاده نمی شود.
پلو
پلو برخلاف چلو به برنجی گفته می شود که در آن مواد مختلف مانند گوشت، سبزیجات، یا ادویه جات به همراه برنج پخته می شود. در پخت پلو، برنج معمولاً با یک یا چند ماده اضافی ترکیب شده و به عنوان یک غذای اصلی مستقل سرو می شود. انواع مختلف پلو، مانند پلو مرغ، پلو سبزی، پلو کلم پلو و پلو زعفرانی، نمونه هایی از پلو هستند که در آن ها مواد متنوعی به برنج افزوده می شود.
نکات مهم برای خرید برنج:
برنج درجه یک برنجی است که بلند و باریک باشد و خرده نداشته باشد و کاملاً سفت و رنگ آن کمی مایل به زرد باشد. برنج انواع مختلفی دارد که مرغوب آن در شمال کشور ایران کشت و به اکثر کشورهای جهان صادر می شود.
نکات مهم برای پخت برنج:
برنجی را که می خواهید آبکش کنید باید پنج الی شش ساعت قبل از پخت خیس کرد به ترتیبی که برنج را با آب ولرم دوبار بشویید و هنگام شستن توجه داشته باشید، برنج را زیاد چنگ نزنید. پس از شستن به نسبت هر کیلو گرم برنج، پانصد گرم سنگ نمک را شسته و در کیسه یا دستمال تمیزی قرار داده و روی برنج بگذارید یا به جای سنگ نمک از نمک کوبیده استفاده کنید. برنج های ایرانی هر چقدر نمکش بیشتر باشد، با کیفیت تر می شود ولی برنج های خارجی با این موضوع مغایرت دارد هر چقدر کمتر باشد برنج با کیفیت در می آید.
برای آبکش کردن برنج، آب را در دیگی مناسب ریخته و شعله آن را زیاد کرده تا آب به جوش بیاید، وقتی جوش آمد برنج را که با آب نمک خیس کرده اید، آبکش کرده و در داخل آب جوش بریزید و با کفگیر دسته بلند یکبار یواش به هم بزنید. برنج حین پختگی نباید ترک خورده و له شود و در ضمن باید پخته شود و قد بکشد. البته به نوع برنج بستگی دارد، بعضی از برنج ها جوش زیادی می خواهد و بعضی از آنها در جوش کمتر پخته می شود.
اگر برنج به حالت چلو استفاده می شود، کمی دوغ یا سرکه یا آبلیمو در آب ریخته تا رنگ برنج سفیدتر شود سپس آن را در آبکش ریخته شود. در صورتی که برنج شور بود، کمی آب دست(آب گرم) روی برنج ریخته، برای هر یک کیلو برنج، نصف پیمانه آب و پنجاه گرم روغن ته دیگ بریزید. آبکش ها را یکبار تکان داده و از رفتن آب برنج اطمینان حاصل کنید، آنها را به صورت مخلوطی شکل در دیگ ریخته در آن را بگذارید.
حرارت زیر برنج را چند دقیقه ای زیاد کنید تا عرق کند پس از اینکه بخار برنج بلند شد، حرارت را ملایم کرده و روغن را داغ کرده و روی برنج ریخته و آن را دم کنید. اگر در ته دیگ از نان یا سیب زمینی یا هر چیز دیگری که مایل بودید استفاده می کنید، ته برنج آب نریزید و فقط روغن را داغ کنید. ته دیگ را روی روغن داغ ریخته، سپس برنج را روی آن بریزید. پس از اینکه بخار برنج بلند شد، روغن داغ را روی برنج ریخته و آن را دم کنید به ترتیبی که فر را گرم کرده و سپس برنج را به مدت یک ساعت در آن قرار دهید.
اگر نیاز به ته دیگ نبود به مدت یک ساعت و نیم در فر بماند و در صورت موجود نبودن فر، در روی ظرف کمی آتش قرار داده تا پلو یا چلو از بالا و پایین حرارت ببیند و برنج بهتر دم بکشد. اگر بخواهیم ته دیگ به راحتی جدا شود پس از اینکه برنج دم کشید به مدت چند دقیقه در برنج را برندارید چون بخار برنج باعث می شود که ته دیگ بهتر جدا شود و مساله دیگر این است که هنگامی که ته دیگ را در ظرف مناسب قرار می دهید، حتماً روغن داغ باشد. برنج را در ظرف های مناسب ریخته و روی آن را با برنج زعفرانی تزئین و سرو کنید.
اگر می خواهید برنج را به صورت کته بپزید: برنج را با آب ولرم دو بار شسته و به ازای هر پیمانه برنج یک لیوان آب گرم به اضافه دو پیمانه آب اضافه و مقداری نمک در داخل آن ریخته و به مدت یک ساعت می خیسانید و سپس زیر قابلمه را با همان وضعیت که خیسانده بودید، روشن می کنید و روغن به آن اضافه کرده تا برنج بپزد. وقتی آب برنج کشیده شد، حرارت را به مدت یک ساعت ملایم کرده که تا برنج کاملاً دم بکشد. پس از دم، برنج را در دیس های مربوطه کشیده و روی آن را با برنج زعفرانی تزئین و سرو کنید.
دیگر نکات مهم برای پخت برنج :
پخت برنج یک هنر است که نیاز به دقت و تجربه دارد. در این بخش، نکات مهم برای پخت چلو و پلو به صورت مجزا آورده شده است.
نکات پخت چلو:
شستن برنج: اولین مرحله در پخت چلو شستن دقیق برنج است. برنج باید چندین بار شسته شود تا نشاسته آن از بین برود و برنج پس از پخت نچسبد.
آبکش کردن برنج: پس از شستن، برنج را در آب جوش با نمک به مدت 10-15 دقیقه آبکش کنید. این کار باعث می شود که برنج کمی نرم شود، اما هنوز دانه ها از هم جدا باشند.
پخت برنج: بعد از آبکش کردن، برنج را در قابلمه ریخته و به آن آب جوش اضافه کنید. در صورت تمایل می توانید از مقداری روغن یا کره برای طعم دهی به برنج استفاده کنید.
پخت بر روی حرارت ملایم: پس از جوشیدن آب، حرارت را کم کنید و درب قابلمه را به طور محکم ببندید تا برنج با بخار پخته شود.
ته دیگ: برای درست کردن ته دیگ خوشمزه، می توانید در انتهای پخت، مقداری روغن یا کره در قابلمه بریزید و سپس برنج را روی آن قرار دهید تا ته دیگ خوشمزه و ترد شود.
نکات پخت پلو:
تهیه مواد اضافی: بسته به نوع پلو، مواد اضافی مانند گوشت، سبزیجات یا حبوبات باید آماده شوند. برای مثال، برای پلو مرغ باید مرغ را به طور جداگانه با پیاز، زعفران، ادویه و آب بپزید.
پخت برنج با مواد اضافی: پس از آماده شدن مواد، برنج را به آن ها اضافه کرده و با کمی آب و ادویه جات دیگر مانند زعفران، دارچین یا گلاب می توانید طعم خاصی به پلو بدهید.
پخت برنج با دقت: در پخت پلو، دقت کنید که برنج به اندازه کافی آب داشته باشد و مواد اضافی نیز به خوبی با برنج ترکیب شوند. معمولاً پلو باید به مدت کوتاهی در حرارت ملایم پخته شود تا طعم ها به خوبی ترکیب شوند.
ته دیگ و تزئینات: در پخت پلو، ته دیگ معمولاً از برنج با روغن یا کره تهیه می شود. همچنین پلوهایی مانند پلو زعفرانی می توانند با تزئینات خاصی مانند زعفران و پسته یا بادام تزئین شوند.
در پایان :
در نهایت، فرق اصلی چلو و پلو در نحوه پخت برنج و مواد اضافی است که به آن اضافه می شود. چلو یک نوع برنج ساده است که بیشتر همراه با غذاهای مختلف سرو می شود، در حالی که پلو به برنجی گفته می شود که مواد اضافی مانند گوشت، سبزیجات یا ادویه جات به آن اضافه شده است.
با رعایت نکات ذکرشده، می توانید بهترین چلو و پلو را تهیه کرده و از طعم دلپذیر آن ها لذت ببرید.
گردآوری: بخش خانه داری بیتوته













