راهنمائي عمر در جنگ با ایرانیان

راهنمائي عمر عمر با او مشورت کرد که خود براي جنگ با ايرانيان بيرون شود اين کار پيروزي و خواري‏اش نه به اندکي سپاه بود، و نه به بسياري آن. دين خدا بود که خدا چيره‏اش نمود، و سپاه او که آماده‏اش کرد، و ياري‏اش فرمود، تا بدانجا رسيد که رسيد، و پرتو آن بدانجا دميد که دميد. ما از خدا وعده پيروزي داريم،- و به وفاي او اميدواريم-. او به وعده خود وفا کند و سپاه خود را ياري دهد. جايگاه زمامدار در اين کار، جايگاه رشته‏اي است که مهره‏ها را به هم فراهم آرد و برخي را ضميمه برخي ديگر دارد. اگر رشته ببرد، مهره‏ها پراکنده شود و از ميان رود، و ديگر به تمامي فراهم نيايد، و عرب امروز اگرچه اندکند در شمار، اما با يکدلي و يک سخني در اسلام نيرومندند و بسيار. تو همانند قطب بر جاي بمان، و عرب را چون آسياسنگ گرد خود بگردان، و به آنان آتش جنگ را برافروزان که اگر تو از اين سرزمين برون شوي، عرب از هر سو تو را رها کند، و پيمان بسته را بشکند، و چنان شود که نگاهداري مرزها که پشت سر مي‏گذاري براي تو مهمتر باشد از آنچه پيش روي داري. همانا عجم اگر فردا تو را بنگرد، گويد اين ريشه عرب است، اگر آن را بريديد آسوده گرديديد، و همين سبب شود که فشار آنان به تو سختتر گردد و طمع ايشان در تو بيشتر. اينکه گفتي آنان به راه افتاده‏اند، تا با مسلمانان پيکار کنند، ناخشنودي خداي سبحان از عزم آنان به جنگ با مسلمانان از تو بيشتر است، و او بر دگرگون ساختن آنچه خود ناپسند مي‏دارد تواناتر. اما آنچه از شمار آنان گفتي، ما در گذشته نمي‏جنگيديم به نيروي بسياري، بلکه مي‏جنگيديم با چشم داشتن به پيروزي و ياري.

( وَ مِنْ کَلامٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) ‏لِعُمَرَ ‏بْنِ‏ ‏الْخَطَّابِ‏ وَ قَدِ اسْتَشارَهُ فِى الشُّخُوصِ لِقِتالِ الْفُرْسِ بِنَفْسِهِ: إِنَّ هذَا الْأَمْرَ لَمْ يَکُنْ نَصْرُهُ وَ لا خِذْلانُهُ ‏بِکَثْرَةٍ ‏وَ ‏لا ‏بِقِلَّةٍ، وَ هُوَ دِينُ اللَّهِ الَّذِى أَظْهَرَهُ، وَ جُنْدُهُ الَّذِى ‏أَعَدَّهُ‏ ‏و ‏أَمَدَّهُ‏، حَتّى بَلَغَ ما بَلَغَ وَ ‏طَلَعَ‏ ‏حَيْثُما طَلَعَ، وَ نَحْنُ عَلى مَوْعُودٍ مِنَ اللَّهِ، وَ اللَّهُ مُنجِزٌ وَعْدَهُ، وَ ناصِرٌ جُنْدَهُ. وَ مَکانُ ‏الْقَيِّمِ‏ ‏بالْأَمْرِ مَکانُ ‏النِّظامِ‏ مِنَ الْخَرَزِ: يَجْمَعُهُ وَ يَضُمُّهُ. فَإِذَا انْقَطَعَ النِّظامُ ‏تَفَرَّقَ‏ وَ ذَهَبَ، ثُمَّ لَمْ يَجْتَمِعْ ‏بِحَذافِيرِهِ‏ أَبَداً وَ الْعَرَبُ الْيَوْمَ وَ إِنْ کانُواْ قَلِيلًا فَهُمْ کَثِيرُونَ بِالْإِسْلامِ، عَزِيزُونَ بِالْإِجْتِماعِ، فَکُنْ قُطْباً، وَ اسْتَدِرِ الَّرحى بِالْعَرَبِ، وَ أَصْلِهِمْ دُونَکَ نارَ الْحَرْبِ، فَإِنَّکَ إِنْ ‏شَخَصْتَ‏ مِنْ هذِهِ الْأَرْضِ انتَقَضَتْ عَلَيْکَ الْعَرَبُ مِنْ أَطْرافِها وَ أَقْطارِها حَتّى يَکُونَ ما تَدَعُ وَراءَکَ مِنَ الْعَوْراتِ أَهَمَّ إِلَيْکَ مِمَّا بَيْنَ يَدَيْکَ. إِنَّ الْأَعاجِمَ إِنْ يَنْظُرُوا إِلَيْکَ غَداً يَقُولُواْ: هذا أَصْلُ الْعَرَبِ فَإِذَا اقْتَطَعْتُمُوهُ ‏اسْتَرَحْتُمْ‏، فَيَکُونَ ذلِکَ أَشَدَّ لِکَلَبِهِمْ عَلَيْکَ، وَ طَمَعِهِمْ فِيکَ فَأَمَّا ما ذَکَرْتَ مِنْ مَسِيرِ الْقَوْمِ إِلى قِتالِ الْمُسْلِمِينَ فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ هُوَ أَکْرَهُ لِمَسِيرِهِمْ مِنْکَ، وَ هُوَ أَقْدَرُ عَلى تَغْيِيرِ ما يَکْرَهُ وَ أَمَّا ما ذَکَرْتَ مِنْ عَدَدِهِمْ فَإِنّا لَمْ نَکُنْ نُقاتِلُ فِيما مَضى بِالْکَثْرَةِ، وَ إِنَّما کُنّا نُقاتِلُ بِالنَّصْرِ وَ الْمَعُونَةِ.