کاشی سنتی چیست؟| همه چیز درباره متریال زیبای سنتی ایرانی

مجموعه: اخبار فرهنگی و هنری

تاریخ انتشار : چهارشنبه, ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ ۱۵:۰۷

کاشی سنتی چیست؟

کاشی سنتی (Traditional Tile) یکی از مهم ترین تزئینات معماری سنتی ایرانی ایرانی و هنر های دستی کشورمان است که امروزه یکی از پرکاربرد ترین متریال های ساختمانی نیز به شمار می رود. شکل زیبا، طراحی اصیل و کیفیت بالای کاشی سنتی ایرانی از ویژگی هایی است که باعث ایجاد جلوه ای عمیق، ماندگار و آشنا در فضای داخلی می شود که میتواند بهترین انتخاب برای منازل ایرانی با رویکرد های سنتی و بومی باشد. 

این متریال سنتی معمولا با استفاده از تکنیک های هفت رنگ و معرق و با رنگ هایی مانند فیروزه ای، لاجوردی، خردلی و... تولید می شود. همچنین کاشی سنتی از متریال هایی است که امروزه بسیار پرطرفدار شده و در فضاهای متنوعی مورد استفاده قرار می گیرد. برای مثال میتوان نمونه های استفاده از این کاشی را در فضاهایی مانند کافی شاپ هایی با دکور های خاص، رستوران های سنتی، فروشگاه های صنایع دستی و .... مشاهده کرد. 

در ادامه این مقاله قصد داریم به صورت دقیق تر با ویژگی ها و کاربرد های کاشی سنتی آشنا شویم و روش ها ساخت و طراحی آن را مورد بررسی قرار دهیم. 

به نقل از صفحه کاشی سنتی آرچی لرن: کاشی سنتی به تمام انواع کاشی قدیمی ایرانی گفته می شود که دسته بندی آن معمولا به روش ساخت و طرح بستگی دارد.

قیمت هر متر کاشی سنتی

با توجه به نوسانات قیمت مواد اولیه و اجرت های ساخت نمیتوان قیمت ثابتی برای هر متر کاشی سنتی اعلام کرد؛ اما در این بخش به معرفی برخی از موثر ترین موارد در تعیین قیمت کاشی سنتی پرداخته و آنها را بررسی می کنیم:

تکنیک ساخت: یکی از مواردی که تاثیر بسیار زیادی در قیمت هر متر کاشی سنتی دارد تکنیک ساخت آن است. این کاشی می تواند به صورت دست ساز و با تکنیک هایی مانند معرق و هفت رنگ ساخته شده و یا طرح های سنتی به صورت دیجیتال روی آن چاپ شوند. بدیهی است که نمونه های دست ساز قیمتی بالاتر از نمونه های دیجیتال خواهند داشت.

ضخامت لعاب: میزان ضخامت لعاب کاشی نیز یکی از مهم ترین ویژگی های عملکردی آن و از عوامل موثر در قیمت است. در صورتی که این کاشی برای استفاده در فضاهای مرطوب مانند آشپزخانه ساخته شود دارای لایه لعابی ضخیم تری از نمونه های ساده است که قیمتی بالاتر از آنها نیز دارد.

رنگبندی: از دیگر موارد موثر در قیمت هرمتر کاشی سنتی میتوان به رنگبندی مورد استفاده در ان اشاره کرد. در صورتی که در ساخت این کاشی از رنگ های متنوع و متضادی استفاده شود سختی اجرا چند برابر شده و قیمت نیز افزایش پیدا می کند. 

پیچیدگی طرح: کاشی سنتی دارای طرح های متنوعی ازجمله شمسه، نقوش هندسی، گل و مرغ، ستاره هشت پر گل و بوته و... است که هریک می توانند با رنگبندی و ابعاد متنوع روی کاشی سنتی اجرا شوند. در صورت دست ساز بودن کاشی، هرچه این طرح ها پیچیده تر باشند قیمت هر متر کاشی سنتی افزایش خواهد یافت.

مرکز فروش کاشی سنتی در تهران

شناخت مرکز فروش کاشی سنتی در تهران یکی از مهم ترین موارد هنگام تهیه این کاشی برای افرادی است که در این شهر زندگی می کنند؛ چراکه هم امکان مشاهده نمونه های متنوع را به مخاطب می دهد و هم باعث اطلاع از انواع قیمت ها می شود. کاشی سنتی تهران به علت فناوری ساخت فوق العاده و روش های ساخت استانداردی که دارد دارای بیشترین کیفیت و تنوع طرح و نقش در میان انواع نمونه های کاشی سنتی است. 

در این کلان شهر با توجه به وسعت و جمعیتی که دارد تولیدی ها و کارگاه های متعددی وجود دارند که به تولید کاشی سنتی می پردازند و در محله های مختلف تهران دیده می شوند. درواقع محلی مشخص که بتوانیم آن را مرکز فروش کاشی سنتی در تهران بنامیم وجود ندارد و فروشندگان و تولید کنندگان این کاشی در قسمت های مختلف شهر وجود دارند. 

کاشی سنتی ارزان

کاشی سنتی ارزان نیز یکی از نمونه های کاشی سنتی است که به علت تولید انبوه و تیراژ بالا قیمتی پایین تر از دیگر نمونه ها دارد. برخی از این کاشی ها نیز به علت چاپ دیجیتال طرح های سنتی روی بدنه کاشی قیمت کمتری از نمونه های دست ساز دارند. اما نمی توان گفت کاشی سنتی ارزان کیفیت پایینی دارد، درواقع این کاشی با تکنیک های ساده تر، مواد اولیه معمولی و یا در تیراژ بالا تولید می شود و همین موضوعات باعث پایین آمدن قیمت مواد اولیه و اجرت ساخت کاشی سنتی می شود.

کاشی سنتی آشپزخانه

در منازل مسکونی امروزی یکی از فضاهایی که همواره در طراحی و ساخت نیاز به متریال های ضد آب و مقاوم مانند کاشی و سرامیک دارد آشپزخانه است که از فضاهای مرطوب و پرتردد محسوب می شود. کاشی سنتی آشپزخانه نیز یکی از نمونه های این کاشی است که با طرح های خاص و ماندگار، رنگبندی اصیل و لایه لعابی با کیفیت و ضخیم برای استفاده در این فضای مرطوب ساخته می شود. 

از کاربرد های کاشی سنتی آشپرخانه می توان به استفاده از آن در سطوح مختلفی مانند سطح کانتر، فضای بین کابینتی، دیوار پشت گاز، دیوار پشت سینک و... اشاره کرد که در همه ی آنها این کاشی به علت دوام بالا در برابر ضربه، رطوبت و حرارت نقش خوبی ایفا می کند. همچنین کاشی سنتی به علت انعطاف بالایی که در طراحی دارند می توان با انواع متریال آشپزخانه ازجمله چوب های کابینت ترکیب شود و جلوه ای زیبا بسازد. 

کاشی سنتی یزد

همانطور که تا این قسمت از مقاله نیز گفته شد کاشی سنتی ایرانی یکی از زیبا ترین و هنرمندانه ترین متریال ها در جهان است که نمونه های مختلف آن برخاسته از هنر انواع شهر های ایران است. کاشی سنتی یزد نیز باتوجه به اقلیم، فرهنگ و هویت مردم این منطقه طراحی و تولید می شود و همواره نشان دهنده هویت مردمی و فرهنگی این شهر ها است. 

کاشی سنتی یزد در این شهر با اقلیم کویری و با الهام از هویت مذهبی مردم آن طراحی شده است و و با رنگ های فیروزه ای و آبی که در خود دارد میتواند مکمل رنگ خاکی در دیگر قسمت های ساختمان های یزد باشد. در نهایت میتوان گفت کاشی سنتی یزد نیز یکی از نمونه های دست ساز کاشی سنتی است که توسط هنرمندان یزدی طراحی و تولید می شود و هماهنگی بسیار خوبی با انواع متریال خاکی مانند خشت و آجر دارد.

فروش کاشی سنتی قدیمی

کاشی سنتی قدیمی نیز یکی از نمونه های کاشی سنتی است که در دوره های تاریخی دور تری مانند صفوی و تیموری ساخته شده و تاکنون در بناهای مختلف و یا در موزه های هنری به جا مانده است. فروش کاشی سنتی قدیمی نیز برای افرادی که به متریال های قدیمی و عتیقه علاقه مند هستند جالب باشد.

این کاشی ها می توانند به صورت تابلو هایی خاص با طراحی تلفیقی با فرش ایرانی به فروش رسیده و یا به صورت شکسته برای تولید تابلو های کاشی شکسته فروش روند. همچنین فروش کاشی قدیمی به صورت کامل نیز انجام میشود؛ در این روش کارگاه های تولید کاشی سنتی با اجرای تکنیک های کهنه کاری روی سطح کاشی به آن جلوه ای قدیمی و وینتیج میدهند که مورد علاقه بسیاری از کاربران است.

طراحی کاشی سنتی

طراحی کاشی سنتی یکی از مراحل مهم در ساخت این کاشی است که معمولا به صورت دستی و توسط هنرمندان مجرب و خبره در این عرصه انجام می شود. برای این طراحی ابتدا هنرمندان طرح مورد نظر را از میان طرح های سنتی شمسه، شتاره هشت پر، گل و مرغ، مینا و... انتخاب می کنند و آن را با استفاده از قلم روی کاغذ ترسیم می کنند. 

در محله بعد طراحی کاشی سنتی را شروع کرده و طرح را با استفاده کاربن روی بدنه کاشی چاپ می کنند. حالا وقت طراحی با رنگ های طبیعی و لعاب های مخصوص است که با قلم مو های بسیار ظریف انجام می شود. طراحی کاشی سنتی از مهم ترین مراحل ساخت این کاشی است و در کیفیت نهایی آن بسیار موثر است. 

ساخت کاشی سنتی

در این بخش قصد داریم به بررسی مراحل ساخت کاشی سنتی بپردازیم تا بتوانیم با مطالعه ی آن به شناخت هرچه بهتر ساختار این کاشی برسیم. فرایند ساخت کاشی سنتی در مراحل زیر انجام می شود:

1.برای ساخت کاشی سنتی ابتدا باید به تهیه مواد اولیه برای ساخت بدنه کاشی بپردازیم که معمولا از طبیعت منطقه استخراج شده و به کارگاه منتقل می شود. 

2.در کارگاه خاک را با استفاده از الک هایی با سایز های متنوع و الک می کنند تا هیچ ناخالصی نداشته و خاکی تمیز و یکدست داشته باشیم.

3.در این مرحله خاک به دست آمده را با استفاده از ماده روان کننده (آب) به نسبت مناسب به خمیری نرم و یکدست تبدیل می کنیم که آماده ساخت بدنه شود.

4.حالا خمیر را با استفاده از قالب های چوبی و یا به صورت کاملا دستی به ضخامت یک سانتی متر قالب زنی می کنیم و آن را در دمای محیط قرار می دهیم.

5.پس از خشک شدن بدنه کاشی در دمای محیط آن را به کوره پخت کاشی منتقل می کنیم و آن را در دمای 900 درجه سانتی گراد و حدود نیم ساعت می پزیم تا کاملا مقاوم شود.

6.در این مرحله از ساخت کاشی سنتی طرح های مورد نظر را روی بدنه پیاده کرده و آن را با استفاده از رنگ های مخصوص رنگ می کنیم.

7.در این مرحله یک لایه لعاب شیشه ای و شفاف روی سطح کاشی اجرا می شود تا هم جلوه ی آن را براق تر کند و هم از تغییر رنگ آن در برابر رطوبت و سایش جلوگیری شود.

8.در نهایت کاشی سنتی برای بار دوم و در مدت زمانی کوتاه تر به کوره می رود تا رنگ و لعاب آن کاملا تثبیت شده و آماده استفاده شود.

کاشی سنتی از کجا بخرم

یکی از مهم ترین سوالاتی که پس بررسی ویژگی های کاشی سنتی، قیمت و کاربرد های آن برای مخاطب پیش می آید این است که کاشی سنتی از کجا بخرم؟ در انواع شهر های ایران مانند مشهد، شیراز، اصفهان، یزد و تهران تولید کنندگان متنوع و به نامی وجود دارند که میتوان از هریک از آنها کاشی سنتی را تهیه کرد. همچنین سایت های مختلفی برای خرید کاشی سنتی موجود است که میتوان در آنها به راختی نمونه ها را مشاهده و ثبت سفارش کرد.

این مجموعه ها معمولا انواع کاشی سنتی را در رنگ ها ابعاد و اشکال متنوع به تمامی نقاط ایران عرضه می کنند و شما میتوانید با خیال راحت از آنها خرید کنید. پس از اینکه به پاسخ پرسش کاشی سنتی از کجا بخرم؟ رسیدید؛ باید از اعتبار بالای فروشنده، قیمت های منصفانه و موجود بودن طرح های متنوع اطمینان حاصل کنید تا امکان خریدی راحت و به صرفه را داشته باشید.