قیمت تخم‌مرغ در بازار به شانه‌ای ۸۰۰ هزار تومان هم رسید
- مجموعه: اخبار اقتصادی و بازرگانی
- تاریخ انتشار : یکشنبه, ۲۴ آبان ۱۴۰۵ ۱۳:۰۸
به گزارش خبرآنلاین، در برخی روزها قیمت یک شانه تقریباً دو کیلوگرمی تخم‌مرغ در بازار به حدود ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخم‌گذار میهن، در گفت‌وگو با مهر نوسان ارز و افزایش هزینه تولید را عوامل اصلی رشد قیمت دانست. به گفته او، حجم تولید تقریباً در سطح سال گذشته مانده است و تولیدکنندگان در مقطع فعلی بیش از نیاز داخلی عرضه دارند. بنابراین او توضیح گرانی را در هزینه نهاده و تأمین مالی جست‌وجو می‌کند.
بهای تمام‌شده در مرغداری
مرادی رقم ۳۳۷ هزار تومان را برای بهای تمام‌شده یک کیلوگرم تخم‌مرغ در واحد تولیدی اعلام کرد. این رقم هزینه تولید در مرغداری را توصیف می‌کند، در حالی که ۸۰۰ هزار تومان به قیمت مشاهده‌شده برای یک شانه در سطح بازار مربوط است. وزن تقریبی شانه در گزارش دو کیلوگرم است و مقایسه باید با توجه به تفاوت وزن و محل قیمت‌گذاری انجام شود. رقم اعلام‌شده برای مرغداری، مبنای توضیح اتحادیه درباره افزایش هزینه تولید است.
او گفت در ابتدای تغییرات اقتصادی دی ۱۴۰۴، رقم ارز مبنای واردات نهاده‌های دام و طیور ۱۱۲ هزار تومان بود و پس از آن افزایش یافت. مرادی همچنین از رشد نرخ بازار آزاد سخن گفت و توضیح داد که بالا رفتن نرخ ارز، هزینه خرید مواد اولیه تولیدکنندگان را افزایش می‌دهد. به گفته او، فشار هم‌زمان هزینه نهاده و مخارج جاری سبب می‌شود ادامه تولید به دسترسی واحدها به منابع مالی وابسته باشد.
تولید ماهانه و امکان صادرات
طبق ارقامی که مرادی اعلام کرد، تولید ماهانه حدود ۱۱۵ هزار تن است و در این فصل نزدیک به ۱۰۵ هزار تن در بازار داخل مصرف می‌شود. تفاوت این دو رقم حدود ۱۰ هزار تن است که اتحادیه آن را مازاد تولید می‌داند. به گفته مدیرعامل اتحادیه، همین عدد نشان می‌دهد کشور در وضعیت فعلی با کمبود ناشی از کاهش تولید روبه‌رو نیست.
او در واکنش به توقف صادرات گفت محدود کردن فروش خارجی در شرایط فعلی لزوماً قیمت را تنظیم نمی‌کند. به نظر مرادی، توقف صادرات زمانی توجیه دارد که عرضه برای پاسخ به مصرف داخلی کافی نباشد. اتحادیه برای مازاد موجود در بازار کشورهای همسایه امکان فروش می‌بیند. فسادپذیری و حساسیت تخم‌مرغ به حمل‌ونقل باعث می‌شود فاصله بازار مقصد در انتخاب مشتری نقش داشته باشد. عراق، افغانستان و کشورهای حوزه خلیج فارس از مقاصدی هستند که مرادی برای صادرات نام برد. استدلال او این است که در صورت وجود مازاد، دسترسی به این بازارها می‌تواند برای فروش بخشی از تولید به کار رود.
جایگاه تخم‌مرغ در سبد غذایی
مرادی سرانه مصرف تخم‌مرغ در ایران را حدود ۱۴٫۵ کیلوگرم اعلام کرد. او میانگین جهانی را نزدیک به ۱۱ کیلوگرم و مصرف برخی کشورهای توسعه‌یافته را در محدوده ۱۸ تا ۲۰ کیلوگرم دانست. بر اساس این قیاس، مصرف سرانه ایران از میانگین جهانی بیشتر است. اتحادیه با توجه به همین جایگاه و سهم تخم‌مرغ در تأمین پروتئین خانوار، خواهان حمایت از قدرت خرید مصرف‌کنندگان شده است.
او گفت اتحادیه پیش‌تر به مسئولان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد کرده بود تخم‌مرغ در سبد کالای حمایتی قرار گیرد. هدف از این پیشنهاد، فراهم کردن امکان خرید پروتئین برای خانوارهایی بود که با افزایش هزینه‌ها روبه‌رو هستند. به گفته مرادی، حمایت مورد انتظار در قالب سبد کالایی به اجرا درنیامده است. او تأکید کرد جبران افت قدرت خرید مردم وظیفه دولت است و می‌توان آن را از طریق بسته‌ای انجام داد که مستقیماً به مصرف‌کننده برسد.
قیمت‌گذاری و سرمایه در گردش تولیدکننده
مرادی گفت عنوان «قیمت مصوب» در مدتی که درباره آن صحبت می‌کند کنار گذاشته شده، اما نهادهای مربوط همچنان بر قیمت بازار اثر می‌گذارند. به گفته او، اتحادیه و وزارت جهاد کشاورزی هزینه تمام‌شده را محاسبه و بررسی می‌کنند. تصمیم درباره نحوه استفاده از این برآورد در قیمت‌گذاری به تعامل وزارتخانه‌ها و تصمیم ستاد تنظیم بازار وابسته است. از دید اتحادیه، اگر قیمت تعیین‌شده با هزینه نهاده و تولید هم‌خوان نباشد، توان واحدها برای ادامه عرضه تضعیف می‌شود.
مدیرعامل اتحادیه با اشاره به امکان مداخله دولت در بازار، روش فعلی کنترل قیمت را نقد کرد. او معتقد است مداخله باید شرایط هزینه‌ای مرغدار را در نظر بگیرد تا برای نگه‌داشتن قیمت مصرف‌کننده، بار مالی بر تولیدکننده تحمیل نشود. در همین زمینه از تأمین تسهیلات ارزان و واقعی برای سرمایه در گردش سخن گفت. او هزینه تسهیلات بانک عامل را بالاتر از برخی وام‌های عادی توصیف کرد و چنین وامی را ابزار مؤثری برای حمایت از تولید ندانست.
به گفته مرادی، دو نیاز مالی جداگانه در بازار وجود دارد. خانوار به امکان خرید تخم‌مرغ با توجه به درآمد خود نیاز دارد و تولیدکننده باید بتواند هزینه نهاده و گردش مالی دوره تولید را تأمین کند. پیشنهاد اتحادیه این است که دولت برای نیاز نخست از بسته حمایتی یا سبد کالا استفاده کند و برای حفظ تولید، سرمایه در گردش را از مسیر جداگانه در اختیار واحدها بگذارد. او این دو سیاست را مکمل دانست و گفت انتقال یکی از هزینه‌ها به گروه دیگر مسئله تأمین را در بلندمدت حل نمی‌کند.
چرا اثر سیاست در بخش تخم‌گذار دیرتر دیده می‌شود؟
مرادی فاصله میان تصمیم‌گیری و مشاهده اثر آن را در بخش مرغ گوشتی حدود ۴۵ تا ۵۰ روز اعلام کرد. در بخش مرغ تخم‌گذار، به گفته او، اثر تصمیم‌های مدیریتی ممکن است پس از دست‌کم شش تا هفت ماه در بازار دیده شود. به همین دلیل، بررسی تأثیر یک تصمیم درباره قیمت یا تأمین مالی تنها بر اساس شرایط چند هفته اول کافی نیست. اگر یک واحد در ادامه دوره نتواند هزینه تولید را تأمین کند، کاهش عرضه می‌تواند ماه‌ها بعد ظاهر شود.
مدیرعامل اتحادیه در پایان دوباره به مازاد ماهانه ۱۰ هزار تنی اشاره کرد و بر تأمین نیاز داخل هم‌زمان با حفظ توان تولید تأکید داشت. از نگاه او، سیاستی که به ماندن تولیدکننده در بازار کمک کند در کنار حمایت مستقیم از خریدار می‌تواند احتمال اختلال عرضه را پایین بیاورد. ارقام تولید و مصرفی که او مطرح کرده به وضعیت این فصل مربوط‌اند و مبنای دیدگاه اتحادیه درباره توقف صادرات و نحوه حمایت از بازار را تشکیل می‌دهند.
مرادی تأکید کرد که قیمت‌گذاری بدون محاسبه هزینه تأمین نهاده می‌تواند ادامه فعالیت واحدها را دشوار کند. در شرایطی که نرخ ارز تغییر می‌کند، برآوردی که وزارت جهاد کشاورزی و اتحادیه از هزینه تولید دارند نیز نیازمند به‌روزرسانی است. او از ستاد تنظیم بازار و وزارتخانه‌های ذی‌ربط خواست هنگام بررسی قیمت، این هزینه و توان خرید خانوار را جداگانه ارزیابی کنند.
اتحادیه همچنین بر اثر فشار نقدینگی در دوره میان خرید نهاده و فروش محصول تأکید دارد و درخواست کرده سرمایه در گردش متناسب با هزینه واقعی تولید فراهم شود.
