ول کن احمد! | فرمان شلیک به فوتبال در میانه جنگ از کجا صادر میشود؟
- مجموعه: اخبار ورزشی و نتایج مسابقات
- تاریخ انتشار : پنجشنبه, ۰۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۲۰:۱۰
رویداد۲۴ نوشت: از روزهای آغازین جنگ، بحث حضور تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ به میزبانی مشترک آمریکا، مکزیک و کانادا مطرح شد. مدیران وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال از عدم حضور در جام جهانی گفتند. اظهاراتی که واکنش جامعه فوتبال و حتی برخی مقامات سیاسی را هم به دنبال داشت. بسیاری از کارشناسان تصمیم عدم حضور در جام جهانی را به ضرر کشور و فوتبال ملی دانستند. در همان زمان گزارشی در رویداد۲۴ نوشتیم مبنی بر اینکه «چه کسی برای فوتبال ملی تصمیم میگیرد؟» ناظر بر اینکه نهاد تصمیمگیر در مورد اتفاقات تیم ملی و حضور در جام جهانی مشخص نیست.
اظهارات ضدونقیض وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال طی روزهای آینده ادامه پیدا کرد تا اینکه روز سهشنبه احمد دنیامالی وزیر ورزش صحبتهای بسیار تندی در مورد حضور تیم ملی در جام جهانی به زبان آورد.
وزیر ورزش: مگر بیغیرتیم به آمریکا برویم؟
احمد دنیامالی در جلسه ستاد جام جهانی با بیان اینکه شخصا مخالف حضور تیم ملی در آمریکا است گفت: مگر میتوانیم نسبت به جنایات اخیر آمریکا غیرت نداشته باشیم و بگوییم خیلی راحت به جام جهانی میرویم؟! او ادامه داد: اگر مصلحت و دستور دولت بر حضور در جام جهانی باشد، باید آماده باشیم و حضور داشته باشیم. اگر مصلحت و دستور دولت بر حضور در جام جهانی باشد، باید آماده باشیم و حضور داشته باشیم.
دنیامالی در بخش دیگری از صحبتهای خود با حمله به اینفانتینو رئیس فیفا گفت: رییس فیفا حتی بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه علیه ایران به رئیس جمهور قاتل آمریکا جام صلح و مدال داد. این افراد عوامل آمریکا هستند. ما نیازی به این نداریم که اینفانتینیو به رختکن ما بیاید و برایمان خوش رقصی کند. او حتی این جنگ را محکوم هم نکرد. ما نمیتوانیم در برابر چند هزار شهیدی که دادیم بی تفاوت باشیم.
وی خاطر نشان کرد: اگر غیرتی در مجامع جهانی ورزش وجود داشت، به غیر از گرفتن میزبانی از آمریکا، کمیته بین المللی المپیک، میزبانی بازیهای المپیک ۲۰۲۸ لس آنجلس را هم از آمریکا میگرفت. چطور کشور دیگری را که حمله میکند، چهار روز نشده از کل ورزش جهان تعلیق میکنند، اما به کشوری که دوبار در عرض ۹ ماه به ما حمله میکند و رهبرمان را شهید میکند، کاری ندارند! اصل ورزش برای صلح و دوستی و تعامل ملتهاست. کشوری که میزبان المپیک میشود، حرفی از جنگ نمیزند.
ول کن احمد!
اظهارات وزیر ورزش در حالی مطرح شد که کارشناسان چه موافق چه مخالف حضور در جام جهانی روی یک نکته تاکید داشتهاند. اینکه نیازی نیست در فاصله بیش از ۵۰ روز مانده تا جام جهانی نسبت به حضور یا عدم حضور در جام جهانی موضعگیری کنیم. این کارشناسان میگویند دلیلی ندارد هر روز مقامات وزارت ورزش در این مورد اظهار نظر کنند.
یکی از دلایل اصلی چنین دیدگاهی رصد فیفا از اتفاقات داخل ایران و موضعگیریهای مقامات است. فیفا برنامهریزی و قراردادهای سنگینی در مورد حضور تیمها در جام جهانی دارد و در صورت عدم شرکت یکی از تیمها متحمل ضررهای هنگفتی میشود. به جز مساله مجازات تیمها در صورت انصراف از جام جهانی، این نهاد قطعا اجازه نخواهد داد فرمت مسابقات به هم بخورد و در صورتی که اطمینان حاصل کند تیمی انصراف میدهد بلافاصله پروسه جایگزین کردن یک تیم دیگر را آغاز خواهد کرد.
طی یک ماه گذشته برخی کشورهایی که نتوانستهاند به جام جهانی بروند وضعیت ایران را زیر نظر گرفتهاند تا در صورت کنارهگیری بتوانند جایگزین شوند. رسانههای خارجی نیز بارها و بارها گزارشهایی با تیتر «اگر ایران انصراف بدهد» منتشر و مسیرهای احتمالی جایگزینی ایران را بررسی کردهاند. همه اینها زنگ خطری برای فوتبال ملی است؛ یعنی هر لحظه ممکن است این موضعگیریها فیفا را به صرافت پیدا کردن جایگزین بیاندازد.
از این منظر باید به سیاق مسعود پزشکیان رئیس جمهور که در یک جلسه دولتی به معاون خود که بیش از اندازه رشته کلام را درست گرفته بود گفت «ول کن جعفر» یک نفر در دولت پیدا شود و به دنیامالی بگوید «ول کن احمد»!
دولت و شعام تصمیم میگیرند
در گزارشی که پیش از این در رویداد۲۴ درباره موضع مقامات سیاسی کشور در مورد حضور تیم ملی در جام جهانی منتشر کردیم نوشتیم که دولتیها از مواضع وزیر ورزش شگفتزده شدند. همچنین اشاره کردیم که تصمیم نهایی پیرامون سفر ملیپوشان به ایالات متحده هنوز اتخاذ نشده و قرار است در این زمینه تصمیمگیری صورت بگیرد. در این شرایط مشخص نیست که چرا یکی از اعضای هیئت دولت هر روز نظر شخصی خود را بدون مشورت با مقامات در بوق و کرنا میکند و هزینه احتمالی برای تیم ملی میتراشد.
از سوی دیگر با وجود رد نشدن قطعی حضور تیم ملی در جام جهانی وضعیت بلاتکلیف ملیپوشان شرایط سختی به وجود آورده است. در گزارشی که درباره شکست تراکتور در لیگ نخبگان نوشتیم، هشدار دادیم که این بلاتکلیفی همان بلایی را سر تیم ملی میآورد که سر تراکتور در لیگ نخبگان آورد. تراکتور بعد از یک ماه سرگردانی بین حضور یا عدم حضور در عربستان برای ادامه لیگ نخبگان سرانجام بدون آمادگی راهی ریاض شد و در یک بازی ضعیف شکست سنگین سه بر صفر مقابل شباب الاهلی تجربه کرد.
اگر کسی موافق رفتن به جام جهانی باشد بیغیرت است؟
فارغ از تمام بحثهای فنی و حقوقی و سیاسی حضور تیم ملی در جام جهانی نوع ادبیات وزیر ورزش به شدت محل مناقشه است. مرتبط کردن سفر تیم ملی به آمریکا به «غیرت» شرایط بسیار بدی در وضعیت ملتهب کشور به وجود میآورد. وزیر ورزش با گذاشتن چنین فیلتری فضا را به سمتی میبرد که انگار اگر کسی موافق حضور تیم ملی در جام جهانی باشد «بیغیرت» است و نسبت به جنایات آمریکا و اسرائیل در کشورمان بیتفاوت! در حالی که میتوان تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل را به شدت محکوم کرد و نسبت به کشور غیرت داشت و همزمان به دلایل بسیار زیاد و قابل تامل موافق شرکت تیم ملی در جام جهانی بود. با این حال وزیر ورزش به سیاق برخی تندروهای سیاسی و رسانهای که این روزها برای تحت فشار گذاشتن افرادی که مثل خودشان فکر نمیکنند به برچسبزنی رو میآورند و با استفاده پرتکرار از کلماتی نظیر وطن، خاک، ناموس و... میخواهند چنین القا کنند که هر کس مخالف ما فکر میکند بیوطن است. آنها عمدا از چنین واژههایی استفاده میکنند تا دیگر کسی جرات اظهارنظر و مخالفت با نظرات بعضا شاذ آنها نداشته باشد.
فوتبال در میانه جنگ
با وجود همه انتقاداتی که از جیانی اینفانتینو رئیس فیفا صورت میگیرد او یک جمله درست دارد؛ اینکه فوتبال نمیتواند مشکلات دنیا را حل کند. با این وجود همه متفق القول هستند که فوتبال میتواند یک مسکن قوی باشد. طی دهههای گذشته بارها و بارها کشورهایی را شاهد بودیم که وسط جنگ فوتبال را فراموش نکردند و در مسابقات مختلف حضور پیدا کردند. نمونه واضحش اوکراین که چندین سال است درگیر جنگ شده، اما تیم ملی کشورش در رقابتهای بین المللی شرکت میکند. اوکراین در انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ تنها یک قدم کم آورد. خود تیم ملی ایران در ایام جنگ ۸ ساله در جام ملتهای آسیا شرکت کرد و مقام سوم را کسب کرد. آن تیم اگر کمی خوش شانس میبود حتی میتوانست فینالیست مسابقات بشود.
نمونههای زیادی از تنفسی که فوتبال به جنگ میدهد در تاریخ داریم. یکی از نمونههای جالب و تاریخی توقف چند ساعته جنگ جهانی اول در کریسمس بین ارتش آلمان و بریتانیا و برگزاری یک مسابقه دوستانه میان سربازان است. در واقع شب کریسمس ۱۱۲ سال پیش، فوتبال باعث و بانی یک صلح در میدان جنگ شد. جنگ جهانی اول، سربازان بریتانیا و آلمان برای ساعاتی جنگ را کنار گذاشتند، با هم عکس گرفتند و فوتبال بازی کردند!
از نمونههای دیگر تلاقی صلح و فوتبال میتوان به ماجرای جنگ ۱۰۰ ساعته که میان دو کشور همسایه السالوادور و هندوراس شکل گرفت اشاره کرد. جنگی که از زمین مسابقه فوتبال با پیش زمینههای اجتماعی شکل گرفت و به تهاجم گسترده دو کشور علیه هم انجامید. در جولای ۱۹۶۹، تیمهای ملی فوتبال السالوادور و هندوراس برای مرحله مقدماتی جام جهانی مکزیک ۱۹۷۰ به مصاف یکدیگر رفتند. بازیها در مدت کوتاهی پرتنش و جنجالی شدند و خشونت میان هواداران و حتی بازیکنان افزایش یافت. در نهایت پس از درگیریهای شدید هواداران که به خیابانها کشیده شد دو کشور وارد جنگی تمام عیار شدند که چهار روز طول کشید و بیش از ۲۰۰۰ کشته به جا گذاشت. به گفتۀ تاریخنگاران، این بازیها صرفاً جرقهای بودند بر انبار باروت. خشونت و بیاعتمادی عمیق میان مردم دو کشور و دولتها باعث شد یک موضوع ورزشی، به بحرانی با ابعاد نظامی تبدیل شود.
فوتبال همیشه بخش جدایی ناپذیر زندگی بوده و در هر شرایطی ادامه پیدا کرده است. فوتبال در طول عمر خود با جنگ، بحرانهای اجتماعی، بلایای طبیعی و تنشهای سیاسی میان کشورها تلاقی داشته ولی هرگز تعطیل نشده است. تحریم و کنار کشیدن از شرکت در مسابقات فوتبال به خاطر جنگ چیزی جز یک کنش منفعلانه نیست.
در نهایت باید گفت مساله حضور تیم ملی در جام جهانی تصمیمی است که باید در ردههای بالای نظام مورد بحث قرار بگیرد و لازم است وزارت ورزش و مخصوصا شخص وزیر از اظهارنظرهای هر روزه که مشخص نیست به چه دلیلی انجام میشود خودداری کند. کشور نهادهای تصمیمگیر مرجع دارد و حتما آنها با درایت و خرد بیشتری نسبت به احمد دنیامالی نسبت به این مساله تصمیم میگیرند.
