آزمایش CA19-9 چیست؟ مقدار نرمال، تفسیر نتیجه و علت بالا بودن
- مجموعه: آزمایش ها و تجهیزات پزشکی
آزمایش CA19-9 چیست؟
آزمایش CA19-9 یک آزمایش خون است که سطح آنتیژن کربوهیدراتی ۱۹-۹ (Carbohydrate Antigen 19-9) را در خون اندازهگیری میکند. این ماده توسط سلولهای برخی سرطانها (بهویژه سرطان پانکراس) و همچنین در برخی بیماریهای خوشخیم تولید میشود.
نام کامل آزمایش CA19-9
Cancer Antigen 19-9 (CA19-9) یا Carbohydrate Antigen 19-9
نام های دیگر آزمایش CA19-9
• Cancer Antigen 19-9
• Carbohydrate Antigen 19-9
• CA 19-9 Tumor Marker
• GI Cancer Antigen
نوع نمونه آزمایش CA19-9
• سرُم خون (نمونه خون وریدی)
نحوه انجام آزمایش CA19-9
مانند سایر آزمایشهای خون، از ورید بازو خونگیری انجام میشود. نیازی به ناشتایی نیست مگر اینکه پزشک همزمان آزمایشهای دیگری (مثل قند یا چربی) درخواست کرده باشد.
خطرات و عوارض انجام آزمایش CA19-9
خطرات بسیار ناچیز و مشابه هر خونگیری معمولی است:
• کبودی یا درد خفیف در محل خونگیری
• در موارد نادر سرگیجه یا عفونت محل
زمان و شرایط انجام آزمایش CA19-9
در هر ساعت از روز قابل انجام است. نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر اینکه پزشک دستور خاصی داده باشد.
آزمایش CA19-9 در چه مواردی تجویز میشود؟
• کمک به تشخیص سرطان پانکراس (بهویژه در کنار تصویربرداری)
• پایش پاسخ به درمان در بیماران مبتلا به سرطان پانکراس
• بررسی عود سرطان پس از درمان
• ارزیابی سرطانهای صفراوی، معده، کولون و گاهی سرطان تخمدان
• بررسی برخی بیماریهای خوشخیم مانند پانکراتیت مزمن، سیروز صفراوی، سنگ صفرا
داروها و عوامل مداخلهگر برای انجام آزمایش CA19-9
• پانکراتیت حاد یا مزمن
• بیماریهای کبدی (سیروز، هپاتیت)
• انسداد مجاری صفراوی
• سیگار کشیدن (میتواند سطح را کمی بالا ببرد)
• برخی داروهای شیمیدرمانی ممکن است سطح را تغییر دهند
تفسیر آزمایش CA19-9
• سطوح بالای CA19-9 میتواند نشاندهنده سرطان پانکراس، سرطان مجاری صفراوی، سرطان معده یا کولون باشد.
• در بیماریهای خوشخیم (پانکراتیت، سیروز، سنگ صفرا) نیز ممکن است افزایش یابد.
• حدود ۵-۱۰٪ افراد (بهویژه افرادی که گروه خونی Lewis منفی دارند) بهطور ژنتیکی CA19-9 تولید نمیکنند حتی در صورت وجود سرطان.
مقادیر نرمال آزمایش CA19-9
>> مقدار نرمال: کمتر از ۳۷ U/mL (واحد در میلیلیتر)
• ۰–۳۷ U/mL → طبیعی
• بالای ۳۷ U/mL → نیاز به بررسی بیشتر
• مقادیر بالای ۱۰۰۰ U/mL معمولاً با بیماری پیشرفته یا متاستاز همراه است.
سوالات رایج در رابطه با آزمایش CA19-9
1. آیا CA19-9 به تنهایی سرطان را تشخیص میدهد؟
خیر، فقط یک مارکر کمکی است و حتماً همراه با تصویربرداری و بیوپسی تفسیر میشود.
2. آیا افراد سالم ممکن است CA19-9 بالا داشته باشند؟
بله، در بیماریهای خوشخیم مانند پانکراتیت یا انسداد صفراوی.
3. آیا ناشتا بودن لازم است؟
خیر، مگر پزشک دستور دیگری بدهد.
4. آیا این آزمایش برای غربالگری عمومی سرطان پانکراس توصیه میشود؟
خیر، فقط در افراد پرخطر یا دارای علائم استفاده میشود.
نکات مهم دیگری که باید بدانید
• CA19-9 برای غربالگری در افراد بدون علامت توصیه نمیشود.
• کاهش سطح CA19-9 پس از درمان معمولاً نشانه پاسخ خوب به درمان است.
• افزایش مجدد پس از کاهش میتواند نشاندهنده عود بیماری باشد.
• تفسیر نتیجه حتماً باید توسط پزشک متخصص (اونکولوژیست یا گوارش) انجام شود.
تذکر مهم
از اطلاعات موجود در این مقاله نباید به عنوان جایگزین نظر حرفهای پزشک استفاده شود. اگر در مورد سلامتی خود سوالی دارید حتما با پزشک خود تماس بگیرید.
گردآوری: بخش سلامت بیتوته











