حکمت شماره 426

ترجمه دشتی

و درود خدا بر او فرمود: مردم را بيازماي، تا دشمن گردي. (بعضي از رسول خدا (ص) نقل کردند، و نقل ثعلب از ابن اعرابي را تاييد مي‏کند که اين کلام از علي (ع) است، اعرابي از مامون نقل کرد. اگر علي (ع) نگفته بود (بيازماي تا دشمن گردي) من مي‏گفتم که (دشمن دار تا بيازمايي.)

ترجمه فیض الاسلام

امام عليه‏السلام (درباره آزمايش مردم) فرموده است: (مردم را) بيازما تا (آنها را) دشمن داري (چون در ظاهر بيشتر مردم بد نيستند هنگام آزمايش بديشان آشکار مي‏گردد. سيدرضي عليه‏الرحمه فرمايد:) بعضي مردم اين فرمايش را از پيغمبر صلي الله عليه و آله روايت مي‏کنند و از آنچه کمک مي‏کند که اين فرمايش از اميرالمومنين عليه‏السلام مي‏باشد آن است که ثعلب بيان کرده ابن اعرابي براي ما نقل نمود که مامون گفته: اگر نه آن بود که علي عليه‏السلام فرموده اخبر تقله يعني بيازما تا دشمن داري، من مي‏گفتم: اقله تخبر يعني (مردم را) دشمن دار تا (آنها را) بيازمائي (اين سخن مامون از آن است که دوستي با ديگري عيب پوش است و چون او را دشمن داشتي ممکن است به حال او چنانکه هست پي ببري، ولي براي مردمان پاک سزاوار نيست پيش از آزمايش کسي را دشمن بدارند به اين جهت سخن مامون به کار دنياطلبان بيشتر مي‏آيد، و ناگفته نماند که اخبر بضم باء امر است از خبر الشي يخبر يعني آن را از روي آزمايش دانست، و تقله مضارع مجزوم بعد از امر است، و هاء براي وقف است از قلاه يقلي مثل رمي يرمي يعني او را دشمن داشت).

ترجمه سید جعفر شهیدی

(و فرمود:) بيازماي تا دشمن آن گردي، (و بعضي اين جمله را از رسول خدا (ص) روايت کرده‏اند: و آنچه تاييد مي‏کند از سخنان اميرمومنان (ع) است روايت ثعلب از ابن اعرابي است که مامون گفت: اگر علي (ع) نگفته بود اخبر تقله مي‏گفتم اقله تخبر.)