به فرمانداران شهرها از نامههاي آن حضرت عليهالسلام است به حاکمهاي شهرها درباره (اوقات) نماز: پس از ستايش خداي تعالي و درود بر حضرت مصطفي، با مردم نماز ظهر گزاريد (از هنگام ميل خورشيد از وسط آسمان به سمت مغرب) تا زماني که سايه آفتاب بر گردد به قدر (ديوار) آغل بز (تا سايه هر چيز به قدر آن گردد، و اين وقت فضيلت آن است، و در چند نسخه از نهجالبلاغه حين تفي الشمس مثل مربض العنز است يعني آنگاه نماز گزاريد که سايه به قدر ديوار آغل بز گردد) و با ايشان نماز عصر گزاريد هنگامي که آفتاب سفيد و جلوهدار است (پژمرده نيست) در پارهاي از روز (نه پايان آن) وقتي که در آن (تا غروب) و فرسخ راه بتوان پيمود (اقوال و اختلاف فقهاء و مجتهدين در تحديد وقت ظهر و عصر بسيار و محل آن کتب فقهيه است، گفتهاند: جمعي به ظاهر فرمايش امام عليهالسلام در اينجا استدلال کرده نماز ظهر و عصر را با هم خواندن جائز ندانستهاند، ولي روايات و فتاوي مجتهدين به درست بودن با هم خواندن گويا است) و با آنان نماز مغرب بخوانيد هنگامي که روزهدار افطار ميکند، و حاج (از عرفات) به مني روانه ميشود، و با آنها نماز عشاء گزاريد هنگامي که سرخي (از جانب مغرب) پنهان ميشود تا سه يک از شب، و با آنان نماز بامداد گزاريد هنگامي که مرد روي رفيق و همراه خود را ببيند، و با ايشان نماز گزاريد مانند نماز ناتوانترين آنها (از مستحبات بکاهيد) و سبب فتنه و فساد نباشيد (نماز را آن قدر طول نداده دراز نکنيد که نمازگزاران با شما توانائي نداشته باشند و بر اثر آن به جماعت حاضر نشوند. علامه مجلسي، رحمهالله، در مجلد هيجدهم کتاب بحارالانوار از ارشاد القلوب ديلمي نقل ميفرمايد که علي عليهالسلام روزي در جنگ صفين که مشغول زد و خورد بود در بين دو لشگر آفتاب را ميپائيد، ابن عباس عرض کرد يا اميرالمومنين اين چه کاري است؟ فرمود به زوال مينگرم که نماز گزاريم، ابن عباس گفت: آيا اين هنگام وقت نماز است در حالي که جنگ ما را از نماز باز داشته؟! حضرت فرمود: ما با ايشان نميجنگيم براي نماز، ابن عباس گفت: هرگز حضرت نماز شب را حتي در ليلهالهرير ترک نمود!!). |