دو پژوهش درباره ویپ و سیگار؛ چه ارتباطی با افت عملکرد ریه و خطر زوال عقل دیده شد؟
- مجموعه: اخبار پزشکی
- تاریخ انتشار : یکشنبه, ۲۴ آبان ۱۴۰۵ ۱۶:۱۶
به گزارش دیجیاتو، پژوهشگران دانشگاه بین‌المللی فلوریدا در مطالعه‌ای که نتایج آن در نشریه Tobacco Control منتشر شده، تغییر عملکرد ریه مصرف‌کنندگان سیگار الکترونیکی را در گذر زمان بررسی کردند. طبق داده‌های دفتر ملی آمار بریتانیا بیش از پنج میلیون نفر در آن کشور از سیگار الکترونیکی استفاده می‌کنند و رواج این محصولات در میان نوجوانان و جوانان بالا رفته است. سرویس سلامت همگانی بریتانیا مصرف ویپ نیکوتین‌دار را کم‌ضررتر از استعمال سیگار معمولی می‌داند و برای آن نیز خطرهای سلامت قائل است.
پژوهشگران عملکرد ریه را چگونه اندازه گرفتند؟
تیم پژوهشی ۲۲ مصرف‌کننده سیگار الکترونیکی در محدوده سنی ۲۱ تا ۳۵ سال را در آغاز مطالعه و بار دیگر به‌طور متوسط ۱۲ ماه بعد بررسی کرد. شرکت‌کنندگان گفتند آیا هر روز ویپ می‌کشند و معمولاً چند بار در روز از آن استفاده می‌کنند. آزمایش تنفسی ۱۲ ساعت پس از آخرین بار مصرف انجام شد تا داده‌ها در شرایط زمانی مشابه ثبت شوند.
در آزمایش، پژوهشگران حجم بازدم اجباری در ثانیه اول یا FEV1 را اندازه گرفتند. این شاخص نشان می‌دهد فرد در نخستین ثانیهٔ یک بازدم پرفشار چه حجم هوایی از ریه بیرون می‌دهد. شاخص دیگر ظرفیت حیاتی اجباری یا FVC بود، یعنی کل حجمی که پس از یک دم عمیق می‌توان با فشار به بیرون راند. نسبت FEV1 به FVC نیز در ارزیابی ثبت شد. کنار هم گذاشتن این اندازه‌ها امکان مقایسهٔ توان بازدم و حجم کل هوای خروجی را در دو نوبت فراهم کرد.
در پیگیری یک‌ساله، شاخص FEV1 پایین آمده بود. مقایسه با مصرف‌کنندگان کمتر از چهار بار در روز، افت برآوردشدهٔ این شاخص را برای دفعات بیشتر نیز نشان داد. برای مصرف پنج تا ۹ بار در روز، اختلاف حدود ۱۰۰ میلی‌لیتر بود. این اختلاف برای ۱۰ تا ۲۹ بار به حدود ۱۹۰ میلی‌لیتر و برای ۳۰ بار یا بیشتر به حدود ۲۴۰ میلی‌لیتر رسید. گزارش ناشر پژوهش تصریح می‌کند که روند برآوردشده با افزایش دفعات مصرف، پس از تعدیل عوامل اثرگذار، از نظر آماری معنادار نبود.
وسیم مازیاک، از نویسندگان تحقیق، ارزیابی آثار درازمدت سیگار الکترونیکی را با فراگیرتر شدن مصرف آن مهم می‌داند. به گفتهٔ او، یافته‌های اولیه احتمال ماندگاری تغییرات در عملکرد تنفسی را مطرح می‌کنند. پژوهشگران ارتباط احتمالی این تغییرات را با خطر بیماری مزمن انسدادی ریه مطرح کرده‌اند. در این بیماری تنفس مختل می‌شود و در موارد شدید، انتقال اکسیژن به خون و دفع دی‌اکسید کربن نیز می‌تواند دشوار شود.
تعداد کم افراد و نبود گروه کنترل از کسانی که دخانیات یا ویپ مصرف نمی‌کنند، از محدودیت‌های مطالعه بود. کارشناسان خارج از تیم هم بر نیاز به تکرار آزمایش با نمونهٔ بزرگ‌تر و گروه کنترل تأکید کرده‌اند. این یافته‌ها از اندازه‌گیری عملکرد ریه به دست آمده‌اند و برای تعیین خطر ابتلای فرد به بیماری مزمن در سال‌های بعد به پیگیری بیشتری نیاز است. برای مثال، اختلاف به‌دست‌آمده میان گروه‌های مصرف از مقایسهٔ میزان افت بازدم در این نمونه می‌آید. داده‌ها نشان نمی‌دهند که هر فردی با مصرف در همین محدوده الزاماً افتی به همان اندازه خواهد داشت. گروه کنترل و پیگیری طولانی‌تر می‌توانند روشن کنند که چه مقدار از تغییرات در طول زمان پایدار می‌ماند.
خطر زوال عقل در داده‌های ۶۱ مطالعه درباره سیگار
در پژوهش دیگری با هدایت دانشگاه کرتین استرالیا، نویسندگان اطلاعات حدود ۲٫۸ میلیون نفر را از ۶۱ مطالعه ترکیب کردند. نتیجه در eClinicalMedicine منتشر شد. در مقایسه با افرادی که هرگز سیگار نکشیده بودند، خطر نسبی زوال عقل از هر علت در مصرف‌کنندگان فعلی ۳۱ درصد بیشتر برآورد شد. این اختلاف برای آلزایمر ۴۰ درصد و برای زوال عقل عروقی ۵۲ درصد بود.
تعداد سیگار مصرفی نیز با بزرگی اختلاف ارتباط داشت. مصرف روزانه ۱۰ نخ با ۱۶ درصد خطر نسبی بیشتر زوال عقل همراه بود و برای ۲۰ نخ این برآورد به ۳۴ درصد رسید. مرجع مقایسه در هر دو مورد افرادی بودند که هرگز سیگار نکشیده بودند. ماریو سرفو، پژوهشگر ارشد، گفت در کنار خطرهای شناخته‌شده برای قلب و ریه و احتمال سرطان، شواهد مربوط به سلامت مغز نیز سزاوار توجه است.
در داده‌های بررسی‌شده، کسانی که مصرف را ترک کرده بودند، نسبت به افرادی که همچنان سیگار می‌کشیدند، خطر کمتری داشتند. پژوهشگران در مقایسهٔ ترک‌کنندگان با افرادی که هرگز سیگار نکشیده بودند، افزایش خطر معناداری نیافتند. داده‌های مشاهده‌ای پژوهش امکان اثبات رابطه علت و معلولی مستقیم را نمی‌دهد، اما به مجموعه شواهدی اضافه می‌کند که از ارتباط ترک سیگار با خطر کمتر زوال عقل حکایت دارند. برآوردهای این پژوهش خطر نسبی را گزارش می‌کنند. برای نمونه، برآورد ۳۱ درصدی می‌گوید خطر در گروه سیگاری‌های فعلی نسبت به گروه مرجع چه اندازه بیشتر بود و برای به‌دست آوردن احتمال ابتلای فرد باید عوامل دیگری هم در نظر گرفته شوند. پژوهشگران در تحلیل خود زوال عقل عروقی و آلزایمر را جداگانه بررسی کردند تا اختلاف برآوردها برای هر پیامد مشخص باشد.
