رصدخانه سوئیفت ناسا پس از نزدیک به ۲۲ سال وارد جو زمین شد

مجموعه: اخبار علمی و آموزشی

تاریخ انتشار : شنبه, ۱۶ آبان ۱۴۰۵ ۱۰:۳۰

به گزارش زومیت، رصدخانه نیل گرلز سوئیفت ناسا چهارشنبه ۴ نوامبر ۲۰۲۶ ساعت ۷:۳۹ صبح به وقت شرق آمریکا، برابر با ۱۵:۰۹ به وقت ایران، وارد جو زمین شد. نقطه ورود در شمال جزیره سوماترای اندونزی، در حوالی عرض جغرافیایی ۳٫۴ درجه شمالی و طول ۹۸٫۶ درجه شرقی قرار داشت.

ناسا انتظار داشت بیشتر اجزای فضاپیما بر اثر عبور از جو از بین بروند، اما امکان باقی ماندن برخی قطعات را مطرح کرده بود. احتمال سقوط بقایای احتمالی در مناطق مسکونی یک در ۲۱۰۰ برآورد شده بود. تا زمان انتشار گزارش، خسارت یا مصدومیتی گزارش نشده بود. جرم رصدخانه حدود ۱۴۵۰ کیلوگرم بود.

مأموریت دو ساله‌ای که بیش از دو دهه ادامه یافت

سوئیفت در نوامبر ۲۰۰۴ برای کشف فوران‌های پرتو گاما به فضا پرتاب شد. این فوران‌ها از پرانرژی‌ترین انفجارهای جهان‌اند و ممکن است در زمانی کوتاه رخ دهند. سه تلسکوپ رصدخانه امکان رصد در پرتو ایکس، فرابنفش و نور مرئی را فراهم می‌کردند. سوئیفت می‌توانست طی چند دقیقه به سمت هدف تازه بچرخد و رویدادی مانند انفجار ابرنواختر را دنبال کند.

امکان تغییر سریع جهت، در کنار مشاهده در طول موج‌های مختلف، به رصدخانه اجازه می‌داد از یک رویداد ناگهانی داده‌هایی ثبت کند که گردآوری آن‌ها در زمانی دیگر دشوار است. سوئیفت علاوه بر فوران‌های گاما، برای مطالعه ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌ها و پدیده‌های دیگر نیز به کار رفت. ناسا برآورد کرده که داده‌های آن به انتشار حدود هفت هزار مقاله پژوهشی کمک کرده است. پایان مأموریت، امکان استفاده از داده‌هایی را که پیش‌تر ثبت شده‌اند از بین نمی‌برد.

افت مدار و تلاش برای افزایش ارتفاع

مقاومت جو به‌تدریج انرژی حرکت مداری فضاپیما را کاهش داد و ارتفاع آن پایین آمد. افزایش فعالیت خورشیدی، مقاومت لایه‌های بالایی جو را بیشتر کرد و روند افت مدار را شتاب بخشید. ناسا در اوایل ۲۰۲۶ طرحی را برای افزایش ارتفاع و تمدید فعالیت سوئیفت بررسی کرد. قرار بود فضاپیمای رباتیک شرکت کاتالیست اسپیس تکنولوژیز در اوت همان سال به سوئیفت برسد و آن را به مداری بالاتر ببرد. این مأموریت پس از پرتاب موفق به افزایش ارتفاع رصدخانه نشد.

ناسا ۲۰ اکتبر، برابر با ۲۸ مهر، عملیات علمی سوئیفت را پایان داد. در آن مقطع، کاهش ارتفاع مدار ادامه مشاهدات را دشوار کرده بود. پس از ورود دوباره به جو نیز داده‌های به‌جامانده در دسترس پژوهشگران است و امکان بررسی رویدادهایی را فراهم می‌کند که رصدخانه در طول نزدیک به ۲۲ سال دنبال کرده بود.

سه ابزار رصدخانه به پژوهشگران اجازه می‌داد مراحل مختلف یک فوران را در طیف‌های متفاوت دنبال کنند. اعلام زمان و محل ورود به جو از سوی نیروی فضایی آمریکا انجام شد.