انواع آسیب ناخن و راه های درمان آن ها

مجموعه: بیماری ها و راه درمان

آشنایی با انواع آسیب ناخن

از انواع آسیب های ناخن چه می دانید ؟

انواع آسیب های ناخن: علل، علائم و روش های درمان

ناخن ها به عنوان بخشی از ساختار دفاعی پوست، نقش محافظتی در برابر آسیب های خارجی ایفا می کنند. با این حال، به دلیل قرارگیری در معرض عوامل مکانیکی، شیمیایی و محیطی، مستعد آسیب های متنوعی هستند. آسیب های ناخن می توانند از موارد خفیف مانند کبودی تا موارد شدید مانند جدا شدن کامل یا عفونت ماتریکس را شامل شوند.

شناخت انواع این آسیب ها، علل ایجادکننده و روش های درمانی مناسب، نه تنها به تسریع روند بهبودی کمک می کند، بلکه از عوارض ثانویه مانند عفونت یا تغییر دائمی شکل ناخن جلوگیری می نماید. در این مقاله، به بررسی جامع انواع آسیب های ناخن پرداخته و در پایان به موارد خاص تری مانند شکستن ناخن از ریشه، ناخن شکسته خونی و غیره اشاره خواهد شد. توصیه می شود در موارد شدید، فوراً به متخصص پوست یا جراح مراجعه شود.

ساختار ناخن و اهمیت آن

قبل از ورود به بحث آسیب ها، آشنایی با اجزای ناخن ضروری است. ناخن از کراتین سخت تشکیل شده و شامل بخش های زیر است:

• ماتریکس (ریشه ناخن): ناحیه ای زیر پوست که سلول های جدید ناخن را تولید می کند. آسیب به این بخش می تواند رشد ناخن را مختل کند.

• صفحه ناخن: بخش قابل مشاهده و سخت ناخن.

• بستر ناخن: لایه زیر صفحه که با رگ های خونی تغذیه می شود و رنگ صورتی ناخن را ایجاد می کند.

• کوتیکول (بشره): پوست نازک اطراف پایه ناخن که از ورود باکتری ها جلوگیری می کند.

• پریونیکیوم و هایپونیکیوم: نواحی کناری و انتهایی که اتصال ناخن به پوست را تقویت می کنند.

ناخن های دست با سرعت حدود ۳ میلی متر در ماه رشد می کنند، در حالی که ناخن های پا کندتر (۱ میلی متر در ماه) هستند. هرگونه اختلال در این ساختار می تواند منجر به آسیب شود.

شکستن ناخن

علل شایع آسیب های ناخن

آسیب های ناخن اغلب ناشی از عوامل زیر هستند:

• تروماهای مکانیکی: ضربه با چکش، گیر کردن در درب، برش با ابزار تیز یا تصادفات.

• عوامل شیمیایی و محیطی: تماس با مواد شوینده، لاک های نامرغوب یا رطوبت مداوم.

• عادت های نادرست: گاز گرفتن ناخن، کوتاه کردن نادرست یا استفاده از ناخن مصنوعی بدون رعایت بهداشت.

• بیماری های زمینه ای: دیابت، مشکلات گردش خون یا عفونت های قارچی که ناخن را شکننده می کنند.

• کمبودهای تغذیه ای: کمبود بیوتین، آهن یا پروتئین که به شکنندگی منجر می شود.

انواع آسیب های ناخن :

در ادامه، انواع اصلی آسیب های ناخن بر اساس شدت و ماهیت توصیف می شوند. هر نوع شامل علائم و درمان های پیشنهادی است.

۱. هماتوم زیر ناخن (کبودی یا خونریزی زیر ناخن)

این آسیب شایع ترین نوع است و در اثر ضربه مستقیم ایجاد می شود، که منجر به تجمع خون زیر صفحه ناخن می گردد.

علائم: تغییر رنگ به قرمز، بنفش یا آبی؛ درد ضربان دار با هر تپش قلب؛ تورم و حساسیت به لمس. اگر بیش از ۲۵% سطح ناخن را اشغال کند، ممکن است با ترشح همراه باشد.

درمان:

• خانگی: محل را بالاتر از سطح قلب نگه دارید، از مسکن هایی مانند استامینوفن استفاده کنید، با آب و صابون بشویید و بانداژ کنید. از فشار دادن برای تخلیه خون خودداری کنید.

• پزشکی: تخلیه خون توسط پزشک با سوراخ کردن ایمن ناخن؛ تجویز آنتی بیوتیک در صورت عفونت و واکسن کزاز اگر بیش از ۵ سال گذشته باشد. بهبودی کامل در ۶-۸ هفته رخ می دهد.

۲. بریدگی یا پارگی ناخن

این آسیب در اثر برش با ابزار تیز یا کشش ناگهانی ایجاد می شود و می تواند به بستر یا کوتیکول گسترش یابد.

علائم: برش عمیق با خونریزی؛ له شدن بافت؛ درد شدید و احتمال عفونت در لبه های پاره شده.

درمان:

• خانگی: مناسب نیست؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید. قسمت جدا شده را در پارچه مرطوب و کیسه یخ دار حفظ نمایید.

• پزشکی: بخیه زدن بستر و اتصال مجدد ناخن با چسب یا گاز استریل؛ آنتی بیوتیک خوراکی و مراقبت های ضدعفونی. بخیه ها پس از ۷-۱۴ روز برداشته می شوند و معاینه هر ۳-۵ روز ضروری است.

۳. جدا شدن یا افتادن کامل ناخن

وقتی ضربه شدید باعث جدا شدن صفحه ناخن از بستر می شود، این آسیب رخ می دهد.

علائم: جداشدگی کامل یا جزئی؛ خونریزی و درد حاد؛ ممکن است با آسیب به استخوان همراه باشد.

درمان:

• خانگی: محل را تمیز و خشک نگه دارید و از تماس با آب اجتناب کنید.

• پزشکی: ترمیم بستر آسیب دیده؛ قرار دادن ناخن مصنوعی موقت برای هدایت رشد؛ واکسن کزاز و آنتی بیوتیک. رشد مجدد ممکن است ۶-۱۲ ماه طول بکشد.

۴. عفونت ناخن (پارونیکیا یا عفونت کناری)

ناشی از ورود باکتری یا قارچ از طریق بریدگی های کوچک، به ویژه در افراد با دست های مرطوب.

علائم: قرمزی، تورم و چرک در اطراف ناخن؛ درد و گرما؛ در موارد قارچی، تغییر رنگ زرد یا سفید.

درمان:

• خانگی: خیساندن در آب گرم با نمک اپسوم؛ استفاده از پماد آنتی بیوتیک موضعی.

• پزشکی: تخلیه چرک؛ تجویز آنتی بیوتیک خوراکی یا ضدقارچ؛ در موارد مزمن، برداشتن بخشی از ناخن.

ناخن آسیب دیده

۵. شکنندگی و لایه لایه شدن ناخن (اونیکوکلازیس)

این آسیب غیرترومایی اغلب به دلیل خشکی یا کمبود مواد مغذی ایجاد می شود.

علائم: شکاف های طولی یا عرضی؛ شکنندگی و جدا شدن لایه ها؛ بدون درد شدید.

درمان:

• خانگی: مرطوب سازی با روغن های طبیعی (مانند روغن زیتون)؛ رژیم غذایی غنی از بیوتین و پروتئین.

• پزشکی: بررسی کمبودهای تغذیه ای؛ تجویز مکمل ها یا کرم های تقویت کننده.

۶. تغییر رنگ ناخن (دیس کرومی ناخن)

می تواند نشانه آسیب یا بیماری باشد.

علائم: سفید شدن (لکه های سفید)، زردی (عفونت) یا آبی (کمبود اکسیژن).

درمان:

• خانگی: اجتناب از لاک و مواد شیمیایی؛ استفاده از ویتامین E.

• پزشکی: درمان علت زمینه ای، مانند عفونت یا مشکلات قلبی.

موارد خاص آسیب های ناخن

در پایان، به بررسی موارد خاص تری که اغلب با آسیب های ترومایی مرتبط هستند، می پردازیم. این موارد ممکن است با انواع فوق همپوشانی داشته باشند، اما تمرکز بر جنبه های منحصربه فرد آن هاست.

شکستن ناخن از ریشه

این آسیب شدید، ماتریکس را درگیر می کند و می تواند رشد دائمی ناخن را مختل سازد.

• علل: ضربه مستقیم به پایه ناخن، مانند چکش یا فشار شدید.

• علائم: درد شدید، خونریزی از ریشه و جداشدگی جزئی؛ ممکن است با عفونت همراه باشد.

• درمان: مراجعه فوری به جراح برای ترمیم ماتریکس؛ بخیه و آنتی بیوتیک؛ استفاده از محافظ موقت. بهبودی کامل ممکن است ماه ها طول بکشد و در موارد شدید، تغییر شکل ناخن دائمی است.

ناخن شکسته خونی

وقتی شکستگی با خونریزی شدید همراه است، اغلب به دلیل پارگی رگ های زیر ناخن رخ می دهد.

• علل: ضربه یا بریدگی عمیق.

• علائم: خونریزی مداوم، تورم و کبودی گسترده؛ خطر عفونت بالا.

• درمان: فشار دادن برای توقف خونریزی؛ تخلیه توسط پزشک؛ بانداژ و مسکن. واکسن کزاز ضروری است.

علت و درمان ناخن شکسته از وسط

• علل: ضربه جانبی، شکنندگی ناشی از خشکی یا ضربه تکراری (مانند ورزش).

• علائم: شکاف عرضی یا طولی در وسط؛ درد متوسط و خطر گسترش شکاف.

• درمان: چسباندن با نوار مخصوص ناخن؛ مرطوب سازی و اجتناب از فشار. در موارد عمیق، ترمیم پزشکی با رزین یا برداشتن بخش آسیب دیده.

علت سیاه شده ناخن

• علل: هماتوم شدید، عفونت قارچی، ملانوما (سرطان) یا ضربه مکرر.

• علائم: تغییر رنگ سیاه یا قهوه ای (کبودی زیر ناخن)؛ بدون درد در مراحل اولیه، اما با رشد لکه.

• درمان: بررسی توسط متخصص برای رد سرطان؛ درمان عفونت با ضدقارچ یا تخلیه هماتوم. نظارت مداوم ضروری است.

علت افتادن ناخن

• علل: ضربه شدید، پسوریازیس، عفونت یا استفاده بیش از حد از ناخن مصنوعی.

• علائم: جداشدگی تدریجی یا ناگهانی؛ درد و حساسیت بستر.

• درمان: حفظ بهداشت بستر؛ استفاده از پماد ترمیمی؛ رشد مجدد با صبر (۶-۱۸ ماه). در موارد بیماری، درمان زمینه ای.

آسیب به ماتریکس ناخن

• علل: بریدگی عمیق یا سوختگی شیمیایی در پایه ناخن.

• علائم: اختلال در رشد، شیاردار شدن یا توقف کامل؛ درد مزمن.

• درمان: جراحی ترمیمی برای حفظ ماتریکس؛ فیزیوتراپی برای بهبود گردش خون. پیشگیری با محافظت از پایه ناخن کلیدی است.

ترمیم ناخن شکسته از گوشت

وقتی شکستگی به بستر گوشتی نفوذ می کند، ترمیم پیچیده تر است.

• علل: پارگی از کناره ها یا ضربه.

• علائم: خونریزی از گوشت، عفونت و درد حاد.

• درمان: تمیز کردن دقیق؛ بخیه بستر و اتصال ناخن با چسب پزشکی؛ آنتی بیوتیک و تعویض بانداژ منظم. رشد جدید را با روغن های مغذی حمایت کنید.

عکس ناخن آسیب دیده

پیشگیری و مراقبت های کلی

برای جلوگیری از آسیب های ناخن :

• ناخن ها را کوتاه و صاف نگه دارید.

• از دستکش در کارهای خانگی استفاده کنید.

• رژیم غذایی متعادل با ویتامین های B و E را رعایت نمایید.

• از گاز گرفتن و کندن کوتیکول اجتناب کنید.

در صورت مشاهده علائم عفونت (قرمزی، چرک یا تب)، فوراً به پزشک مراجعه کنید. افراد مبتلا به دیابت یا مشکلات ایمنی باید مراقبت های ویژه ای داشته باشند.

در پایان :

آسیب های ناخن، هرچند آزاردهنده، اغلب با درمان مناسب قابل ترمیم هستند. آگاهی از علل و علائم اولیه می تواند از پیشرفت به مراحل پیچیده جلوگیری کند. برای مشاوره شخصی، همیشه به متخصص مراجعه نمایید تا از سلامت بلندمدت ناخن ها اطمینان حاصل شود.

گردآوری: بخش سلامت بیتوته