حداقل دستمزد زیر ۱۰۰ دلار و سبد معیشت ۷۱ میلیون تومان | گشایشی نشود، خانوادههای بسیاری از هم میپاشند
- مجموعه: اخبار اقتصادی و بازرگانی
- تاریخ انتشار : چهارشنبه, ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۰۸:۱۷
توسعه ایرانی: «دلار امروز چند است؟» سوالی که هر روز ذهن مردم متعلق به دهکهای فرودست و متوسط را بدجور به خود مشغول میکند. مهاری برای تورم نیست و هر روز قیمتها با یک جهش تازه مواجه میشوند.
سیزدهم اردیبهشت، نرخ دلار آمریکا سقف ۱۸۶هزار تومان را شکست و بعید نیست که قیمت دلار خیلی زود به مرز بیسابقه ۲۰۰هزار تومان برسد. در عین حال، دیگر توصیف مناسبی برای قیمتها در حوزه خوراکیها و درمان یافت نمیشود. واژهها و توصیفاتی مانند «کمرشکن» یا «نجومی» مدتیست که در دنیای عینی، معنای واقعی خود را از دست دادهاند چون هر دانه تخممرغ ۲۰هزار تومان یا بیشتر، هر کیلو برنج درجه دو ایرانی ۴۰۰هزار تومان و هر کیلو گوشت قرمز در بازار به بیش از ۲ میلیون تومان رسیده است.
در همین حین، ارزش واقعی دستمزد کارگران به پایینترین میزان در دهههای اخیر سقوط کرده است. حداقل دستمزد به اضافه تمام مزایا کمتر از ۱۰۰ دلار است، چیزی حدود ۸۸ دلار و این معنایی ندارد جز اینکه کارگر ایرانی یک ماه در شرایط بحران و استرس زحمت میکشد و عرق میریزد اما پایان ماه حتی ۱۰۰ دلار هم حقوق نمیگیرد! مشخص هم نیست اگر یک دوره دیگر جنگ اتفاق بیافتد، نمودارهای سقوط ارزش دستمزد و نرخ بیکاری کارگران، چه شکل و شمایلی پیدا میکند؟
روایتی از شرایطی سخت و باورنکردنی
«علی» کارگر بیکارشده یک شرکت تولیدی که بعد از جنگ ۱۲ روزه تابستان پارسال شغل خود را از دست داده، بهمن ماه به عنوان سرایدار در یک مجتمع مسکونی شمال شهر با حقوق ماهانه ۲۱ میلیون تومان استخدام شده. او که ساکن یافتآباد جنوبی و سرپرست یک خانواده سه نفره است؛ ماهی ۱۰ میلیون تومان کرایه خانه میدهد و چاله چولههای زندگی را با رانندگی اسنپ پُر میکند. خودش میگوید: «چالههای زندگی ما دیگر به هیچ وجه پُر نمیشود. دو ماه است گوشت قرمز نخوردهایم و با همسرم سر مسائل مالی حرف نمیزنم. ما تا مرز طلاق پیش رفتهایم و فقط چیزی که ما را به عنوان یک «خانواده» کنار هم نگه داشته؛ پسر سه سالهام است که از همین الان طعم محرومیت را میچشد. من برای این بچه نمیتوانم مواد غذایی کافی بخرم و شرمنده خانواده هستم...».
این کارگر خسته که نایی برای صحبت کردن و بیان مشکلاتش ندارد، میگوید: صحبت از تورم و گرانی دیگر فایده ندارد و کلافهکننده است. ما ته چاه فقریم و فقط با قرض و نسیه زندهایم و دیگر نمیتوانیم ادامه بدهیم. علی معتقد است اگر گشایشی ایجاد نشود، خانوادههای بسیاری مثل خانواده کوچک و پریشان او، کاملاً از هم میپاشند و تاکید میکند که «امثال ما آیندهای ندارند».
راستی هم صحبت از گرانی و تورم، دیگر هیچ فایدهای ندارد. دادههای میدانی و حتی اعداد رسمی «اعجابانگیز» و مبهوتکنندهاند. کارگران و مزدبگیران نه تنها نمیتوانند کرایه خانه و هزینههای درمان را تقبل کنند، بلکه توان خرید آنها در حوزه خوراکیها نیز ته کشیده است. حذف شدن از لیست خرید، فقط محدود به کالاهای گران مثل آجیل یا گوشت قرمز نیست چون کارگران دیگر استطاعت خرید برنج، مرغ و تخممرغ را هم ندارند!
براساس دادههای رسمی اعلامی، تورم نقطه به نقطه در فروردین ماه به ۷۳.۵درصد رسیده؛ یعنی در فروردین امسال، مردم برای خرید یک مجموعه ثابت از کالاها و خدمات که لزوماً همان سبد خرید متداول نیست باید ۷۳.۵درصد بیش از فروردین سال قبل هزینه کنند. نرخ این شاخص تورمی، بیسابقه است و نشان از وضعیت هشدار دارد. در عین حال، نرخ تورم سالانه کشور در فروردین ماه ۱۴۰۵ برابر ۵۳.۷درصد اعلام شده که دامنه تغییرات آن برای دهکهای مختلف هزینهای از ۵۲درصد برای دهک دهم تا ۵۸.۲درصد برای دهک دوم است. بر این اساس، فاصله تورمی دهکها در این ماه به ۶.۲درصد رسید که نسبت به ماه قبل (5درصد) ۱.۲درصد افزایش داشته است.
تورم سنگین سبد معیشت
در چنین شرایطی، باید پرسید سبد معیشت حداقلی کارگران که در نشست ۲۴ اسفند شورای عالی کار، حدود ۴۵ میلیون تومان قیمتگذاری شد، امروز بعد از گذشت فقط ۴۰ روز از سال جدید به چه رقمی رسیده است؟
«فرامرز توفیقی»، فعال کارگری که محاسبات سبد معیشت را انجام میدهد، در پاسخ به این سوال میگوید: سبد معیشتی که در مذاکرات مزدی امسال محاسبه شد، چندان واقعی نبود اما دستمزد با همه مزایا حتی به ۶۰درصد سبد معیشت ۴۵ میلیون تومانی هم نرسید. همان سبد غیرواقعی ۴۵ میلیون تومانی، همین امروز، به ۷۱ میلیون و ۳۰۰هزار تومان رسیده است. ما در محاسبه، همان فرمولهای شورای عالی کار را به کار بردیم و به این نتیجه رسیدیم که سبد معیشت در کمتر از دو ماه، ۷۸درصد گرانتر شده است.
این فعال کارگری ادامه داد: تورم سالانه اقلام خوراکی، براساس دادههای رسمی بین ۱۱۷ تا ۱۶۵درصد است. عدد، عدد عجیب و غریبیست اما با این حال، دادههای میدانی نشان میدهد که تورم واقعی خوراکیها در عرض یک سال بیش از ۲۰۰درصد بوده است. از سوی دیگر، قدرت پول به شدت کاهش یافته. حداقل دستمزد ۱۴۰۴ حدود ۱۲۹ دلار بوده اما امروز با اعمال افزایش حقوق ۶۰درصدی، حداقل دستمزد ۸۸ دلار است! این روند سر باز ایستادن هم ندارد. پیشبینی بانک جهانی، تورم ماهانه ۱۰درصد است ولی اگر انسداد سیاسی و بحران ادامه یابد، انتهای امسال به تورم ۲۰۰درصد میرسیم.
توفیقی تاکید میکند که شرایط معیشتی اصلاً مناسب نیست، افزایش حقوقها اصلا کافی نیست و روند سقوط ارزش پول، روندی مداوم و بدون توقف است.
ابربحران معیشت، بیخ گوش ایرانیان
کارگران نگرانند که همین اقلام ساده، همین نان و تخممرغی که امروز خرید میکنند و سر سفره میآورند، هفته بعد گرانتر شود و دیگر در دسترسشان نباشد. کارگران نگراناند که ادامه این شرایط، همه چیز را به سمت یک «ابربحران معیشتی» ببرد، سوءتغذیه گسترده، طلاقها و ازهمپاشیدگیهای فراوان و ناهنجاریهایی که فضای اجتماع را ناامن میکند، بخشی از عواقب این ابربحران است. اگر شرایط «تغییر» نکند، حداقل دستمزد آنچنان سقوط میکند که فقط به پرداخت کرایه خانه میرسد و نهایتاً خرید چند عدد نان خالی.
