نشسته یا ایستاده؟ یافته‌های یک پژوهش درباره ادرار کردن مردان

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : سه شنبه, ۱۲ آبان ۱۴۰۵ ۰۹:۰۱

به گزارش عصر ایران به نقل از زومیت، پژوهشگران گروه پژوهش‌های اورولوژی کلمبیا اثر وضعیت بدن را بر دفع ادرار در مردان سالم بررسی کرده‌اند. نتیجه اصلی این است که نشستن یا ایستادن در این گروه، بر بیشترین سرعت جریان و حجم ادرار دفع‌شده تفاوت معناداری ایجاد نکرده است. یافته‌ها در Neurourology and Urodynamics منتشر شده‌اند.

آزمایش چگونه انجام شد؟

در این کارآزمایی تصادفی متقاطع، ۵۲ مرد سالم ۱۸ تا ۳۹ ساله در هر دو وضعیت آزمایش شدند. تقریباً نیمی ابتدا نشسته و سپس ایستاده و نیم دیگر با ترتیب عکس ادرار کردند. فاصله حداقل ۲۴ ساعته میان دو مرحله، برای کمتر شدن اثر مرحله نخست بر مرحله دوم در نظر گرفته شد.

پژوهشگران بیشترین سرعت جریان و حجم کل ادرار را اندازه گرفتند. زمان رسیدن جریان به بیشترین سرعت، تنها شاخصی بود که تفاوت آماری داشت: این زمان در حالت ایستاده اندکی طولانی‌تر بود. با این حال، بخشی از اختلاف به داده غیرمعمول یک شرکت‌کننده مربوط می‌شد و از نظر محققان احتمالاً اهمیت بالینی چندانی ندارد. بنابراین برای مردان جوان و سالم، شواهد این آزمایش برتری قابل‌توجه یکی از دو حالت را نشان نمی‌دهد.

در تفسیر نتایج، دو نکته باید هم‌زمان در نظر گرفته شود: هر داوطلب هر دو وضعیت را تجربه کرده، بنابراین آزمایش تنها مقایسه دو گروه جداگانه نبوده است. از سوی دیگر، تفاوت زمان رسیدن به اوج جریان با تفاوت در مقدار ادرار یا بیشترین سرعت آن یکسان نیست. گزارش پژوهش همین شاخص‌ها را جدا بررسی کرده و برای دو شاخص اصلی تفاوت معناداری نیافته است. از این رو، نتیجه را باید در محدوده معیارهای اندازه‌گیری‌شده و همان گروه سالم جوان خواند.

بهداشت با عملکرد دستگاه ادراری تفاوت دارد

ایستادن می‌تواند بر اثر برخورد جریان با کاسه توالت، قطرات ریز را به اطراف بپاشد؛ نشستن معمولاً این پاشش را کاهش می‌دهد و از نظر تمیز ماندن محیط مزیت دارد. اما از کاهش پاشش نمی‌توان به‌تنهایی کاهش خطر بیماری را نتیجه گرفت. نظافت منظم توالت و شستن دست‌ها همچنان لازم است.

در نتیجه، انتخابی که از نظر بهداشت محیط مناسب‌تر است، الزاماً به معنای تفاوت در عملکرد مثانه نیست. آزمایش تازه نیز همین عملکرد را در افراد سالم سنجیده و نتایج آن را نمی‌توان بدون بررسی به مردان دارای اختلالات ادراری تعمیم داد.

وضعیت مردان دارای مشکلات پروستات

با افزایش سن، بزرگ شدن پروستات ممکن است مجرای ادرار را تحت فشار بگذارد. کاهش قدرت جریان، احساس باقی ماندن ادرار در مثانه و نیاز به زور زدن، از مشکلات احتمالی این وضعیت هستند. رنا مالک، متخصص اورولوژی، توضیح داده که ایستادن می‌تواند کنترل جریان را برای بعضی از این مردان دشوار کند. نشستن در چنین شرایطی ممکن است راحت‌تر و بهداشتی‌تر باشد، هرچند مزیت پزشکی آن قطعی نیست.

پژوهش‌های قبلی هم‌جهت نبوده‌اند. در برخی، نشستن با شل شدن عضلات کف لگن و تخلیه بهتر مثانه، به‌خصوص در افراد دارای مشکلات پروستات، همراه بوده است. در مقابل، شواهد دیگری احتمال افزایش چکه کردن پس از دفع را در مردان ۵۰ ساله و جوان‌تر مطرح کرده‌اند.

نتایج گذشته چه می‌گویند؟

نظرسنجی سال ۲۰۲۰ از نزدیک به ۲۰۰ مرد نشان داد کسانی که نشستن را ترجیح می‌دهند، علائم ادراری بیشتری گزارش می‌کنند. این ارتباط علت و معلول را ثابت نمی‌کند؛ ممکن است افراد دارای مشکل، به خاطر راحتی بیشتر نشستن را انتخاب کرده باشند، نه اینکه نشستن عامل ایجاد مشکل باشد.

همچنین فراتحلیل سال ۲۰۱۴ با بررسی ۱۱ مطالعه، در مردان دارای علائم دستگاه ادراری تحتانی، نشستن را با تخلیه بهتر مثانه مرتبط دانست؛ در افراد سالم، تفاوت مشخصی دیده نشد. با این حال، کوچک بودن نمونه‌ها و تصادفی نبودن ترتیب وضعیت‌ها در بسیاری از آزمایش‌های پیشین، از محدودیت‌های آن‌هاست.

پژوهش جدید با تصادفی کردن ترتیب، بخشی از این ضعف را برطرف کرده، اما نمونه آن همچنان کوچک و محدود به مردان سالم ۱۸ تا ۳۹ ساله است. نبود اختلاف معنادار آماری نیز به‌تنهایی ثابت نمی‌کند دو وضعیت کاملاً یکسان‌اند. شواهد فعلی برای توصیه پزشکی قطعی درباره نشستن به افراد دارای مشکل ادراری کافی نیست و بررسی بیشتری لازم است؛ مزیت کاهش پاشش در توالت را باید از این پرسش پزشکی جدا دانست.