مرخصی «بدون حقوق» دستفروشان مترو

مجموعه: اخبار اجتماعی

تاریخ انتشار : دوشنبه, 30 -3443 03:25

 
  بیش از 3 میلیون و به گفته برخی مسئولان تا 5 میلیون نفر روزانه از قطار درون شهری تهران استفاده می کنند. از این تعداد 4000 نفر دستفروش هستند. این فقط تعداد دستفروشان در بخش زیرزمینی تهران بوده و بیش تر از این تعداد دستفروش در پایتخت وجود دارد که مدتی است طرح ممنوعیت فعالیت دستفروشان در مترو اجرا می شود.

نتیجه اش این بود که فریاد های حاوی مسواک، منوپاد، آدامس، چراغ قوه و ... دیگر به گوش نرسید و آرامش به قطارها بازگشت. دستفروشان که خانه دومشان همین قطار دراز زیرزمینی بود پس از اجرا شدن طرح مورد نظر مانند ریختن آب در خانه مورچه ها متواری شدند و تا مدتی اثری ازشان نبود. هرچند به تناسب خروج آن ها از مترو، حضورشان در اتوبوس های تندرو (BRT) و خیابان های سطح شهر پررنگ تر شد اما گویا "دستفروشان به مرخصی بدون حقوق" رفته بودند که در هفته اخیر بار دیگر با انرژی بیشتر به مترو ها بازگشتند.

ممنوعیت تردد و فعالیت دستفروشان
اولین روزهای دی ماه 94 بود که خبری مبنی بر اجرایی شدن طرح "ممنوعیت تردد و فعالیت دستفروشان" از فرمانده یگان حفاظت شهرداری تهران اعلام شد. از اهداف اجرای این طرح آورده شده است: تامین آسایش، امنیت مسافران و تسهیل تردد، جلوگیری از ارائه محصولات بهداشتی قاچاق و زمینه‌های اخاذی، کاهش آلودگی بصری و ممانعت از سوء استفاده ابزاری از کودکان و زنان. به گزارش ایسنا(1 دی ماه 94) محمدرضا علیپور، فرمانده یگان حفاظت شهرداری تهران گفته بود، اقدامات اولیه این طرح در آذر ماه آغاز شده بود و در نیمه دوم آذر ماه عملیاتی شد و هیچ دست فروشی اجازه فعالیت در متروی تهران را نداشت.

در طرح ممنوعیت تردد دستفروشان در مترو، یگان حفاظت شهرداری تهران و پلیس پیشگیری ناجا، پلیس مترو، فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، یگان ویژه ناجا، معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران و شرکت مترو حضور داشتند. اگر گذرتان حدود 60 روز گذشته به مترو تهران خورده است،حتما نبود دستفروشان را احساس کرده اید. شخصی نیست که فریاد بزند، "5 جوراب 4 تومن" و یا "آدامس هزار تومان" این آرامش نسبی تا هفته های اخیر ادامه داشت.

این دستفروشان به کجا رفتند؟ آیا ساماندهی شدند؟ جواب در اتوبوس های تندرو شهر تهران است. جوابی به بزرگی 4000 نفر. پس از اجرایی شدن طرح ممنوعیت تردد دستفروشان در مترو، خطوط اتوبوسرانی آزادی- تهرانپارس، آزادی- دانشگاه علوم و تحقیقات از جمله خطوطی بود که با هجوم دستفروشان مواجه شد. به گونه ای که در اتوبوسی که برای 40 نفر جای نشستن دارد و بر اساس آمار 20 نفر به صورت سرپا در آن جای می گیرند(هرچند با مشاهده یکی از همین اتوبوس ها با تعداد بیشتری مواجه می شوید) و فقط 18 متر طول دارد، دو نفر دستفروش نیز حضور داشتند. به گفته یک مسافر در خط آزادی- تهرانپارس : «این دستفروش ها در مترو بودند خیلی بهتر بود، الان ریخته‌اند تو اتوبوس جای نفس کشیدن نیست.»

این بحران جدید یعنی حضور دستفروشان اتوبوس ها و روی زمین در حال شکلگیری بود که در دو هفته اخیر بار دیگر دستفروشان با ابزاری نو و شیوه بیانی جدید شروع به فروش اجناس خود در قطارهای شهری کردند. یک دستفروش برای فروش اجناس خود در روزهای گذشته گفته بود: "پس از وقفه ای دور از میادین، این‌بار با آدامس های ایرانی (...) در خدمتون هستیم، فقط هزار تومان"...!

ساماندهی یا برخورد!
ساماندهی دستفروشان کار دشواری است. چرا که آن ها تکدیگر نیستند و از سلامتی جسمی خوبی نیز برخوردارند. به تعبیری دیگر این افراد هرچند نیازمند هستند و شاید از روی ناچاری به این شغل روی آورده اند اما نیاز به سمن ها و یا NGOها ندارند. اگر مترو تعطیل شود در جای دیگر به دست فروشی ادامه می‌دهند. آن ها به دستفروشی به عنوان یک شغل نگاه می کنند. شغلی که به گفته فرمانده یگان حفاظت شهرداری تهران درآمدی 1.5 تا 3 میلیون تومانی دارد.

دستفروشی فقط معطوف به مترو نیست، در ورودی های مترو و همچنین بسیاری از پیاده روها عده ای به فروش اجناس مشغول هستند. اجناسی از میم میوه تا کاف مسواک. حال برخورد و یا ساماندهی دو واژه ای است که تفاوت بسیار دارد. در هفته های اخیر تخلفاتی از شهرداری تهران به گوش می رسد. ایسنا در گزارشی مورخ 19 بهمن 94، در ارتباط با حمله به کارواشی در سعادت آباد به گذشته سری می زند و حادثه مرگ علی چراغی پدر دستفروش در مقابل چشمان پسرش در ضرب و شتم توسط نیروهای پیمانکار شهرداری و مرگ عموی هادی ساعی (تکواندوکار و عضو شورای شهر) را یاد آوری می کند.

روز گذشته (27 بهمن ماه 94) خبری با عنوان « درگیری شدید ماموران شهرداری با دست‌فروشان » بار دیگر خبرساز شد. به گزارش ایسنا، ساعت 17:30 روز دوشنبه 26 بهمن، در محدوده خروجی متروی شادمان، مسافران در حال خروج از ایستگاه، با صحنه درگیری ماموران شهرداری با چرخی‌های میوه‌فروش مواجه شدند. حدود 10 نفر از ماموران شهربان - حریم‌بان عصر روز دوشنبه برای برخورد با سد معبر، با دو ماشین‌ شاسی‌بلند که هیچ اثری از شماره منطقه و ناحیه شهرداری بر روی آنها نبود و فقط آرم شهرداری داشتند، در خیابان آزادی حاضر شده و اقدام آنها جهت برخورد با دست‌فروشان و چرخی‌های مقابل خروجی مترو به درگیری و مجروح شدن شماری از دستفروشان منجر شد.

این اتفاق به فاصله یک هفته از ماجرای پربازتاب درگیری بین این ماموران و کارگران کارواشی در سعادت‌آباد تهران روی داده است. چند نفر از شاهدان حاضر در صحنه درگیری روز دوشنبه نیز با اشاره به استفاده ماموران از باتوم و شوکر که در حادثه اخیر نیز گزارش شده بود، اظهار داشتند: متاسفانه ماموران شهرداری بدون بیان تذکر و هشدار و بدون مقدمه از ماشین‌ها پیاده شدند و شروع به برهم ریختن و واژگونی چرخ‌دستی‌ها کردند که این کار باعث درگیری شد. با ادامه درگیری‌ها که موجب مجروح شدن چند تن از فروشندگان شد، ماموران شهرداری با رهاکردن خودروهایشان صحنه را ترک کردند و مردم نیز با تماس با اورژانس برای مداوای مجروحان اقدام کردند.

یکی از دستفروشان حاضر نیز از این «حادثه ناگهانی» با ترس یاد کرد و به ماموران پلیس گفت: «در یک چشم‌به‌هم‌زدن از ماشین‌ها پیاده شدند. هیچ توضیحی ندادند. فقط فحش می‌دادند. کاسه و کوزه‌مان را که به هم ریختند، اعتراض کردیم. به جای اینکه جوابمان را بدهند، با باتوم و شوکر به جانمان افتادند و تا می‌خوردیم، زدند. اگر مردم نبودند، تا همین الان هم داشتیم کتک می‌خوردیم.»

روزهای پایانی سال و افزایش شمار دستفروشان
حال که تعدادی از دستفروشان به مترو ها بازگشته‌اند ودر روزهای پایانی سال به سر می بریم و بر شمار دستفروشان خیابانی نیز افزوده خواهد شد، به راستی با پدیده دستفروشی چه باید کرد؟ برخورد صحیح با این افراد چیست؟ دستفروش خیابان، مترویی، اتوبوسی و ... هر روز درحال افزایش و شکلگیری منسجم تری است، آیا طرح های گوناگون جمع آوری دستفروشان تاکنون پاسخگو بوده است؟

 اخبار اجتماعی  -  ابتکار