به معقل بن قيس الرياحي احتياطهاي نظامي نسبت به سربازان پيشتاز

به معقل بن قيس الرياحي احتياطهاي نظامي نسبت به سربازان پيشتاز از خدايي بترس که ناچار او را ملاقات خواهي کرد، و سرانجامي جز حاضر شدن در پيشگاه او را نداري، جز با کسي که با تو پيکار کند، پيکار نکن، در خنکي صبح و عصر سپاه را حرکت ده، در هواي گرم لشکر را استراحت ده، و در پيمودن راه شتاب مکن، در آغاز شب حرکت نکن زيرا خداوند شب را وسيله آرامش قرار داده، و آن را براي اقامت کردن، نه کوچ نمودن، تعيين فرموده است پس آسوده باش، و مرکبها را آسوده بگذار، آنگاه که سحر آمد و سپيده صبحگاهان آشکار شد، در پناه برکت پروردگار حرکت کن. پس هر جا دشمن را مشاهده کردي در ميان لشکرت بايست، نه چنان به دشمن نزديک شو که چونان جنگ‏افروزان باشي، و نه آنقدر دور باش که پندارند از نبرد مي‏هراسي، تا فرمان من به تو رسد، مبادا کينه آنان شما را به جنگ وادارد، پيش از آنکه آنان را به راه هدايت فراخوانيد، و درهاي عذر را بر آنان ببنديد.

( وَ مِنْ وَصِيَّةٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) ‏لِمَعْقِلِ‏ ‏بْنِ‏ ‏قَيْسٍ‏ ‏الرَّياحِىّ‏ حِينَ أَنْفَذَهُ إِلَى الشَّامِ فِى ثَلاثَةِ الافٍ مُقَدِّمَةً لَهُ: اتَّقِ اللَّهَ الَّذِى لابُدَّ لَکَ مِنْ لِقائِهِ، وَ لا مُنْتَهى لَکَ دُونَهُ، وَ لا تُقاتِلَنَّ إِلّا مَنْ قاتَلَکَ، وَ سِرِ ‏الْبَرْدَيْنِ‏، وَ ‏غَوِّرْ بِالنَّاسِ، وَ ‏رَفِّهْ‏ فِى السَّيْرِ، وَ لا تَسِرْ أَوَّلَ اللَّيْلِ، فَإِنَّ اللَّهَ جَعَلَهُ سَکَناً، وَ قَدَّرَهُ مُقاماً لا ‏ظَعْناً، فَأَرِحْ فِيهِ بَدَنَکَ، وَ رَوِّحْ ظَهْرَکَ. فَإِذا وَقَفْتَ حِينَ ‏‏يَنْبَطِحُ‏‏ ‏السَّحَرُ، أَوْ حِينَ يَنْفَجِرُ الْفَجْرُ، فَسِرْ عَلى بَرَکَةِ اللَّهِ، فَإِذا لَقِيتَ الْعَدُوَّ فَقِفْ مِنْ أَصْحابِکَ وَسَطاً، وَ لا تَدْنُ مِنَ الْقَوْمِ دُنُوَّ مَنْ يُرِيدُ أَنْ يُنْشِبَ الْحَرْبَ، وَ لا تَباعَدْ عَنْهُمْ تَباعُدَ مَنْ يَهابُ الْبَأْسَ حَتّى يَأْتِيَکَ أَمْرِى، وَ لا يَحْمِلَنَّکُمْ ‏شَنانُهُمْ‏ عَلى قِتالِهِمْ قَبْلَ دُعائِهِمْ وَ ‏الْإِعْذارِ ‏إِلَيْهِمْ‏.