در وصف منافقان

در وصف منافقان از خطبه‏هاي آن حضرت عليه‏السلام است که منافقين و مردم دورو را در آن وصف ميفرمايد: خدا را سپاسگزاريم که توفيق طاعت و فرمانبرداري به ما داده، و از معصيت و نافرماني بازداشته، و از او درخواست مينمائيم که نعمتش را تمام گرداند، دوست ما را به ريسمانش (قرآن کريم) متصل سازد، و گواهي ميدهيم که محمد بنده و فرستاده او است که براي بدست آوردن رضاء و خوشنودي خدا هر سختي را به خود هموار نمود، و در راه (تبليغ احکام) او هر غم و اندوهي را جرعه جرعه نوشيد (در مدت رسالت هر رنج که ديد شکيبائي نمود) و نزديکان و خويشانش چند جور بودند (گروهي فداکار و دوستدار که جان و مال در راهش ميدادند، و بعضي دشمن و منافق که درصدد تباه کردنش برآمدند) و دوران و بيگانگان براي دشمني با آن حضرت گرد آمدند، و عرب مهار را گسيخته متوجه آن بزرگوار گشتند، و براي جنگ با او به شکم شترهاي بارکش خويش زدند (که زودتر برسند) تا آنکه از دورترين محل و جاي آمد و رفتنشان به ماوي و محل اقامت آن حضرت با دشمني وارد شدند (خلاصه براي دشمني با او از راههاي دور به جنگ آمدند). بندگان خدا شما را به تقوي و ترس از خدا سفارش مينمايم، و از (مکر و فريب) مردم دورو (که در ظاهر مسلمان و در باطن کافر هستند) برحذر ميدارم (مبادا فريفته گفتار و کردارشان شده از آنها پيروي نمائيد) زيرا آنها گمراه و گمراه‏کننده ميباشند (خودشان به راه ضلالت و گمراهي رفته و ديگران را از راه راست بازداشته با خود يار ميسازند) و (از دين خدا) لغزيده و لغزاننده‏اند (خطاکار بوده ديگران را به اشتباه مي‏اندازند) خود را به رنگهاي گوناگون و حالات مختلفه درآورند (هر زمان و در هر مجلسي در گفتار و کردار با اغراض فاسده و انديشه‏هاي نادرست به رنگي درآيند تا مردم ساده‏لوح را بفريبند) و شما را به هر وسيله‏اي در نظر گرفته و در هر کمينگاهي به کمين نشيته‏اند (اگر به انديشه‏هاي آنان پي بريد و کناره گيريد به وسائل ديگري درصدد فريب شما برمي‏آيند تا بالاخره با خود همراه سازند) دلهاشان (از رشک و دوروئي و دشمني و بخل و شک) بيمار است (چنانکه در قرآن کريم س 2 ي 10 ميفرمايد: في قلوبهم مرض فزادهم الله مرضا، و لهم عذاب بما کانوا يکذبون يعني در دلهاي منافقين بيماري است، و خداوند هم به آن بيماري مي‏افزايد، و براي آنها بر اثر آنچه که تکذيب مينمايند عذابي است دردناک) و ظاهرشان آراسته و پاک (بطوري که گمان کنند آنها دوست و خواهان حقيقت هستند) در پنهاني راه ميروند (انديشه‏هاي خويش را به قسمي که کسي به آنها پي نبرد به کار انداخته و فتنه و فساد ميکنند) و در بين درختهاي انبوه جنگل ميجنبند (مانند شکارچي که براي بدست آوردن شکار آهسته ميجنبد) وصفشان به درمان ماند و گفتارشان بهبودي آرد، ولي کردارشان دردي است درمان‏ناپذير (با سخنان پسنديده مردم را به دور خويش گردآورده منظور نادرستشان را انجام ميدهند، چنانکه در قرآن کريم س 2 ي 204 ميفرمايد: و من الناس من يعجبک قوله في الحيوه الدنيا و يشهد الله علي ما في قلبه و هو الد الخصام يعني از مردم کسي است که گفتار او در تدبير زندگي دنيا تو را به شگفت مي‏آورد و خدا را گواه مي‏آورد که دل و زبان او يکي است در صورتي که سخت ترين دشمنان است) به خوشي (مردم) رشک ميبرند (به دوستي آسايششان را از دستشان ميگيرند) و به افتادن در سختي و گرفتاري (آنها) کوشش دارند (بين آنها سخن‏چيني مينمايند تا جمعشان را بپراکنند و بيچاره‏شان سازند) و اميد (شان) را نوميد ميکنند (آنها را از کارهاي خداپسند باز ميدارند) در هر راهي براي ايشان به خاک افتاده‏اي است (براي تباه کردن راهها در نظر گرفته‏اند) و نزد هر دلي وسيله‏اي دارند (ميتوانند با هر کسي به ميل و خواست او سخن گويند) و در هر غم و اندوهي اشکها ريزند (تا به وسيله آن مقصود خود را انجام دهند) ستودن يکديگر را به هم وام داده و پاداش آن را انتظار ميبرند (يکي از خود را ميستايند تا او هم تلافي کند) چون سوال و درخواستي دارند و در آن اصرار کنند (تا شخص را وادار به قبول درخواستشان نمايند) و هنگام ملامت (که بخواهند کسي را متنبه سازند) پرده‏دري کنند (عيوب را آشکار کرده و رسوايش نمايند) و اگر آنان را (در کاري) حکم قرار دهند اسراف ميکنند (برخلاف حق حکم دهند) برابر هر حقي باطلي و برابر هر راستي کج و برابر هر زنده‏اي کشنده و براي هر دري کليد و براي هر شبي چراغي آماده ساخته‏اند (انواع مکر و حيله به کار برند تا بمقصود برسند) نوميدي و بي‏نيازي (به مال مردم) را براي طمع و آز خود وسيله قرار ميدهند تا بازارشان را نگاه داشته و کالاهاي کاسدشان را که نفيس و پاکيزه ميپندارند رواج دهند (از راه تزوير خود را بي‏علاقه به دنيا نشان داده اظهار بي‏نيازي مينمايند تا به منظورشان برسند، سخن نادرست) ميگويند، و (آن را به حق) مشتبه و مانند جلوه ميدهند، و (مقاصدشان را) بيان ميکنند و آن را آرايش مينمايند (به صورت حق درمي‏آورند) راه باطل را آسان نشان دهند (تا همه در آن قدم نهند) و راه تنگ (ضلالت و گمراهي) را کج ميکنند (تا از گمراهي رهائي ميسر نباشد) پس ايشان پيرو شيطان و شعله آتشها هستند (در قرآن کريم س 58 ي 19 ميفرمايد:) اولئک حزب الشيطان، الا ان حزب الشيطان هم الخاسرون يعني آن جماعت ياران و پيروان شيطانند، آگاه باشيد پيروان شيطان زيانکارانند.

( وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) يَصِفُ فِيهَا الْمُنافِقِينَ: نَحْمَدُهُ عَلى ما وَفَّقَ لَهُ مِنَ الطَّاعَةِ، وَ ‏ذادَ ‏عَنْهُ‏ مِنَ الْمَعْصِيَةِ، وَ نَسْأَلُهُ ‏لِمِنَّتِهِ‏ تَماماً، وَ بِحَبْلِهِ اعْتِصاماً، وَ نَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ: خاضَ إِلى رِضْوانِ اللَّهِ کُلَّ ‏غَمْرَةٍ، وَ تَجَرَّعَ فِيهِ کُلَّ ‏غُصَّةٍ، وَ قَدْ ‏تَلَوَّنَ‏ لَهُ الْأَدْنَوْنَ، وَ ‏تَأَلَّبَ‏ ‏عَلَيْهِ‏ ‏الْأَقْصَوْنَ‏، وَ خَلَعَتْ إِلَيْهِ الْعَرَبُ ‏أَعِنَّتَها، وَ ضَرَبَتْ ‏إِلى ‏مُحارَبَتِهِ‏ بُطُونَ رَواحِلِها، حَتّى أَنْزَلَتْ بِساحَتِهِ عَداوَتَها مِنْ أَبْعَدِ الدَّارِ، وَ ‏أَسْحَقِ‏ الْمَزارِ. أُوصِيکُمْ عِبادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ، وَ أُحَذِّرُکُمْ أَهْلَ النِّفاقِ، فَإِنَّهُمُ الضَّالُّونَ الْمُضِلُّونَ، وَ ‏الزّالُّونَ‏ ‏الْمُزِلُّونَ‏، يَتَلَوَّنُونَ أَلْواناً، وَ ‏يَفْتَنُّونَ‏ افْتِناناً، وَ ‏يَعْمِدُونَکُمْ‏ بِکُلِّ ‏عِمادٍ، وَ ‏يَرْصُدُونَکُمْ‏ بِکُلِّ ‏مِرْصادٍ، قُلُوبُهُمْ ‏دَوِيَّةٌ، وَ ‏صِفاحُهُمْ‏ نَقِيَّةٌ، ‏يَمْشُونَ‏ ‏الْخَفاءَ، وَ ‏يَدِبُّونَ‏ الضَّرّاءَ، وَصْفُهُمْ دَواءٌ، قَوْلُهُمْ شِفاءٌ، وَ فِعْلُهُمُ ‏الدّاءُ ‏الْعَياءُ. ‏حَسَدَةُ الرَّخاءِ، وَ مُؤَکِّدُوا الْبَلاءِ، وَ مُقَنِّطُوا الرَّجاءِ، لَهُمْ بِکُلِّ طَرِيقٍ ‏صَرِيعٌ‏، وَ إِلى کُلِّ قَلْبٍ شَفِيعٌ، وَ لِکُلِّ ‏شَجْوٍ دُمُوعٌ، ‏‏يَتَقارَضُونَ‏‏ الثَّناءَ، وَ يَتَراقَبُونَ الْجَزاءَ، إِنْ سَأَلُوا ‏أَلْحَفُوا، وَ إِنْ ‏عَذَلُوْا کَشَفُوا، وَ إِنْ حَکَمُوا أَسْرَفُوا، قَدْ أَعَدُّوا لِکُلِّ حَقٍّ باطِلًا، وَ لِکُلِّ قائِمٍ مائِلًا، وَ لِکُلِّ حَىٍّ قاتِلًا، وَ لِکُلِّ بابٍ مِفْتاحاً، وَ لِکُلِّ لَيْلٍ مِصْباحاً، يَتَوَصَّلُونَ إِلَى الطَّمَعِ بِالْيَأسِ لِيُقِيمُوا بِهِ أَسْواقَهُمْ، وَ ‏يُنْفِقُوا بِهِ ‏أَعْلاقَهُمْ‏: ‏يَقُولُونَ‏ ‏فَيُشَبِّهُونَ‏، وَ يَصِفُونَ فَيُمَوِّهُونَ، ‏قَدْ ‏هَيَّأوا ‏الطَّرِيقَ‏ وَ ‏أَضْلَعُوا ‏الْمَضِيقَ‏، فَهُمْ ‏لُمَةُ الشَّيْطانِ، وَ ‏حُمَةُ النِيّرانِ ‏أُولئِکَ‏ ‏حِزْبُ‏ ‏الشَّيْطانِ‏، ‏أَلا ‏إِنّ‏ ‏حِزْبَ‏ ‏الشَّيْطانِ‏ ‏هُمُ‏ ‏الْخاسِرُونَ‏.