۱۲ جانباخته در واژگونی اتوبوس کارکنان دهلران؛ روایت خانوادهها از مسیر کار تا خانه
- مجموعه: اخبار حوادث
- تاریخ انتشار : دوشنبه, ۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۱:۱۴

به گزارش شرق، واژگونی اتوبوس کارکنان انجیال دهلران حدود ساعت ۱۹:۲۵ شنبه رخ داد. مسافران از محل کار به سمت خانههایشان در آبدانان و روستاهای اطراف برمیگشتند. فرماندار آبدانان در گفتوگو با ایرنا شمار سرنشینان را ۲۸ نفر شامل ۲۷ مسافر و یک راننده و شمار مصدومان را ۱۶ نفر اعلام کرد. در گزارش خانوادهها و گفتوگو با رئیس اورژانس دانشگاه علوم پزشکی ایلام، از ۱۵ بیمار بستری در آبدانان و دزفول نام برده شده است. ۱۲ جانباخته در هر دو روایت گزارش شدهاند.
در گزارش شرق اسامی موسی و محمد رحیمی، سجاد نصراللهی، فریبرز هادیزاد، بهرام طهماسبی، لطفالله مرادی، نورمحمد تقیزاده، روحالله علیجانی، امین محمدولی، سعید غلامی و محمدرضا محمدی آمده است. گفتوگو با خانواده ایوب حسنوند نیز مرگ او را در همین سانحه روایت میکند. مهدی شعبانی، رئیس اورژانس دانشگاه علوم پزشکی ایلام، گفته بود شش مصدوم در آبدانان و ۹ نفر در بیمارستان گنجویان دزفول بستریاند و حال چند نفر وخیم است.
دادستان آبدانان اعلام کرد عوامل مؤثر در حادثه و احتمال قصور اشخاص یا دستگاههای مسئول در دست بررسی است. رئیس پلیس راه استان نیز علت واژگونی را در دست بررسی اعلام کرد و ریاستجمهوری دستور پیگیری ویژه داد. نماینده ولی فقیه استان و استاندار ایلام یک روز عزای عمومی در استان و دو روز در آبدانان اعلام کردند.
در نخستین ساعتهای بعد از سانحه، خانوادهها برای پیگیری وضعیت مسافران به مراکز درمانی مراجعه کردند. گزارش شرق از انتقال مصدومان به بیمارستان رسول اکرم آبدانان، گنجویان دزفول و یک مرکز درمانی در ایلام یاد میکند. در روایت خانوادهها وضعیت سه نفر وخیم بود و گزارشهای درمانی در ساعتهای مختلف شمار متفاوتی از افراد در حال درمان را ثبت کردند. رقم ۱۵ در گفته رئیس اورژانس به مجموع بیماران بستری در آبدانان و دزفول مربوط بود و فرماندار رقم ۱۶ را برای مجموع مصدومان اعلام کرد. خانوادهها در گفتوگو با روزنامه هم از روز حادثه گفتند و هم از ماهها رفتوآمدی که پیش از آن ادامه داشت.
خانواده محمد کرمی از ساعتهای طولانی کار و سفر گفتند
محمد کرمی یکی از مصدومان سانحه است و در بیمارستان گنجویان بستری شد. خواهرش فاطمه گفت او هنگام واژگونی از پنجره بیرون افتاد و در کتف، جناغ، سر و بخشهای دیگری از بدن آسیب دید و با مشکل تنفسی روبهرو شد. محمد متولد ۱۳۵۵ است و سه فرزند دارد. به گفته خواهرش، پیش از کار در آشپزخانه انجیال دشتعباس مدتی در پتروشیمی شیراز کار میکرد و در فاصله میان کارها برای تأمین مخارج خانواده کارگری میکرد.
فاطمه کرمی گفت برادرش در شش سال گذشته در آشپزخانه شرکت کار کرده بود و در سال آخر نزدیک ۱۵ کیلوگرم وزن از دست داد. او از کار در گرمای بالای آشپزخانه، زخم دستها و بیماریهای مکرر برادرش گفت. به گفته او، محمد نزدیک ساعت پنج صبح برای رسیدن به سرویس بیدار میشد و مسیر بازگشت ساعت هفت شب شروع میشد. گاهی تا نزدیک ده شب به خانه میرسید و فاصله رسیدن تا شروع روز بعد برای غذا خوردن و حدود شش ساعت خواب کافی بود.
به گفته فاطمه، گرمای آشپزخانه در تابستان به حدود ۵۰ درجه میرسید و برادرش در تابستان گذشته دچار تاول شده بود. او گفت نشانههای این فشار را در زخمهای دست و کاهش وزن محمد میدید و در ماههای آخر بیماریهای مکرر او را هم تجربه کرده بود. محمد کرمی هنگام گفتوگوی خانواده با روزنامه در بیمارستان بود و هنوز روشن نبود چه زمانی میتواند به روال عادی زندگی و کار برگردد. خواهرش گفت خانواده پس از اطلاع از مجروح شدن او علاوه بر پیگیری درمان، نگران سه فرزندش و ادامه تأمین هزینههای خانه بود.
این خانواده میگوید کارکنان خواستار خوابگاه یا حتی کانکس شده بودند، اما تا پیش از حادثه محل اسکانی در اختیارشان قرار نگرفت. به گفته فاطمه، پرداخت محمد بابت ۲۱ روز کار در ماه حدود ۵۰ میلیون تومان بود و خانواده پنجنفره برای گذران زندگی به آن وابسته بود. از نظر او، محدودیت فرصتهای کاری در آبدانان باعث شده شماری از ساکنان شهر و روستاهای اطراف برای کار، تردد طولانی روزانه را بپذیرند.
فاطمه کرمی گفت حتی پیشنهاد خانوادهها برای در اختیار گذاشتن یک کانکس نیز پیگیری نشد. او درخواست محل اسکان را به ساعتهایی ربط داد که کارکنان پیش و پس از شیفت در مسیر بودند. به گفته او، برادرش پس از رسیدن به خانه زمان کمی برای استراحت داشت و صبح دوباره باید برای سوار شدن به سرویس آماده میشد. او اضافه کرد که بعضی از مسافران اتوبوس تحصیلات دانشگاهی داشتند و کسانی میان کارکنان بودند که تا مقطع دکتری درس خوانده بودند. در روایت او، نیاز به درآمد و نبود کار نزدیک خانه باعث شده بود مسیر طولانی بخشی از زندگی روزمره کارکنان شود. او ۵۰ میلیون تومان دستمزد را برای هزینههای خانواده کافی نمیدانست.
محمد و موسی رحیمی، دو برادر زیر ۴۵ سال، با خانواده کرمی نسبت فامیلی داشتند و هر دو جان باختند. فاطمه گفت برخی خانوادهها به دلیل کمبود آمبولانس از خودروهای شخصی برای رساندن مصدومان استفاده کردهاند. او همچنین گفت تا چند ساعت بعد از حادثه کسی از شرکت برای ابراز همدردی با خانواده تماس نگرفته بود. این گفتهها روایت خانواده است و میزان امکانات امدادی یا زمان تماس شرکت باید جداگانه بررسی شود.
فاطمه گفت یکی از دو برادر همسر دخترعمهاش بود و از دست رفتن هر دو برادر چند شاخه از خانواده را داغدار کرد. او در بیمارستان منتظر خبر تازه از مصدومان بود و وضعیت دشوار خانوادههای دیگر را هم توصیف کرد. روایت شرق میگوید شکایت درباره تماس نگرفتن شرکت حدود ۱۵ ساعت پس از حادثه مطرح شده بود. گزارش روشن نمیکند که پس از آن زمان چه ارتباطی میان شرکت و خانوادهها برقرار شد. گفته مربوط به رساندن مصدومان با خودروهای شخصی نیز به نقل از افرادی است که خانواده با آنان درباره محل حادثه گفتوگو کرده بود.
ایوب حسنوند قرار بود حکم مسئولیت تازهاش را بگیرد
رضا احمدی، دایی ایوب حسنوند، گفت خواهرزاده ۳۸ سالهاش کارشناسی ارشد حسابداری داشت و پنج سال در انجیال کار کرده بود. به گفته او، قرار بود روز یکشنبه، فردای حادثه، ایوب حکم ریاست حسابداری را دریافت کند. فرزند هفتساله او همان سال به کلاس اول رفته بود. خانواده حسنوند هنگام گفتوگو درگیر مراسم ختم بود.
احمدی توضیح داد که حسنوند از مسیر کنکور سراسری وارد دانشگاه شده بود و خانواده گرفتن مسئولیت تازه را پس از سالها درس و کار، نتیجه تلاش او میدانست. قرار بود این خبر در محل کار به او داده شود. دایی حسنوند در زمان گفتوگو گفت خانواده میان کارهای مربوط به مراسم و رسیدگی به بازماندگان، میخواهد نام و سابقه ایوب در گزارشها بماند. او از فرزند هفتساله ایوب بهعنوان یکی از کسانی یاد کرد که این سانحه زندگی روزمرهشان را تغییر داده است.
از فریبرز هادیزاد نیز در گزارش همکاران یاد شده است. او تکفرزند خانواده بود و در راه برگشت به مادرش تلفن زده بود تا برای شام منتظرش باشد. خانوادههای داغدار این سانحه در آبدانان، مورموری، سرابباغ، هفتچشمه، پشتقلعه و ژیور زندگی میکنند.
درخواست بررسی شرایط کار و مسیر رفتوآمد
حجتالله مرادخانی، مدرس دانشگاه و اهل آبدانان، گفت حدود ۸۰ نفر از اهالی آبدانان و روستاهای اطراف در شرکت انجیال دشتعباس کار میکردند و فاصله محل کار تا محل زندگی کارکنان حدود ۱۵۰ کیلومتر بود. او گفت نبود محل اسکان باعث تداوم تردد روزانه در این مسیر شد و از بررسی تصمیمهای شرکت درباره سرویس، اسکان و شیوه استفاده از نیروی کار حمایت کرد.
مرادخانی پژوهشگر صنایع دستی است و پس از چند سال زندگی در پایتخت، هنگام حادثه در شهر زادگاهش حضور داشت. او در گفتوگو با شرق تأکید کرد که زمان واژگونی مشخص است، اما تصمیمهایی که کارکنان را در معرض سفر روزانه قرار میداد به ماهها و سالهای قبل مربوط میشود. به گفته او، فراهم کردن اقامت نزدیک محل کار از جمله درخواستهایی بود که میتوانست تعداد سفرهای کارکنان را کم کند. او این مسئله را در کنار کمبود فرصت شغلی در منطقه قرار داد و گفت برای کارکنانی با قرارداد کوتاهمدت، ترک محل کار یا رد کردن شرایط موجود آسان نبود.
به گفته مرادخانی، قرارداد نیروهای بهرهبرداری هر سه ماه و قرارداد نیروهای بخش راهاندازی هر ماه تمدید میشد. او مبلغ حق صبحانه را ۳۵ هزار تومان عنوان کرد و گفت کارکنان در هفته پیش از سانحه اعتراض کاری کرده بودند. او همچنین از نحوه انتصاب مدیریتی در بخش نظارت برق انتقاد کرد و گفت شماری از کارکنان دارای تحصیلات عالی و تجربه مدیریت تأسیسات، خط تولید یا برق بودند. این موارد از زبان او نقل شدهاند و در گزارش پاسخی از طرف شرکت درباره آنها دیده نمیشود.
مرادخانی گفت در واکنش به اعتراض کاری، به کارکنان گفته شده بود اگر با شرایط مشکل دارند، محل کار را ترک کنند. او تجربه فنی جانباختگان را در کنار خسارتی قرار داد که خانوادهها متحمل شدند. در روایت او برخی کارکنان پس از سالها کار به مسئولیتهای تخصصی رسیده بودند و از دست رفتن آنها علاوه بر داغ خانوادهها، تجربهای را هم از مجموعه و منطقه گرفت که در کوتاهمدت قابل جایگزینی نیست. او در همان گفتوگو از انتصاب یکی از بستگان مدیر در بخش برق انتقاد کرد. این ادعا به مرادخانی منتسب است و پرونده رسمی واژگونی هنوز درباره مسئولیت مدیریتی نتیجهای اعلام نکرده بود.
مرادخانی گفت راننده اتوبوس، نورمحمد صفا، در آبدانان به خوشنامی شناخته میشد و برخی کارکنان از شیوه رانندگی او رضایت داشتند. او افزود که راننده در ماههای اخیر چند بار در روز جمعه این مسیر را طی کرده و به گفته خودش دستمزد اضافهای دریافت نکرده بود. مرادخانی خواست پیش از اعلام نتیجه بررسیهای رسمی مسئولیت حادثه به راننده یا وسیله نقلیه نسبت داده نشود.
او گفت شماری از مسافران به اعتمادشان به راننده اشاره میکردند و در مسیر بازگشت در اتوبوس میخوابیدند. مرادخانی تعداد سفرهای جمعه را سه بار عنوان کرد و کار اضافه بدون پرداخت بیشتر را بخشی از فشار کاری راننده دانست. اظهارات او درباره شرایط راننده به روایت اطرافیان مربوط است. مشخص شدن وضعیت فنی اتوبوس، شرایط راه و رفتار راننده در زمان واژگونی همچنان به نتیجه بررسی پلیس و دادستانی وابسته بود.
او همچنین مدعی شد پس از آسیبدیدن پتروشیمی ماهشهر، انتقال گاز به پاکستان و افزایش نرخ ارز باعث افزایش درآمد شرکت شده بود و رقم درآمد یا سود ماهانه را تا پنج هزار میلیارد تومان عنوان کرد. این رقم در گزارش به او نسبت داده شده و صورت مالی شرکت برای تأیید آن ارائه نشده است. در زمان انتشار گزارش، علت نهایی واژگونی و سهم مسئولیت اشخاص یا نهادها از سوی پلیس یا دادستانی اعلام نشده بود.
در توضیح او، گاز پیش از آن به شرکت پتروشیمی ماهشهر منتقل میشد. او تغییر مقصد فروش را دلیل بخشی از رشد ادعایی درآمد میدانست و پرسید چرا منابعی برای اسکان کارکنان نزدیک محل کار اختصاص نیافته بود.











