هشدار سازمان غذا و دارو درباره تقلب غذایی؛ از خاک‌اره در زیره تا سرب در زردچوبه
- مجموعه: اخبار پزشکی
- تاریخ انتشار : سه شنبه, ۱۲ آبان ۱۴۰۵ ۲۲:۰۱
به گزارش ایسنا، حسین صانعی‌فرد، معاون فنی اداره‌کل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، درباره تغییر و پیچیده‌تر شدن شیوه‌های تقلب در تولید و عرضه خوراکی‌ها هشدار داد. او گفت بررسی کیفیت باید ترکیب واقعی محصول را با مشخصات و فرمولاسیون مصوب و اطلاعات اعلام‌شده به مصرف‌کننده تطبیق دهد؛ زیرا ظاهر یا عنوان عرضه‌شده، به‌تنهایی اصالت را نشان نمی‌دهد.
تقلب فقط افزودن یک ماده خارجی نیست
صانعی‌فرد چند شکل متفاوت از تقلب را توضیح داد: آمیختن ماده خارجی با محصول، جایگزین کردن جزء اصلی با ترکیبی ارزان‌تر، تغییر فرمولاسیون بدون مجوز و عرضه کالایی که ویژگی‌هایش با اطلاعات اظهارشده فرق دارد. در همه این حالت‌ها، سنجش آنچه واقعاً در فرآورده وجود دارد، بخش اصلی کنترل است.
او از مخلوط کردن روغن‌های گیاهی با روغن زیتون و فروش حاصل به نام روغن زیتون یاد کرد. افزودن نشاسته به بعضی فرآورده‌ها، مخلوط کردن پودر هسته خرما یا خرمالو با قهوه، ترکیبات نامتعارف در عسل و رنگ غیرمجاز در زعفران نیز از نمونه‌های مطرح‌شده بودند. استفاده از دانه قهوه در فلفل سیاه و خاک‌اره در زیره، دو مثال دیگر او از تقلب شناخته‌شده است.
در بخش دیگری از توضیحات، پوست فندق و گردو و تفاله زیتون به‌عنوان مواد مورد استفاده در برخی فرآورده‌های تقلبی مطرح شدند. جایگزینی اجزای پودر خردل با نشاسته، آرد یا پودر زردچوبه و مصرف تفاله میوه یا مواد نامرتبط در چاشنی‌ها نیز در همین فهرست قرار داشتند. این موارد نمونه‌های هشدار درباره شیوه تقلب‌اند و به معنی آلوده بودن همه محصولات این گروه‌ها نیستند.
کنترل ادعای غنی‌سازی و رنگ‌های غیرمجاز
این مسئول تأکید کرد کاهش سهم مواد اصلی و رعایت نکردن مقدار ترکیبات تعیین‌شده نیز باید بررسی شود. برای مثال، در شیر و پنیر غنی‌شده، اندازه‌گیری دقیق ویتامین‌ها و املاح افزوده و مقایسه آن با مقدار اعلام‌شده ضروری است. صحت ادعاهای بسته‌بندی، در کنار اصالت محصول، بخشی از ارزیابی سلامت و کیفیت به شمار می‌رود.
او استفاده از کرومات سرب برای زرد کردن زردچوبه، به‌ویژه در بعضی محصولات فله‌ای، را دارای مخاطره جدی سلامت دانست. به گفته صانعی‌فرد، شناسایی آلاینده شیمیایی، باقی‌مانده سموم و دیگر مواد غیرمجاز اهمیت ویژه دارد.
روش‌های نظارت باید به‌روز شوند
صانعی‌فرد گفت تغییر مداوم روش‌های تقلب باعث می‌شود ابزارهای سنتی آزمایشگاهی به‌تنهایی کافی نباشند. روش تحلیلی سریع، دقیق و قابل اعتماد، به‌خصوص در مبادی ورودی کشور و مراکز عرضه، می‌تواند تشخیص به‌موقع را آسان‌تر کند. او توسعه روش‌های نوین، اعتبارسنجی ابزار تشخیص و تقویت توان آزمایشگاه‌ها را از الزامات نظارت بر زنجیره تولید و توزیع دانست.
