گزارش از مسیر دشتعباس–مورموری پس از مرگ ۱۳ نفر؛ مطالبه ایمنسازی راههای ایلام
- مجموعه: اخبار اجتماعی
- تاریخ انتشار : سه شنبه, ۲۶ آبان ۱۴۰۵ ۲۰:۱۷

به گزارش پیام ما، واژگونی اتوبوس در غروب شنبه ۲۳ آبان، ۱۳ خانواده را عزادار کرد. حادثه در مسیر دشتعباس به مورموری رخ داد؛ محوری که اهالی آن را به دلیل تاریکی، پیچها، ترافیک دوطرفه و کمبود امکانات ایمنی خطرناک توصیف میکنند. در گزارش بر پیگیری علت سانحه و همچنین وضعیت زیرساخت راهها تأکید شده است.
نام امین محمدولی، محمدرضا محمدی، سعید غلامی، لطفالله مرادی، روحالله علیجانی، فریبرز هادیزاده، سجاد نصرالهی، بهرام طهماسبی، محمد رحیمی، موسی رحیمی، احمد تقیزاده و ایوب حسنوند در میان جانباختگان آمده است. هنگام تهیه گزارش نام نفر سیزدهم اعلام نشده بود. سعید غلامی تازه ازدواج کرده بود و تصویر مراسم عروسیاش در شبکههای اجتماعی بازنشر شد.
خانوادهها در انتظار توضیح پسرعموی لطفالله مرادی به روزنامه گفته اتوبوس حدود ۲۰ کیلومتر مانده به خانههای کارکنان در منطقه مورموری از جاده خارج شد. خانواده از طریق تماس همکاران شرکت نفت مطلع شدند و به گفته او، تا زمان گفتوگو توضیحی درباره علت حادثه نگرفته بودند. شوک حادثه امکان گفتوگوی طولانی را برای بسیاری از بستگان از بین برده بود.
مورموری در آخرین سرشماری کمتر از ده هزار نفر جمعیت داشته است. گزارش از شهری کوچک میگوید که بسیاری از اهالی یکدیگر را میشناسند و مرگ همزمان چندین نفر دامنه سوگ را در سراسر آن گسترش داده است. خانوادهها علاوه بر عزاداری، خواهان آناند که مشخص شود چه اتفاقی در مسیر افتاده و از تکرار آن چگونه جلوگیری خواهد شد.
رئیسجمهور و وزیر کشور دستور رسیدگی ویژه دادهاند. دادستان عمومی و انقلاب آبدانان نیز آغاز تحقیقات را اعلام کرده و برخورد با تخلف یا قصور را پس از بررسی و احراز مسئولیت وعده داده است. این روند باید سهم عوامل مختلف را روشن کند و در گزارش حاضر نتیجه نهایی تحقیقات قضایی اعلام نشده است.
راه روستایی زیر بار ترافیک صنعتی محل حادثه کیلومتر ده محور فرعی دشتعباس به مورموری، در محدوده چاههای نفت سگر، معرفی شده است. مسیر با مشخصات راه روستایی درجه دو طراحی شده بود، اما سالها سرویس کارکنان و وسایل نقلیه صنعتی از آن استفاده میکنند. گزارش به کمبود عرض، روشنایی، خطکشی، استاندارد هندسی و همسطح بودن شانه خاکی اشاره کرده است.
این ویژگیها به ظرفیت و شیوه استفاده از راه مربوطاند. وقتی ترافیک صنعتی به مسیر اضافه میشود، باید ایمنی رفتوآمد و وضعیت نقاط حادثهخیز با همان بار ترافیکی بررسی شود. اهالی خواهان آناند که در بررسی تصادف، جاده هم در کنار راننده و وسیله نقلیه دیده شود. تعیین علت اختصاصی این سانحه همچنان به تحقیقات وابسته است.
محمد عبیدی از شهرک سپتون به مشکلات دید در شب و نقطههای کور روزانه اشاره کرده و میگوید بعضی پیچها برای رانندگان ناآشنا دشوارند. او از تکرار سوانح و آشنایی ناگزیر محلیها با خطرها گفته است. خدایار بختیاری، دیگر ساکن منطقه، نیز خواسته مسئولیت بررسی به راننده یا نقص فنی محدود نشود و به سابقه تصادفهای شدید توجه شود.
به گفته این دو نفر، بسیاری از سوانح خودروهای شخصی بازتاب خبری گسترده پیدا نمیکنند. بختیاری از حوادث منجر به مرگ، قطع عضو و آسیب شدید در سالهای گذشته گفته و یادآور شده که بازدید مقامها تاکنون به بهسازی کافی منجر نشده است. این گفتهها روایت ساکنان از تجربه مسیر است و برای تعیین آمار دقیق سوانح باید به اطلاعات رسمی مراجعه کرد.
تفاوت وضعیت پروژهها و اظهارات ایمنی رضا اکبری، رئیس سازمان راهداری و حملونقل جادهای، پیشتر از استقرار بیش از صد دستگاه ماشینآلات و اجرای سریع اصلاح نقاط حادثهخیز ایلام–مهران در دو تا سه ماه گفته بود. در آن اظهارات، ایلام از استانهای دارای کمترین میزان تصادف معرفی شده بود. گزارش این ارزیابی را در کنار وضعیت دیگر مسیرهای استان قرار داده است.
طبق گزارشی از ایسنا که روزنامه نقل کرده، مسیر ۸۷ کیلومتری دهلران–اندیمشک هنوز حدود ۶۰ کیلومتر دوطرفه و فرسوده دارد. فقط چند هفته پیش از واژگونی اتوبوس، هفت نفر در چند حادثه متوالی جان باخته بودند. گزارش همچنین به قطعههای کوتاه و ناپیوسته چهارخطهسازی آبدانان–مورموری–دهلران، پلهای قدیمی و اختلاف سطح آسفالت اشاره میکند.
طرح تونل دوم آزادی در مسیر ایلام–حمیل–کرمانشاه پس از سالها کمتر از یکسوم پیشرفت حفاری داشته است. چهارخطهسازی ایوان–قلاجه و تقاطعهای غیرهمسطح ایلام–مهران نیز از پروژههای دارای تأخیر معرفی شدهاند. در تحلیل گزارش، تأخیر، کمبود اعتبار و رها ماندن کارگاهها بخشی از زمینه خطر در راههای استاناند.
موضع نماینده جنوب ایلام اسدالله چراغی، نماینده حوزه جنوب استان، وضعیت زیرساخت را غیرقابل پذیرش دانسته و خواهان اقدام شده است. او درباره مصدومان گفته بیماران بستری در دزفول وضع خوبی دارند و هر فرد نیازمند انتقال به مرکز استان یا کشور اعزام میشود. چراغی نیز قضاوت قطعی درباره علت سانحه را به کامل شدن بررسیها وابسته دانسته است.
این موضع در کنار روایت اهالی، دو موضوع مرتبط را مطرح میکند. یکی مراقبت از آسیبدیدگان و پیگیری قضایی همان حادثه است. دیگری تعیین برنامه و اعتبار برای راهی است که هر روز سرویس کارکنان و خودروهای محلی در آن حرکت میکنند. پایان بررسی یک سانحه، بهتنهایی وضعیت پروژههای نیمهتمام را تغییر نمیدهد.
مسئولیت شرکتها و تأمین ایمنی فوری گزارش به مسئولیت اجتماعی صنایع نفت و گاز منطقه در ایمنسازی راههای پیرامونی توجه داده است. سلامت ناوگان استیجاری، نظارت بر سرویس کارکنان و هدایت ترافیک در کارگاههای راهسازی از موضوعهای مطالبهشدهاند. نصب علائم و حفاظ مناسب در مقاطع باز، رسیدگی به استاندارد وسیله نقلیه و تعیین سهم تقصیر دستگاهها از اقدامهایی است که در گزارش بر آن تأکید شده است.
طبق اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی ایلام در ۲۸ شهریور، از ۳۵۰۰ کیلومتر راه استان تنها ۱۸۰ کیلومتر چهارخطه است و استان بزرگراه یا آزادراه ندارد. گزارش این ارقام را نشانه فاصله میان نیاز رفتوآمد و زیرساخت موجود دانسته است. ایمنسازی فوری نقاط خطر و پایان پروژههای اصلی باید با برنامهای قابل پیگیری همراه شود تا خانوادهها و کاربران راه بتوانند نتیجه اقدامها را ارزیابی کنند.
درخواست اهالی در این مرحله جلوگیری از تکرار حادثه است. توضیح علت، اعلام مسئولیت پس از احراز، وضعیت مصدومان و اقدام عملی برای ایمنی از اجزای همین مطالبهاند. گزارش از مسئولان خواسته رسیدگی را به صدور دستور پس از فاجعه محدود نکنند و برای راههایی که مدتها موضوع هشدار بودهاند نتیجه قابل سنجش ارائه کنند.
مسیری روستایی با ترافیک صنعتی
بخش مهم اعتراض محلی به تناسب راه و نوع استفاده از آن مربوط است. محور سانحه با مشخصات راه روستایی درجه دو شکل گرفته بود، اما اتوبوس سرویس کارکنان و وسایل نقلیه صنعتی نیز از آن عبور میکنند. روایت اهالی از پیچهای کمدید، مشکل روشنایی و رفتوآمد در شب، در همین چارچوب قرار دارد. شناخت محلی مسیر هم مانع وقوع سانحه نشده و شهروندان از تکرار تصادفها سخن میگویند.
محمد عبیدی، از اهالی شهرک سپتون، میگوید خطر راههای منتهی به نقاط دورتر از مرکز استان کمتر دیده میشود. از نگاه او، تعداد زیاد قربانیان موجب توجه رسانهای به این حادثه شده است. خدایار بختیاری نیز به سوانح خودروهای شخصی و خسارت جانی و قطع عضو در سالهای گذشته اشاره دارد. خواسته او جلوگیری از تکرار حادثه و اصلاح مسیر است. این گفتهها تجربه و ارزیابی ساکنان منطقهاند و باید از نتیجه کارشناسی علت همین سانحه جدا خوانده شوند.
فاصله طرحهای بهسازی با وضعیت راه
گزارش وضعیت راهها، به باقی ماندن بخشهایی از پروژهها در قالب قطعات کوتاه و جدا از هم اشاره میکند. تعریض نشدن پلهای قدیمی و اختلاف سطح آسفالت از مسائل طرح آبدانان–مورموری–دهلران است. در سایر محورها نیز تونل دوم آزادی، چهارخطهسازی ایوان–قلاجه و تقاطعهای غیرهمسطح ایلام–مهران از پروژههای ناتمام معرفی شدهاند. طرح این موارد نشان میدهد پرسش درباره ایمنی راه، به محل خروج یک اتوبوس از جاده محدود نمیشود.
در کنار وضعیت کارگاهها، نحوه هدایت ترافیک هنگام عملیات عمرانی نیز مطرح است. فقدان علائم کافی و حفاظ میتواند محل اجرای پروژه را برای عبور خودروها خطرناک کند. این موضوع باید در بررسی مسئولیت دستگاههای اجرایی و شیوه نگهداری مسیرها مورد توجه قرار گیرد. دستور رسیدگی قضایی و بررسی فنی، هنوز جای اعلام علت قطعی و تقسیم مسئولیت نهایی را نمیگیرد.
خانوادهها در زمان تهیه گزارش در شوک حادثه بودند. پسرعموی لطفالله مرادی گفته بود تماس کارکنان شرکت نفت آنها را از سانحه آگاه کرده و هنوز توضیح مشخصی درباره علت به خانواده نرسیده است. پیگیری علت حادثه برای این خانوادهها با پرسش بزرگتر ایمنی رفتوآمد روزانه پیوند دارد. رسیدگی به این دو موضوع، هم اطلاعرسانی روشن درباره پرونده و هم اقدام اجرایی در راههای پرخطر را در بر میگیرد.
نویسنده گزارش اصلی: ستاره حجتی











