احتمال اقدام نظامی علیه کتائب حزبالله پس از بنبست گفتوگوهای جرفالصخر
- مجموعه: اخبار بین الملل
- تاریخ انتشار : دوشنبه, ۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۶:۱۶

به گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، منابعی در چارچوب هماهنگی شیعیان عراق گفتهاند مذاکرات دولت علی الزیدی با کتائب حزبالله درباره تخلیه جرفالصخر در شمال استان بابل به نتیجه نرسیده است. به روایت این منابع، زیدی تا جمعه ۲۰ نوامبر، برابر با ۲۹ آبان، برای واگذاری مسئولیت امنیتی منطقه مهلت داده و امکان استفاده از نیروی نظامی را در صورت مخالفت مطرح کرده است.
میانجیگری برای استقرار مرحلهای نیروهای دولتی
گزارش میگوید جریانهای عضو چارچوب هماهنگی درباره نحوه بازگشت منطقه به حاکمیت دولت اختلاف دارند. هنوز توافقی بر سر حمایت سیاسی از اقدام نظامی گزارش نشده است. نوری المالکی، رئیس ائتلاف دولت قانون، هادی العامری، دبیرکل سازمان بدر، و همام حمودی، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق، برای جلوگیری از رویارویی میانجیگری میکنند.
یکی از گزینهها خروج تدریجی کتائب و جایگزینی مرحلهبهمرحله نیروهای رسمی است. ترکیب نیروها و حدود اختیاراتشان همچنان محل گفتوگوست. منابع از آمادگی دستگاه مبارزه با تروریسم عراق برای استقرار در نقاط اصلی و از نقش پشتیبانی دیگر نیروها در بیرون منطقه خبر دادهاند. این آمادگی گزارشی از تصمیم نهایی دولت برای آغاز عملیات به شمار نمیرود.
پرونده قاچاق نفت و برکناری ۹ مقام
اختلاف پس از آن بالا گرفت که نخستوزیر، در پی دریافت نتیجه بررسی قاچاق نفت در جرفالصخر، ۹ مقام امنیتی و نفتی بابل را برکنار کرد. کمیته دولتی گزارش سازمان امور اطلاعات و تحقیقات فدرال درباره شبکههای قاچاق و پالایشگاههای غیرقانونی را تأیید کرده است. فرمانده پلیس بابل، مسئولانی از واحدهای اطلاعاتی، مبارزه با تروریسم و امنیت ملی، فرمانده حشدالشعبی بابل، فرمانده تیپ ششم پلیس انرژی و مدیر شرکت خطوط لوله نفتی از جمله کسانی هستند که در فهرست برکناری آمدهاند.
زیدی دستور داد مظنونان به دستگاه قضایی معرفی شوند و مسئولیت جلوگیری از تکرار این فعالیتها را متوجه فرماندهان امنیتی و اطلاعاتی دانست. نمایندگان دفتر نخستوزیر، حشدالشعبی، دستگاههای اطلاعاتی، سازمان پاکدستی و وزارت نفت در بررسی مشارکت داشتند. بر اساس اطلاعات گزارششده، شش محل به استفاده برای پالایش یا قاچاق مشکوکاند. بعضی از آنها تأسیسات صنعتی یا نظامی باقیمانده از دوره پیشین عراقاند و ادعای استفاده از تونل و سازههای مستحکم نیز مطرح شده است.
پاسخ کتائب حزبالله
هیچ فرماندهای از کتائب یا از تیپهای ۴۵ و ۴۶ وابسته به آن در فهرست مجازات مستقیم ذکر نشده است. این گروه هنوز بخشهایی از جرفالصخر را در اختیار دارد و دولت مدرک قضایی مشخصی درباره مسئولیت مستقیم فرماندهان آن منتشر نکرده است. کتائب اتهام قاچاق را رد کرده و میگوید کمیته تحقیق تخلفی در خطوط لوله نیافته است. گروه وجود مخازن و مرکز فرآوری را تأیید کرده و کاربرد آنها را تهیه سوخت برای خودروهای نظامی، ژنراتورها و تجهیزاتش دانسته است.
کتائب همچنین دولت را به نقض تفاهمهای قبلی درباره ساماندهی سلاح متهم کرده و پیوند پرونده نفت با درخواست تحویل تسلیحات را رد کرده است. به باور این گروه، فشار فعلی با هدف واداشتن آن به کنار گذاشتن سلاحها اعمال میشود.
اهمیت نتیجه میانجیگری
حسین الاسعد، پژوهشگر امنیتی عراق، هشدار داده که درگیری مسلحانه میتواند بحران را از جرفالصخر فراتر ببرد. او مدیریت سلاح، امنیت و منابع اقتصادی را وظیفه نهادهای دولتی میداند و خواهان ادامه رسیدگی قضایی به فعالیتهای غیرقانونی، فارغ از سمت افراد، است. به گفته او، حفظ کنترل پس از استقرار، حفاظت اسناد و جلوگیری از انتقال تجهیزات مرتبط با پرونده نیز اهمیت دارد. با نزدیک شدن موعد اعلامشده، نتیجه میانجیگری و میزان حمایت جریانهای سیاسی از اقدام احتمالی نخستوزیر بر روند پرونده اثر خواهد گذاشت.
در طرحی که در دست بررسی است، خروج نیروهای فعلی و استقرار نهادهای دولتی دو مرحله مرتبطاند. درباره اینکه کدام واحدها مواضع اصلی را تحویل میگیرند، چه نیروهایی بیرون منطقه مستقر میشوند و مسئولیت هر کدام چه خواهد بود، هنوز تصمیم نهایی گزارش نشده است. نمایندگان جریانهای سیاسی در تلاشاند زمانبندی عقبنشینی و شیوه تحویل مواضع را طوری تعیین کنند که کار به رویارویی نرسد.
در پرونده نفت نیز میان یافتههای کمیته تحقیق، فهرست برکناریها و اتهامهای مورد اختلاف تفاوت وجود دارد. کمیته درباره وجود شبکههای قاچاق و محلهای پالایش گزارش داده و دولت در سطح فرماندهان و مدیران بابل تغییراتی اعمال کرده است. کتائب در مقابل درباره هدف بهرهبرداری از مخازن و مرکز فرآوری توضیح دیگری داده و مشارکت در قاچاق را رد میکند. رسیدگی قضایی میتواند مشخص کند کدام فعالیتها در هر محل انجام شده و چه افرادی در آن نقش داشتهاند. به همین دلیل، الاسعد بر حفظ اسناد و تجهیزات محل در صورت تحویل مواضع تأکید دارد. نتیجه این رسیدگی و سرنوشت گفتوگوهای سیاسی در گزارش هنوز باز است.
جرفالصخر در سالهای گذشته به یکی از پایگاههای مهم امنیتی و نظامی کتائب تبدیل شده است. به همین دلیل، برقراری کنترل دولتی پس از ورود نیروها از نظر پژوهشگر عراقی به اندازه شروع استقرار اهمیت دارد.











