به معاويه
از نامههاي آن حضرت عليهالسلام است به معاويه (در اندرز به او): پس از حمد خدا و درود بر پيغمبر اکرم، خداوند سبحان دنيا را براي آخرت قرار داده، و (با اينکه به آشکار و نهانها دانا است) اهل دنيا را در آن بيازمود تا بداند (به ديگران هويدا سازد) که کردار کدامين ايشان نيکوتر است، و ما براي دنيا آفريده نشده و به کوشش در (کار) آن مامور نگشتهايم (اگر چه هر کس براي طلب روزي ناچار ميکوشد، ولي اصل کوشش در کار آخرت است) و ما را به دنيا آوردهاند که با آن آزمايش شويم (تا نيکوکار و بدکار آشکار شوند) و خداوند مرا به تو و تو را به من مبتلي ساخته و آزمايش نموده و يکي از ما را حجت ديگري قرار داده است (مرا بر تو حجت گردانيده، يا آنکه هر يک را بر ديگري حجت قرار داده و معاويه نيز بر آن حضرت حجت بوده که اگر درصدد دفع فساد او برنميآيد بازخواست ميشد) پس براي دنياطلبي به تاويل قرآن شتافتي (از معني حقيقي آن چشم پوشيده به انديشه نادرست خود به مردم فهماندي، چنانکه به اهل شام ميگفت: من متصدي امر عثمان هستم و خداوند در قرآن کريم س 17 ي 33 فرموده: و من قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطانا يعني کسي که به ستم و ناحق کشته شود، ولي و وارث او را مسلط گردانيديم تا کشنده را به قصاص رسانده از او انتقام کشد و از من چيزي (خون عثمان را) خواستي که دست و زبانم جنايت و گناهي مرتکب نشده (نه او را کشتم و نه به کشتنش دستور دادم) و تو با اهل شام مرا بخوان عثمان گرفتيد، و برانگيخت فهميده شما نادانتان و ايستاده شما نشستهتان را (با چنين سخنان نادرست يکديگر را بر من شورانديد) پس درباره خود از خدا بترس، و با شيطان ايستادگي کرده مهارت را از چنگش بيرون کن، و رو به آخرت آور که راه ما و تو است (همه به آن راه خواهيم رفت) و بترس از اينکه خداوند از جانب خود تو را به بلاي شتابنده گرفتار نمايد که به اصل و بنيانت رسيده و عقبت را ببرد (چنان بلائي که از تو و نسلت اثري باقي نگذارد، در قرآن کريم س 6 ي 45 ميفرمايد: فقطع دابر القوم الذين ظلموا يعني دنباله گروه ستمکار بريده شد. اشاره به اينکه نسل ايشان باقي نماند) من براي تو به خدا سوگند ياد ميکنم سوگندي که دروغ در آن راه ندارد که اگر مقدرات گردآورنده من و تو را به هم رساند همواره با تو ميمانم (حتي يحکم الله بيننا و هو خير الحاکمين س 7 ي 87 يعني) تا خدا بين ما حکم کند (تو را به کيفر ظلم و ستم که کردهاي برساند) که او بهترين دادرسان است. |
