به معاويه افشاي چهره نفاق معاويه و مشروعيت بيعت

به معاويه از نامه‏هاي آن حضرت عليه‏السلام است نيز به معاويه (که او را بر نوشتن نامه‏اي که با آن بزرگوار نوشته توبيخ و سرزنش نموده، و ناداني و گمراهي او را گوشزد فرموده): پس از ستايش خداوند و درود بر رسول اکرم از تو به من رسيد پندي که از سخنان گوناگون به هم پيوند داده و پيغامي آراسته‏اي (مطالبي به دست آورده در اين مکتوب به هم پيوسته‏اي در صورتيکه ربطي به يکديگر ندارند، چون ندانسته‏اي هر يک را کجا و چگونه بايستي بکار برد، از اين رو) به جهت گمراهي خود اين نامه را ترتيب داده و به سبب بدي راي و انديشه آن را فرستاده‏اي! و نامه از کسي است که او را نه بينائي هست تا راهنمايش باشد، و نه زمامدار و جلوداري که به رستگاري سوقش دهد، هواي نفس به چنين کاري وادارش ساخته او هم پذيرفته، و گمراهي زمامدارش شده او هم پيروي نموده، پس به اين جهت هذيان و ياوه بافته و بانگ بيهوده زده (سخنان نادرستي گفته که چيزي از آن مفهوم نمي‏شود) و گمراه گشته و اشتباه نموده (چنين سخنان ناشايسته نوشته). و قسمتي از اين نامه است (در اينکه تکليف آنانکه با آن حضرت بيعت نموده با آنها که بيعت نکرده يکسان است): (اي معاويه وظيفه مردم بصره و طلحه و زبير و تو و اهل شام در موضوع بيعت و پيمان بستن با من يکسان است) زيرا آن يک بيعت است که (مهاجرين و انصار که اهل حل و عقد امت محمد صلي الله عليه و آله ميدانيد گرد آمده بر آن اتفاق نموده‏اند، و هر بيعتي را که ايشان بر آن تصميم بگيرند) راي و انديشه در آن دو تا نمي‏شود، و اختيار راي ديگر در آن از سر گرفته نمي‏گردد (چنانکه درباره خلافت ابوبکر و عمر و عثمان و بيعت با آنها چنين عقيده داريد، پس حاضر نمي‏تواند پيمان شکسته ديگري را اختيار نمايد، و غائب را نمي‏رسد آن را نپذيرد، بنابراين) هر که پيمان شکسته از آن دست بردارد به دين و آئين مسلمان طعن زننده است (پس بايد با او جنگيد تا به راهي که بيرون رفته باز گردد) و هر که در پذيرفتن و نپذيرفتن آن تامل و انديشه نمايد منافق و دورو است (زيرا تامل او در رد و قبول به عقيده و سابقه عمل شما مستلزم آن است که در راه مومنين و وجوب پيروي از آن شک و ترديد داشته و علاقه او از روي راستي و درستي نبوده است، چون اگر علاقه او از روي حقيقت بود بايستي بدون تامل و درنگ آنچه را مومنين گرد آمده بر آن اتفاق نموده‏اند بپذيرد).

( وَ مِنْ کِتابٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) إِلَيْهِ أَيْضاً: أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ أَتَتْنِى مِنْکَ مَوْعِظَةٌ ‏مُوَصَّلَةٌ، وَ رِسالَةٌ ‏مُحَبَّرَةٌ، ‏نَّمَّقْتَها بِضَلالِکَ، وَ ‏أَمْضَيْتَها بِسُوءِ رَأْيِکَ! وَ کِتابُ امْرِى‏ءٍ لَيْسَ لَهُ بَصَرٌ يَهْدِيهِ، وَ لا قائِدٌ يُرْشِدُهُ، قَدْ دَعاهُ الْهَوى فَأَجابَهُ، وَ قادَهُ الضَّلالُ فَاتَّبَعَهُ، ‏فَهَجَرَ ‏لاغِطاً ‏وَ ‏ضَلّ‏ خابِطاً. وَ مِنْ هذَا الْکِتابِ: لِأَنَّها بَيْعَةٌ واحِدَةٌ ‏لا ‏يُثَنّى فِيهَا النَّظَرُ، وَ لا يُسْتَأنَفُ فِيهَا الْخِيارُ، الْخارِجُ مِنْها طاعِنٌ، وَ ‏الْمُرَوِّى‏ فِيها ‏مُداهِنٌ‏.