نامه به ابوموسي اشعري علل سقوط جامعه4

به ابوموسي اشعري به ابوموسي اشعري در پاسخ کار حکمين سعيد بن يحيي اموي آن را در کتاب مغازي آورده است همانا بسياري از مردم دگرگوني پذيرفتند و از نصيب سعادت خود بي‏بهره ماندند. به دنيا روي نهادند، و از روي هوا سخن گفتند. من در اين کار رفتار مردم عراق گرفتار کاري شگفت شده‏ام. مردمي بر آن فراهم آمدند که خود را مي‏پسنديدند و جز خود چيزي نمي‏ديدند من اکنون به درمان ريشي برخاسته‏ام که ترسم سر آن نگشايد، و به نشده با خون و چرک به هم آيد. بدان که در فراهم ساختن امت پيامبر (ص) و سازواري آنان با يکديگر، کسي از من حريصتر نيست. من بدين کار پاداش نيکو و بازگشت به مينو را خواهانم و بدانچه بر خود پذيرفتم به زودي وفا کنم و آن را پايندانم، هر چند تو دگرگون شده باشي و چنانکه از من جدا شدي نباشي. همانا بدبخت کسي است که از سود خرد و تجربتي که او را داده‏اند محروم ماند، و من سخن آن کسي را که باطل گويد بر خود هموار کردن نتوانم، و کاري را که خدا به صلاح آورده به تباهي نکشانم. پس آنچه را نمي‏داني بگذار، که مردم بد کردار با گفتارهاي ناصواب به سوي تو در شتابند و خواهند عنان انديشه تو را از راه درست برتابند والسلام.

( وَ مِنْ کِتابٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) أَجابَ بِهِ ‏أَبامُوسَى‏ ‏الْأَشْعَرِىّ‏ عَنْ کِتابٍ کَتَبَهُ إِلَيْهِ مِنَ الْمَکانِ الَّذِى أُقْعِدُوا فِيهِ لِلْحُکُومَةِ، وَ ذَکَرَ هذَا الْکِتابَ سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الْأُمَوِىُّ فِى کِتابِ الْمَغازِى: فَإِنَّ النَّاسَ قَدْ تَغَيَّرَ کَثيرٌ مِنْهُمْ عَنْ کَثِيرٍ مِنْ حَظِّهِمْ، فَمالُوا مَعَ الدُّنْيا، وَ نَطَقُوا بِالْهَوى، وَ إِنِّى نَزَلْتُ مِنْ هذَا الْأَمْرِ مَنْزِلًا ‏مُعْجِباً اجْتَمَعَ بِهِ أَقْوامٌ أَعْجَبَتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ، ‏فإِنِّى‏ أُداوِى مِنْهُمْ ‏قَرْحاً أَخافُ أَن يَعُودَ ‏عَلَقاً، وَ لَيْسَ رَجُلٌ- فَاعْلَمْ- أَحْرَصَ عَلى جَماعَةِ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ- صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ- وَ أُلْفَتِها مِنِّى. أَبْتَغِى بِذلِکَ حُسْنَ الثَّوابِ وَ کَرَمَ ‏الْمَابِ‏، وَ سَأَ فِى بِالَّذِى ‏وَأَيْتُ‏ عَلى نَفْسِى وَ إِنْ تَغَيَّرْتَ عَنْ صالِحِ ما فارَقْتَنِى عَلَيْهِ، فَإِنَّ الشَّقِىَّ مَنْ حُرِمَ نَفْعَ ما أُوتِىَ مِنَ الْعَقْلِ وَ التَّجْرِبَةِ، وَ إِنِّى ‏لَأَعْبَدُ أَنْ يَقُولَ قائِلٌ بِباطِلٍ، وَ أَنْ أُفْسِدَ أَمْراً قَدْ أَصْلَحَهُ اللَّهُ، فَدَعْ ما لا تَعْرِفُ، فَإِنَّ شِرارَ النَّاسِ طائِرُونَ إِلَيْکَ بِأَقاوِيلِ السُّوءِ، وَ السَّلامُ.