در نکوهش اهل کوفه

در نکوهش اهل کوفه علل شکست کوفيان اي مردم کوفه! بدنهاي شما در کنار هم، اما افکار و خواسته‏هاي شما پراکنده است، سخنان ادعايي شما، سنگهاي سخت را مي‏شکند، ولي رفتار سست شما دشمنان را اميدوار مي‏سازد، در خانه‏هايتان که نشستيد، ادعاها و شعارهاي تند سر مي‏دهيد، اما در روز نبرد، مي‏گوييد اي جنگ، از ما دور شو، و فرار مي‏کنيد. آن کس که از شما ياري خواهد، ذليل و خوار است، و قلب رهاکننده شما آسايش ندارد، بهانه‏هاي نابخردانه مي‏آوريد، چون بدهکاران خواهان مهلت، از من مهلت مي‏طلبيد و براي مبارزه سستي مي‏کنيد، بدانيد که افراد ضعيف و ناتوان هرگز نمي‏توانند ظلم و ستم را دور کنند، و حق جز با تلاش و کوشش به دست نمي‏آيد، شما که از خانه خود دفاع نمي‏کنيد چگونه از خانه ديگران دفاع مي‏نماييد؟ و با کدام امام پس از من به مبارزه خواهيد رفت؟ به خدا سوگند فريب خورده آن کس که به گفتار شما مغرور شود، کسي که به اميد شما به سوي پيروزي رود، با کندترين پيکان به ميدان آمده است، و کسي که بخواهد دشمن شما را با شما هدف قرار دهد، با تيري شکسته، تيراندازي کرده است به خدا سوگند! صبح کردم در حالي که گفتار شما را باور ندارم، و به ياري شما اميدوار نيستم، و دشمنان را به وسيله شما تهديد نمي‏کنم. راستي شما را چه مي‏شود؟ دارويتان چيست؟ و روش درمانتان کدام است؟ مردم شام نيز همانند شمايند؟ آيا سزاوارست شعار دهيد و عمل نکنيد؟ و فراموشکاري بدون پرهيزگاري داشته، به غير خدا اميدوار باشيد؟

( وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: ) أَيُّهَا النَّاسُ الْمُجْتَمِعَةُ أَبْدانُهُمْ، الْمُخْتَلِفَةُ ‏أَهْوائُهُمْ‏، کَلامُکُمْ ‏‏يُوهِى‏‏ ‏‏الصُّمّ‏‏ ‏الصِّلابَ‏، وَ فِعْلُکُمْ يُطْمِعُ فِيکُمُ الْأَعْداءَ! تَقُولُونَ فِى الْمَجالِسِ: ‏‏کَيْتَ‏‏ ‏‏وَ‏ ‏‏کَيْتَ‏‏، فَإِذا جاءَ الْقِتالُ قُلْتُمْ: ‏‏حِيدِى‏‏ ‏‏حَيادِ‏، ما عَزَّتْ دَعْوَةُ مَنْ دَعاکُمْ، وَ لا اسْتَراحَ قَلْبُ مَنْ قاساکُمْ، ‏أَعالِيلُ‏ ‏بِأَضالِيلَ‏، دِفاعَ ذِى الْدَّيْنِ ‏الْمَطُولِ‏، لا يَمْنَعُ الْضَّيْمَ الْذَّلِيلُ، وَ لا يُدْرَکُ الْحَقُّ إِلَّا بِالْجِدِّ. أَىَّ دارٍ بَعْدَ دارِکُمْ تَمْنَعُونَ؟ وَ مَعَ أَىِّ إِمامٍ بَعْدِى تُقاتِلُونَ؟ الْمَغْرُوْرُ وَ اللَّهِ مَنْ غَرَرْتُمُوهُ، وَ مَنْ ‏فازَ ‏بِکُمْ‏ ‏‏فازَ‏ ‏‏بِالسَّهْمِ‏‏ ‏‏الْأَخْيَبِ‏‏، وَ مَنْ رَمى بِکُمْ فَقَدْ ‏رَمى ‏‏بِأَفْوَقَ‏‏ ‏‏ناصِلٍ‏‏، أَصْبَحْتُ وَ اللَّهِ لا أُصَدِّقُ قَوْلَکُمْ، وَ لا أَطْمَعُ فِى نَصْرِکُمْ، وَ لا أُوعِدُ الْعَدُوَّ بِکُمْ، ما بالُکُمْ؟ ما دَواؤُکُمْ؟ ما طِبُّکُمْ؟ أَلْقَوْمُ رِجالٌ أَمْثالُکُمْ، ‏أَقْوالًا بِغَيْرِ عِلْمٍ؟ وَ ‏غَفْلَةً مِنْ غَيْرِ وَرَعٍ؟ وَ طَمَعاً فِى غَيْرِ حَقٍّ؟!