ترجمه فارسی نهج البلاغه در حوادث بعد از هجرت ياد مشکلات هجرت

در حوادث بعد از هجرت که آنچه را پس از هجرت رسول (ص) رخ داد، تا هنگامي که خود در مدينه بدو رسيد در آن آورده. در پي رسول خدا (ص) افتادم، و پا بر جاي پاي او نهادم، و هر جا خبر او پرسيدم تا به عرج رسيدم (در گفتاري طولاني آمده است.) (گفته آن حضرت فاطاه ذکره از گفته‏هايي است در نهايت اعجاز و فصاحت، و قصد او اين است که از هنگام بيرون شدنم از مکه تا به عرج، خبرهاي او را به من مي‏دادند، و از آن معني بدين کنايه شگفت تعبير کرده است.)

( وَ مِنْ کَلامٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) اقْتَصَّ فِيهِ ذِکْرَ ما کانَ مِنْهُ بَعْدَ هِجْرَةِ النَّبِىِّ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، ثُمَّ لَحاقَهُ بِهِ: فَجَعَلْتُ أَتْبَعُ مَأْخَذَ رَسُولِ اللَّهِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ- فَأَطَأُ ذِکْرَهُ حَتَّى انتَهَيْتُ إِلَى ‏الْعَرَجِ‏. قالَ السَّيد الشَريف: فِى کَلامٍ طَوِيلٍ. قَوْلُهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: فَاَطَأُ ذِکْرَهُ، مِنَ الْکَلامِ الَّذِى رُمِىَ بِهِ إِلى غايَتَىِ الْإِيجازِ وَ الْفَصاحَةِ، وَ أَرادَ أَنِّى کُنْتُ أُعْطى خَبَرَهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ مِنْ بَدْءِ خُرُوجِى إِلى أَنِ انتَهَيْتُ إِلى هذَا الْمَوْضِعِ، فَکَنى عَنْ ذلِکَ بِهذِهِ الْکِنايَةِ الْعَجِيبَةِ.