نامه به عمروعاص افشاي بردگي عمروعاص

به عمروعاص از نامه‏هاي آن حضرت عليه‏السلام است به عمرو ابن عاص (که بر اثر گمراهي و پيروي از معاويه او را سرزنش فرموده): پس (از درود بر هدايت يافتگان رستگار شده، بدانکه) تو دين خود را تابع دنياي کسي (معاويه) قرار دادي که گمراهي و آشکار است، پرده او دريده (گفته‏اند: معاويه هر گونه کار غيرمشروع و زشتي مرتکب مي‏شد: شراب مي‏نوشيده، جامه حرير مي‏پوشيده، ظروف طلا و نقره بکار مي‏برده، ولي از خوف عمر در زمان خلافت او بسياري از آنها را در پنهاني مي‏نمود، و در عهد عثمان پروائي نداشت، و چون بر دعوي خلافت تصميم گرفت بعضي را آشکار و بعضي را پنهان مي‏نمود) در مجلس خود شخص بزرگوار عيب‏دار و سرافکنده مي‏نمايد، و با آميزش خويش دانا را نادان مي‏گرداند (هر که با او نشيند اگر پاکست ناپاک و اگر بزرگوار است ننگين گردد، و اگر با عقل و دانا است بي‏خرد و نادان مي‏شود، يا آنکه در مجلس خود از بزرگوار خرده گرفته و دانا را نادان مي‏پندارد، و ابن ابي‏الحديد در اينجا مي‏نويسد: معاويه در مجلس خود به بني‏هاشم ناسزا مي‏گفت) پس از پي چنين کسي رفتي، و بخشش او را خواستي مانند پيروي سگ از شير که (به طمع خوردن لقمه) به چنگالهايش نگريسته انتظار دارد که از پس مانده شکارش به سويش افکند، پس دنيا و آخرت خويش را به باد دادي (در دنيا خود را ننگين و در آخرت به عذاب الهي گرفتار نمودي)! و اگر به حق چنگ مي‏زدي (رو به ما مي‏آوري) آنچه (از دنيا و آخرت) مي‏خواستي مي‏يافتي، پس (اکنون که از حق روگردانده در گمراهي افتادي) اگر خدا مرا بر تو و پسر ابي‏سفيان مسلط ساخت شما را به کيفر مي‏رسانم، و اگر مرا ناتوان ساختيد و (بعد از من) مانديد آنچه جلو روي شما است (عذاب و کيفر الهي) براي شما بدتر است (چنانکه در قرآن کريم س 20 ي 127 مي‏فرمايد: و لعذاب الاخره اشد و ابقي يعني عذاب و کيفر آخرت سخت تر و پاينده‏تر است از عذاب دنيا و درود بر شايسته آن.

( وَ مِنْ کِتابٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) إِلى ‏عَمْرِو ‏بْنِ‏ ‏الْعاصِ‏: فَإِنَّکَ قَدْ جَعَلْتَ دِينَکَ تَبَعاً لِدُنْيَا امْرِى‏ءٍ ظاهِرٍ غَيُّهُ، مَهْتُوکٍ سِتْرُهُ، يَشِينُ الْکَرِيمَ بِمَجْلِسِهِ، وَ يُسَفِّهُ الْحَلِيمَ بِخَلْطَتِهِ، فَاتَّبَعْتَ أَثَرَهُ، وَ طَلَبْتَ فَضْلَهُ ‏اتِّباعَ‏ ‏الْکَلْبِ‏ ‏‏لِلْضِّرْغامِ‏‏: ‏يَلُوذُ ‏‏إِلى‏ ‏‏مَخالِبِهِ‏‏، وَ يَنْتَظِرُ ما يُلْقِى إِلَيْهِ مِن فَضْلِ فَرِيسَتِهِ. فَأَذْهَبْتَ دُنْياکَ وَ اخِرَتَکَ! وَ لَوْ بِالْحَقِّ أَخَذْتَ أَدْرَکْتَ ما طَلَبْتَ، فَإِن يُمَکِّنِ اللَّهُ مِنکَ وَ مِن ‏ابْنِ‏ ‏أَبِى‏سُفْيانَ‏ أَجْزِکُما بِما قَدَّمْتُما، وَ ‏إِن‏ ‏تُعْجِزا وَ تَبْقَيا فَما أَمامَکُما شَرٌّ لَکُما، ‏وَ ‏السَّلامُ‏.