کشف نخستین روش درمانی برای مهار «بیماری سرخک»

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : جمعه, ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۰۹:۵۰

به گزارش ایسنا، سرخک یکی از عفونی‌ترین بیماری‌های ویروسی است که همچنان جان هزاران انسان را در مناطق مختلف جهان تهدید می‌کند. با وجود مؤثر بودن واکسن سرخک، کاهش میزان واکسیناسیون در سال‌های اخیر موجب بازگشت و شیوع گسترده این بیماری شده است. خطر اصلی، متوجه گروه‌هایی است که نمی‌توانند واکسن دریافت کنند، از جمله زنان باردار، کودکانی که هنوز به سن واکسیناسیون نرسیده‌اند و بیماران با سیستم ایمنی ضعیف مانند مبتلایان به سرطان یا افرادی که تحت شیمی‌درمانی هستند. برای این گروه‌ها، حتی یک تماس کوچک با ویروس می‌تواند مرگبار باشد.

پژوهش درباره راه‌های درمانی جایگزین برای این بیماران به ضرورتی فوری بدل شده است. امروزه هیچ داروی اختصاصی برای درمان سرخک وجود ندارد و پزشکان صرفاً می‌توانند علائم بیماری را کنترل کنند. در نبود ایمنی جمعی ناشی از واکسیناسیون گسترده، هرگونه تماس با فرد آلوده می‌تواند زنجیره‌ای از ابتلا را به دنبال داشته باشد. از همین رو، شناسایی راه‌هایی برای توقف ویروس در مراحل اولیه ورود به سلول‌ها از اهمیت ویژه برخوردار است.

در همین راستا، تیمی از پژوهشگران مؤسسه ایمونولوژی لا جولا (La Jolla Institute for Immunology) در ایالات متحده به سرپرستی دکتر «اریکا اولمن سفایر»، رئیس و مدیرعامل این مؤسسه، پژوهشی دقیق انجام داده‌اند تا کارایی پادتن‌های انسانی را بر ضد ویروس سرخک بررسی کنند. آنان در این کار با کمک تصویربرداری پیشرفته موسوم به میکروسکوپی کرایوالکترونی، موفق شدند ساختار سه‌بعدی پادتن‌هایی را که به بخش‌های حیاتی ویروس سرخک متصل می‌شوند، ثبت کنند.

در روش پژوهش، ابتدا خون فردی که سال‌ها پیش واکسن سرخک دریافت کرده بود مورد بررسی قرار گرفت. از این نمونه، پادتن‌هایی استخراج شد که به دو بخش کلیدی ویروس سرخک یعنی پروتئین‌های موسوم به «F» (همجوشی) و «H» (اتصال) می‌چسبیدند. سپس تصویربرداری‌های سه‌بعدی نشان دادند که این پادتن‌ها می‌توانند این پروتئین‌ها را در حالت بسته نگه دارند و مانع از تغییر شکل ویروس و ورود آن به سلول‌های انسانی شوند.

نتایج به دست آمده چشمگیر بود. در مدل‌های حیوانی با استفاده از موش‌های خاص، تزریق این پادتن‌ها موجب شد تا مقدار ویروس در بدن تا ۵۰۰ برابر کاهش یابد. یکی از این پادتن‌ها به نام ۳A۱۲، توانست ویروس را تقریباً از گردش خون حذف کند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که تزریق پادتن‌های خنثی‌کننده، هم به عنوان پیشگیری پیش از ابتلا و هم به عنوان درمان پس از قرار گرفتن در معرض ویروس می‌تواند مؤثر باشد.

پژوهشگران تأکید دارند که این نتایج، نخستین گام برای تولید داروی سرخک بر پایه پادتن‌های انسانی است و می‌تواند امید تازه‌ای برای گروه‌های آسیب‌پذیر فراهم آورد. در آینده ممکن است تزریق این پادتن‌ها به افراد، جای سیستم ایمنی ضعیفشان را بگیرد و ایمنی لازم در برابر ویروس را فراهم کند.

نتایج این تحقیق که گامی مهم در جهت توسعه درمان سرخک محسوب می‌شود، در نشریه علمی Cell Host & Microbe منتشر شده‌اند.