قبل از خرید هر مکمل، این چند سؤال را از خودتان بپرسید

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : سه شنبه, ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ ۱۴:۴۹

بازار مکمل‌ها شلوغ است و تبلیغاتش پرسر‌وصدا. بخش زیادی از آنچه با عنوان «تقویتی» یا «طبیعی» فروخته می‌شود، نه بی‌ضرر است و نه بی‌اثر؛ فقط اثرش لزوماً همانی نیست که تبلیغ می‌گوید.

طبیعی به معنای بی‌خطر نیست
این باور رایج که «چون گیاهی است ضرر ندارد» از پایه نادرست است. بسیاری از داروهای مؤثر امروزی ریشه‌ی گیاهی دارند و همان مسیر اثرگذاری، مسیر عارضه هم هست. یک فرآورده‌ی گیاهی می‌تواند فشار خون را تغییر دهد، بر انعقاد خون اثر بگذارد یا اثر داروی دیگری را تضعیف کند.

مکمل هم می‌تواند تداخل کند
نکته‌ای که اغلب نادیده می‌ماند این است که تداخل فقط میان داروهای نسخه‌ای رخ نمی‌دهد. مکمل‌ها، فرآورده‌های گیاهی و ویتامین‌های با دوز بالا هم می‌توانند اثر دارو را تضعیف یا تشدید کنند. بسیاری از افراد وقتی پزشک می‌پرسد چه دارویی مصرف می‌کنید، مکمل‌ها را نام نمی‌برند چون آن‌ها را دارو حساب نمی‌کنند.

چهار پرسش پیش از خرید

•آیا کمبودی ثابت شده است؟ مکمل برای جبران کمبود است، نه برای اطمینان خاطر. کمبود با آزمایش مشخص می‌شود، نه با حدس.

•دوز چقدر است؟ برخی ویتامین‌ها در بدن ذخیره می‌شوند و مصرف طولانی با دوز بالا می‌تواند به مسمومیت برسد.

•با داروهای فعلی تداخل دارد؟ این را باید پیش از خرید پرسید، نه بعد از بروز عارضه.

•شرایط خاصی دارید؟ بارداری، شیردهی، نارسایی کلیه یا کبد و سن بالا همگی محاسبات را عوض می‌کنند.

پرسشی که از راه دور پاسخ دارد
خوشبختانه پرسش درباره‌ی ایمنی و تداخل مکمل ماهیت اطلاعاتی دارد و به معاینه‌ی فیزیکی وابسته نیست. اگر فهرست کامل داروها و مکمل‌ها را با دوز دقیق ارائه کنید، پزشک می‌تواند از راه دور راهنمایی معناداری بدهد. در سامانه‌های پرسش و پاسخ پزشکی با پزشکان متخصص متخصص همین دسته جزو پرتکرارترین پرسش‌هاست.

اما مهم است پاسخ‌دهنده چه کسی باشد. معیار ساده این است: نام کامل و تخصص پاسخ‌دهنده درج شده باشد، و سامانه توضیح داده باشد هویت و پروانه‌ی طبابت پزشکان را از چه مرجعی استعلام کرده. در ایران مرجع رسمی سازمان نظام پزشکی است.

یک نکته‌ی عملی
ساده‌ترین راه برای اینکه چیزی از قلم نیفتد این است که از بسته‌ی همه‌ی داروها و مکمل‌هایتان عکس بگیرید و همان را نشان دهید. این کار احتمال خطا در نام و دوز را حذف می‌کند.

و در نهایت، اگر پس از شروع یک مکمل تنگی نفس، تورم صورت و لب، بثورات گسترده یا تپش شدید قلب دیدید، مصرف را قطع کنید و فوراً مراجعه کنید.