سفر به جهنم شیشهای مکزیک
- مجموعه: اخبار گوناگون
طبیعت همیشه راهی برای شگفت زده کردن ما پیدا میکند، اما گاهی اوقات این شگفتیها در اعماق زمین و در جاهایی پنهان شدهاند که دسترسی به آنها مرز میان زندگی و مرگ است. غار کریستالها (Cave of the Crystals) یا به زبان اسپانیایی Cueva de los Cristales، یکی از این نقاط است؛ مکانی با ظاهری شبیه به قصر ملکه برفی، اما با باطنی به شدت داغ، خشن و جهنمی.
در این مقاله، به اعماق زمین در منطقه نایکا (Naica) در مکزیک سفر میکنیم تا با یکی از حیرت انگیزترین عجایب زمینشناسی جهان آشنا شویم.
کشف تصادفی در اعماق ۳۰۰ متری زمین
داستان کشف غار کریستالها به سال ۲۰۰۰ میلادی بازمی گردد. دو برادر معدنچی به نامهای خوان و خاویر دلگادو، در حالی که مشغول حفر یک تونل جدید در معدن بزرگ سرب، روی و نقره «نایکا» در ایالت چی واوای مکزیک بودند، به طور کاملا تصادفی به این تالار زیرزمینی برخورد کردند.
آنچه آنها در عمق حدود ۳۰۰ متری زمین دیدند، فراتر از حد تصور بود: تالاری انباشته از ستونهای بلوری غول پیکر و درخشان که از سقف، دیوارهها و کف غار قد برافراشته بودند.
کریستالهای غول پیکر از جنس سلنیت
شاخصه اصلی غار نایکا، وجود بلورهای فوق العاده بزرگ از جنس سلنیت (Selenite) است. سلنیت، یک ساختار بلوری و شفاف از سنگ گچ (سولفات کلسیم آبدار) است که در این غار به ابعادی بیسابقه رسیده است.
بزرگترین بلور جهان: بزرگترین کریستال یافت شده در این غار، حدود ۱۱.۴ متر طول، ۴ متر قطر و وزنی نزدیک به ۱۲ تن دارد!
استحکام باورنکردنی: این ساختارهای گچی برخلاف ظاهر ظریفشان، به قدری مستحکم و پایدار هستند که دانشمندان و غارنوردان میتوانستند بدون ترس از شکستن، روی آنها راه بروند.
جهنم واقعی؛ چرا ورود به این غار بدون تجهیزات مرگبار است؟
تصاویر غار کریستالها ممکن است این تصور را ایجاد کند که با محیطی خنک و یخی رو به رو هستیم، اما واقعیت کاملا برعکس است. شرایط محیطی این غار برای انسان به معنای واقعی کلمه مرگبار است:
دما: دمای هوا در داخل غار به طور مداوم بین ۴۷ تا ۵۸ درجه سانتی گراد متغیر است.
رطوبت: رطوبت نسبی هوا در این مکان بین ۹۰ تا ۹۹ درصد است.
این ترکیب هوای داغ و رطوبت نزدیک به ۱۰۰ درصد، یک تله مرگ برای سیستم تنفسی انسان است. در این شرایط، هوای داخل غار از بافت ریه خنکتر است؛ در نتیجه، رطوبت هوا بلافاصله درون ریههای فرد تقطیر میشود و شروع به جمع شدن میکند. یک انسان بدون تجهیزات ویژه، در کمتر از ۱۰ دقیقه بر اثر خفگی یا گرمازدگی شدید جان خود را از دست میدهد.
حتی دانشمندان و کاوشگرانی که با لباسهای ویژه مجهز به سیستمهای خنک کننده و کپسول اکسیژن وارد غار میشدند، مجاز نبودند بیش از ۲۰ تا ۴۵ دقیقه در آنجا بمانند.
این بلورهای غول پیکر چگونه شکل گرفته اند؟
شکل گیری غار نایکا حاصل یک هم راستایی بینقص از عوامل زمینشناسی در طول صدها هزار سال است.
منبع گرمای زیرزمینی: در زیر این معدن، تودههایی از ماگمای آتشفشانی وجود دارد که آبهای زیرزمینی را به شدت داغ میکردند.
آبهای غنی از مواد معدنی: این آبهای داغ، سرشار از املاح معدنی به ویژه سولفات کلسیم بودند.
دمای ثابت ایده آل: حدود ۵۰۰ هزار سال پیش، دمای آب درون این غار در یک محدوده ثابت (حدود ۵۸ درجه سانتی گراد) تثبیت شد. این دما، نقطهای طلایی بود که به مولکولهای سولفات کلسیم اجازه میداد تا به شکل بلورهای سلنیت رسوب کنند.
رشد آرام و مداوم: به دلیل پایداری مطلق شرایط محیطی به مدت نیم میلیون سال، این کریستالها با سرعتی بسیار آرام اما مداوم رشد کردند و به این ابعاد افسانهای رسیدند.
حیات عجیب در شرایط غیرممکن
یکی دیگر از شگفتیهای غار نایکا که جامعه علمی را تکان داد، کشف نوعی حیات میکروبی در میان منافذ این کریستالها بود. دانشمندان توانستند میکروبهایی را در این غار بیابند که برای ۵۰ هزار سال در داخل حبابهای کوچک مایع موجود در کریستالها به خواب زمستانی رفته بودند. این جانداران سخت کوش برای بقا، به جای نور خورشید، از مواد معدنی مانند آهن و گوگرد تغذیه میکردند.
وضعیت فعلی؛ بازگشت غار به آغوش طبیعت
در دورانی که معدن نایکا فعال بود، شرکتهای معدنی به طور مداوم آبهای زیرزمینی را پمپاژ میکردند تا دسترسی به تونلها و غار ممکن باشد. همین امر به دانشمندان فرصت داد تا در یک پنجره زمانی کوتاه، به مطالعه این مکان بپردازند.
اما در سال ۲۰۱۵، به دلیل نفوذ آب به بخشهای دیگر معدن و پایان یافتن توجیه اقتصادی استخراج، پمپاژ آب متوقف شد.
در حال حاضر، غار کریستالها دوباره به طور کامل زیر آب رفته است. اگرچه این موضوع دسترسی و بازدید انسان را غیرممکن کرده، اما بهترین اتفاق برای خود غار است. کریستالها در محیط طبیعی و غوطهور در آبهای گرم خود، از گزند هوا، کدر شدن و تخریب در امان ماندهاند و روند رشد نیم میلیونساله آنها دوباره آغاز شده است./فرارو
