دندانهای مرد رودِهالس از تغییر رژیم غذایی در آستانه عصر کشاورزی خبر میدهند
- مجموعه: اخبار گوناگون

به گزارش زومیت، استخوانها و دندانهای مرد رودِهالس سرنخ تازهای درباره گذار از شکار و گردآوری خوراک به کشاورزی به دست دادهاند. بقایای این فرد در دهه ۱۹۵۰ میان صدفهای دریایی و پسماندهای خانگی باستانی در جزیره سِیرو دانمارک پیدا شد. دادههای ژنتیکی اولیه او را به شکارچیگردآورندگان میانسنگی مرتبط میکرد که بخش عمده غذایشان را از دریا تأمین میکردند.
در دورانی که او زندگی میکرد، کشاورزی در منطقه در حال گسترش بود و غذاهای حاصل از خشکی در رژیم جوامع جای بیشتری میگرفتند. پژوهش سال ۱۹۸۱ نشان داده بود که این مرد با وجود زندگی در دوره گذار، همچنان سهم بزرگی از پروتئین خود را از خوراک دریایی دریافت میکرد.
دندانها و تغییر رژیم از حدود ۱۱ سالگی
آندرس فیشر از دانشگاه گوتنبرگ و همکارانش ترکیب ایزوتوپهای کربن، نیتروژن و گوگرد را در بقایا سنجیدند. دندانها در دورههای مختلف رشد شکل میگیرند و مقایسه آنها به دانشمندان اجازه داد تفاوت رژیم این فرد در سنین مختلف را بررسی کنند. شواهد نشان میدهد از حدود ۱۱ سالگی در کنار غذاهای دریایی، خوراک حاصل از جانوران خشکی هم مصرف کرده است. پژوهشگران احتمال دادهاند بخشی از این پروتئین از دامهای کشاورزان آمده باشد. به گفته آنها، شواهد چنین ترکیبی پیشتر در بقایای شکارچیگردآورندگان میانسنگی گزارش نشده بود.
تدفین میان دو سنت
استخوانهای او برخلاف بسیاری از دفنهای دوره میانسنگی پوشش اُخرایی نداشتند و محل دفن با سنگ چارچوببندی شده بود. این شباهت به تدفین کشاورزان اوایل نوسنگی، در کنار شواهد رژیم غذایی، احتمال آشناییاش با عادتهای جوامع کشاورز را تقویت میکند. همزمان، مصرف خوراک دریایی نشان میدهد پیوند او با الگوی معیشتی شکارچیگردآورندگان ادامه داشته است.
جان میدوز، پژوهشگر دانشگاه کیل آلمان، احتمال داده که مرد رودِهالس بخشی از سال را میان کشاورزان زلاند و بخشی را در جزیره محل زندگی خود میگذرانده است. سِیرو حدود ۱۲ کیلومتر مربع مساحت دارد و در فاصله پنج کیلومتری زلاند، جزیرهای با مساحت حدود هفت هزار کیلومتر مربع، قرار دارد.
مارچلو مانینو از دانشگاه آرهوس گفت تغییر رژیم غذایی در آن دوره با شیوه تأمین معاش و باورهای جوامع گره خورده بود. به نظر او، نخستین کشاورزان احتمالاً ابتدا زمینهای حاصلخیزتر را برگزیدند و سپس به نواحی کمحاصلخیزتر رسیدند. یافتههای منتشرشده در مجله Antiquity به یک فرد مربوط است و پژوهشگران برای روشن شدن روند تماس دو گروه و گسترش کشاورزی خواستار بررسی بقایای بیشتری از دوره گذار شدهاند.
یافته تازه و پژوهش سال ۱۹۸۱ به دو جنبه از زندگی او میپردازند. پژوهش نخست سهم بالای غذای دریایی را نشان داده بود. مطالعه تازه با مقایسه نشانههای شیمیایی بافتهایی که در سنین مختلف شکل گرفته بودند، ترکیب رژیم در طول زندگیاش را بررسی کرد. ادامه مصرف منابع دریایی با اضافه شدن پروتئین جانوران خشکی در نوجوانی سازگار است. تفاوتهای تدفین نیز شواهدی از تماس فرهنگی احتمالی فراهم میکند، اما از روی آن نمیتوان با قطعیت گفت فرد در هر فصل کجا زندگی میکرده یا غذای خشکی را دقیقاً چگونه به دست آورده است. این پرسشها به بررسی محل کشف و بقایای بیشتری از همان دوره نیاز دارند.
فرضیه رفتوآمد میان دو جزیره یکی از توضیحهای مطرحشده برای دسترسی او به هر دو نوع غذا در زمان گسترش کشاورزی است.











