نامه به عثمان بن حنيف ضرورت ساده‏زيستي کارگزاران:

به عثمان بن حنيف به عثمان پسر حنيف انصاري که عامل او در بصره بود به امام خبر رسيد که او را به مهماني مردي از بصره خوانده‏اند و او بدانجا رفته اما بعد، پسر حنيف به من خبر رسيده است که مردي از جوانان بصره تو را برخواني خوانده است و تو بدانجا شتافته‏اي. خوردنيهاي نيکو برايت آورده‏اند و پي در پي کاسه‏هاپيشت نهاده. گمان نمي‏کردم تو مهماني مردمي را بپذيري که نيازمندشان به جفا رانده است و بي‏نيازشان خوانده. بنگر کجايي و از آن سفره چه مي‏خايي. آنچه حلال از حرام نداني بيرون انداز، و از آنچه داني از حلال به دست آمده در کار خود ساز. آگاه باش که هر پيروي را پيشوايي است که پي وي را پويد، و از نور دانش او روشني جويد. بدان که پيشواي شما بسنده کرده است از دنياي خود به دو جامه فرسوده و دو قرصه نان را خوردني خويش نموده. بدانيد که شما چنين نتوانيد کرد. ليکن مرا ياري کنيد به پارسايي و در پارسايي کوشيدن و پاکدامني و درستي ورزيدن. که به خدا از دنياي شما زري نيندوختم، و از غنيمتهاي آن ذخيرت ننمودم، و بر جامه کهنه‏ام کهنه‏اي نيفزودم. آري از آنچه آسمان برآن سايه افکنده فدک در دست ما بود. مردمي بر آن بخل ورزيدند و مردمي سخاوتمندانه از آن ديده پوشيدند. و بهترين داور پروردگار است، و مرا با فدک و جز فدک چه کار است؟ حالي که فردا جايگاه آدمي گورست که نشانه‏هايش در تاريکي آن از ميان مي‏رود، و خبرهايش نهان مي‏گردد، در گودالي که اگر گشادگي آن بيفزايد، و دستهاي گورکن فراخش نمايد، سنگ و کلوخ آن را بيفشارد، و خاک انباشته رخنه‏هايش را به هم آرد، و من نفس خود را با پرهيزگاري مي‏پرورانم تا در روزي که پر بيم‏ترين روزهاست درامان آمدن تواند، و بر کرانه‏هاي لغزشگاه پايدارماند. و اگر خواستمي دانستمي چگونه عسل پالوده و مغز گندم، و بافته ابريشم را به کار برم. ليکن هرگز هواي من بر من چيره نخواهد گرديد، و حرص مرابه گزيدن خوراکها نخواهد کشيد. چه بود که در حجاز يا يمامه کسي حسرت گرده‏ناني برد، يا هرگز شکمي سير نخورد، و من سير بخوابم و پيرامونم شکمهايي باشد از گرسنگي به پشت دوخته، و جگرهايي سوخته. يا چنان باشم که گوينده سروده: درد تو اين بس که شب سير بخوابي و گرداگردت جگرهايي بود در آرزوي پوست بزغاله آيا بدين بسنده کنم که مرا اميرمومنان گويند، و در ناخوشايندهاي روزگارشريک آنان نباشم؟ يا در سختي زندگي نمونه‏اي برايشان نشوم؟ مرا نيافريده‏اند، تا خوردنيهاي گوارا سرگرمم سازد، چون چارپاي بسته که به علف پردازد، يا آن که واگذارده است و خاکروبه‏ها را به هم زند و شکم را از علفهاي آن بينبارد، و از آنچه بر سرش آرند غفلت دارد، يا مرا وانهند يا به بازي سر دهند يا ريسمان گمراهي راکشان باشم و يا بيخودانه در سرگردانيها گردان، و چنان بينم که گوينده شما بگويد: اگر پسر ابوطالب را خوراک اين است، ناتواني او را از کشتن هماوردان بنشاند، و از جنگ با دلاور مردان بازماند. بدانيد درختي را که در بيابان خشک رويد شاخه سختتر بود، و سبزه‏هاي خوشنما را پوست نازکتر، و رستنيهاي صحرايي را آتش‏افروخته‏تر، و خاموشي آن ديرتر. من و رسول خدا (ص) چون دو شاخيم از يک درخت رسته، و چون آرنج به بازو پيوسته. به خدا اگر عرب در جنگ من پشت به پشت دهد، روي از آنان برنتابم. و اگر فرصت دست دهد به پيکار همه بشتابم، و خواهم کوشيد تا زمين را از اين شخص از فطرت برگشته و کالبد خرد سرگشته پاک سازم تا که ريگ از دانه جدا گردد و با ايمان از چنگ منافق رها. دنيا! از من دور شو که مهارت بر دوشت نهاده است گسسته، و من از چنگالت به درجسته‏ام و از ريسمانهايت رسته و از لغزشگاههايت دوري گزيده‏ام. کجايند مهتراني که به بازيچه‏هاي خود فريبشان دادي؟ کجايند مردمي که بازيورهايت دام فريب بر سر راهشان نهادي. آنک در گورها گرفتارند و در لابلاي لحدها ناپديدار. به خدا اگر کالبدي بودي ديدني يا قالبي بپسودني تو را وانمي‏گذاشتم، و حد خدا را درباره‏ات برپا مي‏داشتم. به کيفر بندگاني که آنان را با آرزوها دستخوش فريب ساختي، و مردماني که در هلاکت جايهاشان درانداختي، و پادشاهاني که به دست نابودي‏شان سپردي، و در چنگال بلاشان درآوردي. نه راهي براي درشدن و نه گريزگاهي براي بيرون آمدن. هرگز! آن که پا در لغزشگاهت نهاد به سر درآمد، و آن که در ژرفاي دريايت فرورفت به درنيامد، و آن که از ريسمانهايت رهيد، توفيق رفيقش گرديد، و آن که از گزند تو ايمن است، باکش نبود اگر جاي تنگش مسکن است و دنيا در ديده او چنان است که گويي روز پايان آن است. از ديده‏ام نهان شو! به خدا سوگند رامت نشوم که مرا خوار بداني، و گردن به بندت ندهم تا از اين سو بدان سويم کشاني، و سوگند به خدا بر عهده خود مي‏گيرم، جز آنکه او نخواهد که در آن ناگزيرم. نفس خود را چنان تربيت کنم که اگر گرده ناني براي خوردن يافتم شاد شود، و از نانخورش به نمک خرسند گردد، و مردم ديده‏ام رادست مي‏بدارم تا چون چشمه خشکيده آبي در آن نماند، و اشکي که دارد بريزاند. آيا چرنده، شکم را با چرا کردن پر سازد و بخفتد و گوسفند در آغل سير از گياه بخورد و بيفتد، و علي از توشه‏اش خورد و آرام خوابد؟ چشمش روشن باد! که از پس سالياني دراز چون چارپايي به سر برد رها، يا چرنده‏اي سر داده به چرا. خوشا کسي که آنچه روردگارش بر عهده وي نهاده، پرداخته است و در سختي‏اش با شکيبايي ساخته، و به شب ديده بر هم ننهاده، و چون خواب بر او چيره شده بر زمين خفته و کف دست را بالين قرار داده در جمعي که از بيم روز بازگشت ديده‏هاشان به شب بيدار است، و پهلوهاشان از خوابگاه برکنار، و لبهاشان به ياد پروردگار و گناهانشان زدوده است ازآمرزش خواستن بسيار. راه آنان حزب کردگارند و بدانيد که حزب کردگار رستگارند. راه پس پسر حنيف! از خدا بترس و گرده‏هاي نانت تو را کفايت است اگر به رهايي از آتش دوزخت عنايت است.