هوش مصنوعی سرطان مثانه را سالها پیش از تشخیص آن شناسایی میکند
- مجموعه: اخبار پزشکی
- تاریخ انتشار : یکشنبه, ۰۱ آذر ۱۴۰۵ ۲۲:۰۶

به گزارش شفقنا، اسکای نیوز نوشت: نتایج این پژوهش نشان داده است که فناوری جدید با تکیه بر تحلیل پروندههای پزشکی بیماران، قادر است ۸۵ درصد موارد ابتلا به این بیماری را شناسایی کند.
این مطالعه حدود ۷۰ هزار بیمار را دربرگرفته و بر اساس پروندههای پزشکی مربوط به سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۰ انجام شده است. هدف از این پژوهش، شناسایی نشانههای اولیهای بوده است که ممکن است در آزمایشهای معمول و متداول تشخیص داده نشوند.
سرطان مثانه از جمله بیماریهایی است که تشخیص آن در مراحل اولیه دشوار است؛ زیرا علائم آن با نشانههای بیماریهای دیگر شباهت دارد. این بیماری سالانه موجب مرگ حدود ۲۲۰ هزار نفر در سراسر جهان میشود.
این پژوهش در نشریه علمی «آیتریپلای ترنزاکشنز آن بایومدیکال انجینیرینگ» (IEEE Transactions on Biomedical Engineering) و با مشارکت پژوهشگرانی از مؤسسات بهداشتی بریتانیا منتشر شده است.
این فناوری هوشمند چگونه کار میکند؟
پژوهشگران برای انجام این کار از مدلی مبتنی بر هوش مصنوعی به نام «پرسیس اِیجیزد» (Precise AGZ) استفاده کردند تا اطلاعات پزشکی را تحلیل و الگوهای نامشخصی را جستوجو کند که ممکن است نشاندهنده احتمال ابتلا به این بیماری باشند.
این سامانه حدود ۴۸ هزار و ۲۶۱ شاخص بالقوه مرتبط با سلامت را بررسی کرد که از جمله آنها میتوان به سیگار کشیدن، فعالیت بدنی، مصرف داروها و بیماریهای مختلف اشاره کرد.
این مدل پس از تحلیل دادههای مذکور توانست ۳۸ عامل اصلی را برای پیشبینی احتمال ابتلا به بیماری شناسایی کند.
نتایج نشان داد که این مدل توانایی شناسایی ۸۵ درصد موارد ابتلا به سرطان مثانه را دارد و میتواند ۹۱ درصد افرادی را که به این بیماری مبتلا نیستند، بهدرستی در گروه افراد غیرمبتلا طبقهبندی کند.
نکته قابل توجه اینکه برخی از نشانههایی که این سامانه شناسایی کرده، حدود پنج سال پیش از تشخیص بیماری ظاهر شده بودند؛ با این حال، توانایی پیشبینی بیماری حدود یک سال پیش از تشخیص رسمی آن به بیشترین میزان خود رسیده است.
شاخصهای غیرمنتظره
نتایج این پژوهش اهمیت عوامل خطر شناختهشدهای مانند سیگار کشیدن و مشاهده خون در ادرار را نشان داد؛ اما در عین حال، از ارتباطات غیرمنتظرهای میان برخی بیماریها، مصرف داروهای خاص و احتمال ابتلا به سرطان مثانه نیز پرده برداشت.
پژوهشگران مشاهده کردند که ابتلا به بیماری پارکینسون یا زوال عقل (دمانس) با کاهش احتمال ابتلا به سرطان مثانه ارتباط دارد؛ در حالی که مصرف طولانیمدت داروی «تاموکسیفن» (Tamoxifen) با افزایش احتمال ابتلا به این بیماری مرتبط بوده است.
البته این ارتباطات به معنای آن نیست که این بیماریها از ابتلا به سرطان جلوگیری میکنند یا داروی مذکور موجب بروز آن میشود؛ بلکه این یافتهها زمینه را برای انجام پژوهشهای بیشتر بهمنظور درک ماهیت این روابط فراهم میکنند.
مدل هوش مصنوعی، بیماران را بر اساس احتمال ابتلا به بیماری به سه گروه تقسیم میکند:
گروه کمخطر: افرادی که احتمال ابتلای آنها کمتر از ۷ درصد است.
گروه با خطر متوسط یا احتمال ابتلای نامشخص: افرادی که احتمال ابتلای آنها بین ۷ تا ۵۵ درصد است.
گروه پرخطر: افرادی که احتمال ابتلای آنها بیش از ۵۵ درصد است.
این طبقهبندی میتواند به پزشکان کمک کند تا بیمارانی را که به انجام فوری آزمایشهای تشخیصی نیاز دارند، شناسایی کنند و افرادی را که احتمال ابتلای آنها هنوز بهطور قطعی مشخص نشده است، تحت نظر قرار دهند؛ آن هم پیش از آنکه به اقدامات پزشکی تهاجمی متوسل شوند.
در حال حاضر، تشخیص سرطان مثانه به آزمایشهایی از جمله سیستوسکوپی (مثانهبینی) متکی است. در این روش، لولهای باریک مجهز به دوربین از طریق مجرای ادرار وارد بدن میشود؛ اقدامی که ممکن است برای بیماران ناراحتی و درد به همراه داشته باشد.
آیا این فناوری در اختیار پزشکان قرار خواهد گرفت؟
پژوهشگران معتقدند استفاده از هوش مصنوعی برای تشخیص زودهنگام سرطان مثانه میتواند گزینههای درمانی بیشتری را در اختیار بیماران قرار دهد، شانس زنده ماندن آنها را افزایش دهد و از انجام اقدامات پزشکی غیرضروری جلوگیری کند.
با این حال، این فناوری همچنان به آزمایشهای تکمیلی نیاز دارد؛ زیرا این مطالعه بر اساس دادههای بیماران منطقه ولز انجام شده و هنوز روی گروههای جمعیتی دیگر یا در چارچوب نظامهای بهداشتی متفاوت مورد آزمایش قرار نگرفته است.
بنابراین، پیش از آنکه این مدل بهعنوان ابزاری کمکی در اختیار پزشکان و برای استفاده در فعالیتهای بالینی قرار گیرد، همچنان لازم است دقت و اثربخشی آن مورد ارزیابی و تأیید قرار گیرد.











