تست ABR نوزاد چیست؟ همه چیزهایی که والدین باید بدانند

تست ABR یا Auditory Brainstem Response (پاسخ شنوایی ساقه مغز) یک آزمایش الکتروفیزیولوژیک غیرتهاجمی و بدون درد است که واکنش الکتریکی عصب شنوایی و ساقه مغز به محرک‌های صوتی را اندازه‌گیری می‌کند. این تست برای ارزیابی عملکرد سیستم شنوایی (گوش داخلی، عصب شنوایی و مسیرهای عصبی تا ساقه مغز) استفاده می‌شود و به‌ویژه برای تشخیص کم‌شنوایی در نوزادان، کودکان کوچک و افرادی که نمی‌توانند تست شنوایی رفتاری معمولی انجام دهند، بسیار مفید است.

• Auditory Brainstem Response

• پاسخ شنوایی ساقه مغز (Brainstem Auditory Evoked Response یا BAER)

• نوار عصب گوش

غیرتهاجمی – بدون نیاز به نمونه‌گیری خون یا بافت (ثبت سیگنال‌های الکتریکی از سطح پوست)

در این آزمایش، الکترودهای کوچک روی پیشانی، لاله گوش‌ها یا پشت گوش (ماستوئید) قرار می‌گیرند. سپس از طریق هدفون یا گوشی مخصوص، صداهای کلیک‌مانند یا تون‌های مختلف (با شدت و فرکانس متفاوت) به گوش بیمار پخش می‌شود. پاسخ‌های الکتریکی مغز به این صداها توسط الکترودها ثبت و توسط کامپیوتر تحلیل می‌شود. تست معمولاً زمانی انجام می‌شود که فرد (به‌ویژه نوزاد) در حالت خواب طبیعی یا خواب آرام‌بخش باشد تا حرکت نکنند و سیگنال‌ها دقیق ثبت شود.

این تست کاملاً ایمن، بدون درد و بدون عارضه است. هیچ خطری برای بیمار ندارد و غیرتهاجمی است. تنها ممکن است در موارد استفاده از آرام‌بخش، عوارض بسیار نادر مربوط به دارو رخ دهد. 

بهتر است نوزادان در حالت خواب طبیعی (پس از شیر خوردن) یا خواب آلوده باشند. در کودکان بزرگ‌تر یا بزرگسالان ممکن است نیاز به آرام‌بخش خفیف باشد. بیمار نباید اخیراً داروهای آرام‌بخش یا خواب‌آور مصرف کرده باشد (مگر با نظر پزشک). محیط باید آرام و بدون نویز باشد. نوزاد را کمی قبل از وقت تست شیر بدهید تا خواب‌آلود و سیر باشد. پوست سر و پشت گوش‌ها باید تمیز و بدون کرم یا روغن باشد. محیط باید آرام باشد و بهتر است کودک در خواب عمیق باشد.

• غربالگری شنوایی نوزادان (به‌ویژه نوزادان پرخطر، نارس، دارای سابقه خانوادگی کم‌شنوایی، عفونت داخل رحمی و …)

• تشخیص کم‌شنوایی در نوزادان و کودکان کوچک که نمی‌توانند تست رفتاری انجام دهند

• ارزیابی نوع و درجه کم‌شنوایی (حسی-عصبی یا هدایتی)

• بررسی عملکرد عصب شنوایی و ساقه مغز (تشخیص نوروم آکوستیک، تومور، ضایعه عصبی، مولتیپل اسکلروزیس و …)

• پیگیری پس از مننژیت، ضربه به سر، مصرف داروهای اتوتوکسیک

• داروهای آرام‌بخش یا خواب‌آور (ممکن است نتایج را تحت تأثیر قرار دهد)

• نویز محیطی زیاد در زمان تست

• حرکت زیاد بیمار (به همین دلیل در خواب انجام می‌شود)

• وجود موم گوش یا عفونت گوش میانی

• وجود امواج I، III و V با تأخیر و دامنه طبیعی → شنوایی طبیعی

• تأخیر طولانی موج V یا نبود امواج → کم‌شنوایی حسی-عصبی

• تفاوت زیاد تأخیر بین دو گوش → مشکل یک‌طرفه (مثل تومور عصب شنوایی)

• افزایش فاصله بین امواج I-III یا III-V → مشکل در ساقه مغز یا عصب

• آستانه شنوایی بالا (نیاز به صدای بلندتر برای ظاهر شدن موج V) → درجه کم‌شنوایی

>> موارد زیر نتایج نرمال تقریبی تست ABR در بزرگسالان و کودکان بزرگ‌تر است (در نوزادان مقادیر کمی متفاوت است):

• تأخیر مطلق موج V در شدت ۷۰–۸۰ dB nHL: حدود ۵٫۵ تا ۶٫۲ میلی‌ثانیه

• فاصله I–V (Interpeak latency): حدود ۴٫۰ تا ۴٫۶ میلی‌ثانیه

• آستانه شنوایی: معمولاً ۲۰ dB nHL یا کمتر (در نوزادان تا حدود ۳۰ dB)

• تفاوت بین دو گوش: کمتر از ۰٫۳–۰٫۴ میلی‌ثانیه در تأخیر موج V

1. آیا تست ABR دردناک است؟

خیر، کاملاً بدون درد است.

 

2. آیا نیاز به بیهوشی دارد؟

معمولاً خیر؛ فقط در موارد خاص از آرام‌بخش خفیف استفاده می‌شود.

 

3. نتیجه تست ABR چقدر دقیق است؟

بسیار دقیق (۷۰–۹۵%) اما گاهی نیاز به تکرار دارد.

 

4. مدت زمان انجام تست ABR چقدر است؟

معمولاً بین ۴۵ دقیقه تا ۲ ساعت طول می‌کشد (بسته به سن کودک، خواب بودن او و نوع تست دقیق).

 

5. آیا تست ABR در منزل انجام می‌شود؟

خیر، این تست تخصصی است و نیاز به تجهیزات خاص و اتاق بدون نویز دارد؛ حتماً باید در کلینیک شنوایی‌شناسی یا بیمارستان انجام شود.

• تست ABR یکی از بهترین روش‌ها برای تشخیص زودهنگام کم‌شنوایی در نوزادان است و می‌تواند از تأخیر در گفتار و زبان جلوگیری کند.

• در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه، معمولاً تست‌های تکمیلی مانند OAE، ادیومتری رفتاری یا تصویربرداری تجویز می‌شود.

• تست ABR هم آستانه شنوایی را تخمین می‌زند و هم عملکرد عصبی را بررسی می‌کند.

از اطلاعات موجود در این مقاله نباید به عنوان جایگزین نظر حرفه ای پزشک استفاده شود. اگر در مورد سلامتی خود سوالی دارید حتما با پزشک خود تماس بگیرید.